Yeni dərs ilinin başlamasına bir aydan az vaxt qalıb. Bu səbəbdən də tələbələrin əksəriyyəti kirayə ev axtarışındadır. Vəziyyətdən istifadə edən kirayə ev sahibləri isə mənzilin aylıq ödəniş qiymətini qaldırırlar. Nəzərə almaq lazımdır ki, tələbələrin böyük faizi ödənişli təhsil alır. İllik ödənişlə yanaşı, ayda azı 200 manat kirayə ödəmək tələbə ailəsi üçün çox ciddi problemdir. Universitet yataqxanalarında boş yer olmadığı üçün, çarəsiz qalan tələbələr kirayə mənzildə qalırlar.
Ümumiyyətlə, hər dərs ili başlayanda tələbələrin yataqxana problemi yenidən gündəmə gəlir. İllərdir bu problem öz həllini tapmır.
Xatırladaq ki, Sovet dövründə tələbələrin, demək olar ki, böyük əksəriyyəti yataqxanalarda qalırdı. Ancaq son illər yataqxana məsələsi tələbələr üçün ciddi problemə çevrilib. Universitet yataqxanalarında əsasən xarici tələbələr qalırlar. Yerli tələbələr isə kirayə mənzildə qalaraq təhsillərini davam etdirirlər. Onu da qeyd edək ki, son zamanlar kirayə mənzil bazarında qiymət artımı qeydə alınıb. Statistik rəqəmlərə əsasən, bu il kirayə mənzillərin qiyməti ötən ilə nisbətən 4 faiz artıb. Ucuz mənzillərdə qiymət artımı ötən ilə nisbətən 7,6 faiz təşkil edib.
Məlumat üçün bildirək ki, Azərbaycanda fəaliyyət göstərən ali təhsil müəssisələrinin əksəriyyətinin yataqxanası var. Belə ki, Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetində 320 nəfərlik yataqxana var. Yataqxanada əsasən əcnəbi tələbələr qalır və onlar buna görə ödəniş edirlər. Azərbaycan Texniki Universitetinin 5 korpuslu yataqxanasından yalnız biri tələbələrin ixtiyarına verilib və həmin yataqxana 80 yerlikdir. Azərbaycan Tibb Universitetinin 6 yataqxanası var. Onlardan 5-də tələbələr qalır. Yataqxanaların ümumi tələbə tutumu 1256 nəfərdir. Məlumat üçün bildirək ki, ATU-nun yataqxanası ödənişlidir. Hazırda ödəniş haqqı aylıq 50 manatdır. Azərbaycan Dillər Universitetində 200 tələbənin qalması üçün iki yataqxana var. Aylıq ödəniş 20 manatdır. Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin 5 yataqxanasının birində tələbə qalır. Həmin yataqxana 200 yerlikdir. Bakı Slavyan Universitetinin 3 saylı qızlar yataqxanası tələbələrin ixtiyarındadır. Yataqxananın 2-4-cü mərtəbələri tamamilə tələbələrə məxsusdur. Bakı Ali Neft Məktəbinin 400 çarpayılıq tələbə evi var.
Bəllidir ki, universitet yataqxanaları kirayə mənzilə nisbətən ucuz olur. O da məlumdur ki, əcnəbi tələbələr maddi vəziyyət baxımından əziyyət çəkmirlər. Olmazmı ki, tələbə yataqxanalarında yerli tələbələr, kirayə mənzillərdə isə əcnəbilər qalsın? Belə olarsa, həm yerli vətəndaşlar büdcəsinə qənaət etmiş olar, eyni zamanda, mənzilini kirayə verənlər daha çox qazanc əldə edərlər.
Nadir İsrafilov: “Yaxşı olar ki, universitet yataqxanalarında yalnız əcnəbi tələbələr deyil, həmçinin, yerli tələbələr də yerlə təmin olunsunlar”
Təhsil eksperti Nadir İsrafilov bildirdi ki, kirayə qalan tələbələrə güzəşt etmək lazımdır: “Azərbaycan və dünya universitetlərindəki tələbələrin yaşayış standartlarını da müqayisə edəndə, bizdə bu sahədə vəziyyətin fərqli olduğunu müşahidə etmək olar. Ən aparıcı dünya universitetləri kampus şəraitindədirlər. Tələbələrin yataqxana problemi yoxdur və məişət problemlərindən uzaqdırlar. Azərbaycanda isə tələbə kirayə haqqı ödəməli, müəyyən vəsaitlərə pul xərcləməlidir. Bu istiqamətdə bir çıxış yolu da odur ki, tələbə yataqxanaları istifadəyə verilsin və tələbələr kirayə haqqından azad olsunlar. Bu sahədə də problemlər var. Ayrı-ayrı universitetlərin yataqxanalarına məcburi köçkün ailələri yerləşdirilib. Bununla yanaşı, universitet yataqxanalarında yerli tələbələr yox, xaricilər qalırlar”.
Ekspert hesab edir ki, bu sahədə yaşanan problemi həll etmək üçün Bakı şəhərinin mərkəzində böyük tələbə yataqxanası onların ixtiyarına verilməlidir: “Nəzərə almaq lazımdır ki, təhsil təkcə dövlət işi deyil, həm də ümumxalq işidir. Bəllidir ki, universitetlər və iş adamları təhsil haqqını ödəməkdə tələbələrə köməklik göstərirlər. Yaxşı olar ki, bizim iş adamları və sahibkarlar da bu sahəyə öz dəstəklərini göstərsinlər”.
N.İsrafilovun sözlərinə görə, bu gün universitet yataqxanalarında daha çox əcnəbi tələbələr qalırlar. Yaxşı olar ki, əcnəbi tələbə ilə yerli tələbə arasında fərq qoyulsun. Yerli tələbələrə üstünlük verilsin.
Nüsrət İbrahimli: “…burada yolpulu və zaman itkisi yenidən tələbəni oxuduğu təhsil müəssisəsinin yaxınlığında ev tutmağa məcbur edir”
Əmlak bazarı üzrə mütəxəssis Nüsrət İbrahimli bildirdi ki, adətən, avqust ayının sonu, sentyabr ayının ortalarına qədər kirayə mənzil bazarında bahalaşma olur: “Oktyabr ayında qiymətlər əvvəlki məcrasına qayıdır. Lakin metro yaxınlığında və ya universitetlərin yaxınlığında yerləşən evlərdə qiymətlərdə azalma müşahidə olunmur. Tələbələr üçün nisbətən ucuz mənzillər şəhərdən kənarda olsa da, burada yolpulu və zaman itkisi yenidən tələbəni oxuduğu təhsil müəssisəsinin yaxınlığında ev tutmağa məcbur edir”.
Günel CƏLİLOVA
