El arasında belə bir məsəl var: bu dünyada insana beş metr kəfən və bir qarış da torpaq qalır. Bunu deyən əcdadlarımızın ağlına da gəlməzdi ki, indiki zəmanədə ölmək də "pullu" olacaq, mərhum isə özü ilə o biri dünyaya həm də qəbir üçün ayrılmış sahə şəklində "daşınmaz əmlak aparacaq". Bu gün ölmək böyük xərclər tələb edir. Belə ki, yas mərasimi üçün nəzərdə tutulan xərclərdən əlavə, əsas olaraq qəbir üçün ayrılan yerlərin qiymətinin baha olması yaxını vəfat edən şəxsi ciddi şəkildə narahat edir.
Azərbaycan qanunvericiliyinə görə, hər bir vətəndaş həyatda olduğu vaxt etiqad etdiyi dinin tələbləri əsasında dəfn olunmalıdır. Məsələn, Bakıda xüsusi olaraq bu məqsədlə Əhaliyə Vətəndaş Xidməti Tresti yaradılıb. Adıçəkilən trestin tabeliyində paytaxtın müxtəlif yerlərində yerləşən 25 qəbiristanlıq yer alır. Vətəndaşın ölümündən sonra onun yaxınları müəyyən sənədləri təqdim etdikdən sonra "Sosial ödənişlər haqda" Qanuna əsasən, dövlətdən 160 manat vəsait alırlar.
Trestin yaydığı məlumatda qeyd olunur ki, müsəlman üçün bir qəbrin rəsmi qiyməti 63, qeyri-müsəlman üçün isə 79 manat təşkil edir. Ancaq reallıqda mənzərə tam başqadır. Belə ki, qəbiristanlıqlarda qəbir yerlərinin qiyməti ərazidən asılı olaraq dəyişir.
1. Yasamal - qəbir üçün yer - 7000-9000 manat, 2. Xırdalan - 800-1500 manat (dörd qəbir yeri "paketi" isə 2500-ə başa gəlir), 3. Masazır - 500 manat, 4. Biləcəri - 500 manat (hazır, qazılmış qəbirlə birlikdə 800 manat), 5. Badamdar - 500 manat, 6. Ramana - 250 manat, 7. Hövsanda 800-1000 manat, 8. Binəqədi 2500-3000, 9. Qaraçuxur 2000-2500 manat.
Qeyd etdiyimiz kimi, qəbir yerlərinin rəsmi qiyməti 63 manata olduğu halda, vətəndaşlardan bir neçə qat artıq pul tələb olunur.
İsmayıl Əhməd: “Qanunvericiliyə görə, məzar yerlərinin rəsmi qiyməti 63 manat olduğu halda, vətəndaşdan avtomobilin dəyərində vəsait tələb olunur”
Dinşünas İsmayıl Əhməd “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, qəbiristanlıqlarda vətəndaşlardan məzar yeri üçün təyin olunan rəsmi məbləğdən qat-qat artıq pul istəyirlər. Qanunvericiliyə görə, məzar yerlərinin rəsmi qiyməti 63 manat olduğu halda, vətəndaşdan avtomobilin dəyərində vəsait tələb olunur.
Ekspert bildirdi ki, məzar yerlərinin vətəndaşlara pulla satılması bölgələrdə deyil, paytaxt ərazisində müşahidə olunur: “Qəbiristanlıqların hansı qurumun balansında olduğu araşdırılmalıdır. Məzar yerləri vətəndaşlara pulla verilərkən onlara sənəd verilməlidir. Qəbir yeri vətəndaşa yalnız şifafi danışıq əsasında müəyyən məbləğ qarşılığında verilir. Bu isə qanunsuzdur”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, məzar yerləri vətəndaşlara verilərkən rəsmi məbləğdən artıq pul istənilməsi barədə aidiyyəti qurumlar araşdırma aparmalıdırlar. Bu məsələ rəsmi şəkildə araşdırılmalı, qanunvericiliyin tələbinə əməl etməyənlər cəzalandırılmalıdırlar.
Ekspertin fikrincə, məzar yerlərinin qiymətinin baha olması ilə bağlı bu günə kimi hər hansı bir quruma şikayət edilməyib: “Hesab edirəm ki, məlum məsələ ilə bağlı bütün səlahiyyətlər bələdiyyələrə təhvil verilsə, vətəndaşlar qanunsuz tələb olunan məbləğə görə bələdiyyəyə şikayət edə bilərlər.
Məlumdur ki, dəfn üçün müavinət 120 manat qəbul olunub, lakin bu rəqəm tələb olunan məbləği ödəmir.
Günel CƏLİLOVA
