Samir Əliyev: “Reallıq odur ki, kənd yerlərində hər 5-ci körpə nikahsız doğulur”
Onları el arasında müxtəlif adlarla adlandırırlar. “Qanunsuz uşaqlar” deyən də var, lap irəli gedib “bic” damğası yapışdıran da. Əslində isə onlar nikahdankənar dünyaya gələn uşaqlardır. Cəmiyyətin onların necə adlandırmasından asılı olmayaraq, qanun bu uşaqları belə qəbul edir. Son zamanlar nikahdankənar doğulan uşaqlarla bağlı statistik göstəricilərin artması narahatlıq üçün əsas verib. Açıqlanan statistik rəqəmlərə əsasən, son zamanlar nikahdan kənar dünyaya gələn uşaqların sayı artıb. Bu hal, xüsusilə kənd yerlərində daha çox qeydə alınıb. Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin İnformasiya və Analitik araşdırmalar şöbəsinin müdir müavini Aynur Veysəlova media nümayəndələrinə açıqlamasına qeyd edib ki, kənd yerlərində nikahdan kənar dünyaya gələn uşaqların sayı artır: “Kənd yerlərində problemlər çoxdur. Onu da bildirim ki, rayon yerlərində daha çox, azərbaycanlı olmasına baxmayaraq, Rusiya, Gürcüstan və ya başqa ölkə vətəndaşı olan şəxslər nikah bağlamırlar. Çünki həmin ölkədə nikahda olmaması barədə sənəd hansısa səbəblərdən təqdim edilmir. Hətta şəxsiyyət vəsiqəsinin vaxtının keçməsinə rəğmən, onu gedib dəyişdirməyənlər də var. Bu halda nikah rəsmi olaraq qeydə alınmır. Kənd yerlərində bu cür sənədləşmə problemləri var”.
“Vəfa” Sosial Problemlərə Dəstək İctimai Birliyinin rəhbəri Fatimə Hacıbəyli qeyd etdi ki, problemin kökünü savadsızlıqda görür: “Nikahdankənar uşaqların sayının artmasının müxtəlif səbəbləri var. Erkən nikahlar nigahdankənar uşaqların sayının artmasına təsir edir. “Nikahdankənar uşaq” ifadəsi Azərbaycanda erkən nikahların artması ilə eyni zamanda aktuallaşıb. Çünki dini nikahla ərə verilənlərin əksəriyyəti həm də erkən nikahlardır. Ümumiyyətlə, dini və vətəndaş nikahları qadınlar və uşaqlar üçün böyük problemdir. İlk növbədə qadın hüquqi statusunu müəyyən edə bilmir. Üstəlik, əmlak məsələsində də problem yaşanır”.
İqtisadçı ekspert Samir Əliyev qeyd etdi ki, nikahdankənar doğulan uşaqların payı 15-16 faizə yüksəlib: “Ötən ilin 70-ci, 80-ci, 90-cı illərində rəsmi nikah olmadan doğulan uşaqların payı 3-4 faizdən çox deyildi. Yəni hər doğulan 100 körpənin cəmisi 3-4-ü nikahsız idi. İndi bu rəqəm 15-16 faizə yüksəlib. Hətta kənd yerlərində vəziyyət daha qəlizdir. Görəsən səbəb nədir? Sovet dövrü insanlarımız qanuna çox əməl edirdilər, yoxsa o vaxt statistika daha çox saxtalaşdırılırdı? Bəlkə sovet vaxtı molla kəbininə az önəm verilirdi? Bəlkə şəhərdə təhsil daha güclüdür və ya ASAN xidməti var? Hər bir halda suallar çoxdur. Reallıq odur ki, kənd yerlərində hər 5-ci körpə nikahsız doğulur”.
Günel CƏLİLOVA
