“Odur bax, taksi, min, get!” – bu məşhur ifadə “Əhməd haradadır” filmində rəhmətlik Əliağa Ağayevin kiçik fraqmentdə yaratdığı tarixi səhnədir. Bu gün “odur bax, taksi, min, get!” demək asan olsa da, ölkədə göbələk kimi sürətlə çoxalan taksi şirkətləri müştərilərin baş bəlasına çevrilib. Qeyd etdiyimiz kimi, bu gün taksi şirkətlərinin sayı günü-gündən artır. Şəxsi avtomobili olan şəxs hansısa taksi şirkətinə müraciət edərək, müəyyən razılaşma əsasında həmin şirkətdə sürücü kimi fəaliyyət göstərməyə başlayır. Ancaq sürücü kimi çalışanların əksəriyyəti şəhərin küçələrini tanımır. Deyilən ünvanı tapmaqda çətinlik çəkən sürücülər çarəni naviqator deyilən qurğuda tapırlar.
Qeyd edək ki, əvvəllər hər hansı bir ünvana gedərkən, deyilən yeri tapmaqda çətinlik çəkən şəxs kömək üçün həmin ərazidən keçən şəxsdən və ya dükan sahibindən soruşardı. Yeni əsrin yeni ixtirası olan naviqator qurğuları həyatımıza bu mənada rahatlıq gətirir. Qəribə səslənsə də deyək ki, hazırda bir çox sahədə istifadə olunan naviqatorlar, bir növ, keçmişin taksi sürücülərinin, mağaza satıcılarının “vəzifəsini” yerinə yetirir. Beləliklə, naviqatorlara güvənən, şəhəri tanımayan avtomobil sahibləri taksi şirkətlərində çalışaraq əhaliyə xidmət göstərməyə başlayırlar. Bəzən elə hal olur ki, hansısa ünvana getmək üçün naviqator ara məhəllələrlə yolun gedilməsini göstərir.
Qeyd edək ki, tək şirkət taksiləri deyil, fərdi şəkildə taksi xidməti ilə məşğul olanlar da naviqator xidmətindən istifadə edirlər. Belə bir fikir var ki, fərdi taksi kimi fəaliyyət göstərənlər müştəridən artıq pul əldə etmək üçün naviqatoru uzun məsafəyə proqramlaşdırıblar. Müştəri etiraz edərsə, sürücü naviqatorun göstərdiyi istiqamət üzrə hərəkət etdiyini deyir.
Bəzi hallarda isə müştəri evinə, iş yerinə taksi sifariş edir, amma sürücü verilən ünvanın naviqatorda görünmədiyini deyərək, uzağa gedib çıxır. Bəzən dəqiqələrlə taksi sürücüsünə yeri başa salmaq lazım gəlir ki, bu da əlavə əsəb deməkdir.
Maraqlıdır, taksi şirkətləri yolları tam tanımayan sürücüləri işə necə götürürlər?
Ərşad Hüseynov: “Bu gün şəhərin yollarını tanımayan, avtomobili olan şəxs müəyyən razılaşma ilə taksi şirkətində sürücü kimi çalışmağa başlayır”
Nəqliyyat məsələləri üzrə ekspert Ərşad Hüseynov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, qanunvericilikdə taksi şirkətlərinin sürücüləri işə qəbul edərkən onlar üçün təlim təşkil etməsi göstərilib. Bildirilir ki, hər bir şirkət taksi sürücüsü kimi götürdüyü şəxsin həm mənəvi, həm fiziki xüsusiyyətlərini nəzərə almalıdır: “Ən azı bilməlidir işçi qəbul edəndə kimi qəbul edir. Bundan başqa, sözügedən qanunvericilikdə o da qeyd olunub ki, işə qəbul edilməmişdən əvvəl sürücü sərnişinlərlə etik davranış qaydaları, ərazinin küçə-yol şəbəkəsini tanımaqla bağlı xüsusi kurs keçməlidir. Bundan başqa, şirkət işçiləri də onları təlimatlandırmalıdırlar. Sürücü sükan arxasına əyləşməzdən öncə nələrin etik normalara uyğun olmadığını yaxşı bilməlidir. Məsələn, dünyanın hər yerində sürücülərə təlimat verilir ki, sərnişinlərlə artıq ünsiyyət qurmasınlar. Ünsiyyət sadəcə belə ola bilər: Hara gedirsiniz? Harada dayanım? Məbləğ nə qədərdir? Düzdür, əlavə danışıq qadağan deyil, ancaq məsləhət də deyil. Sürücülərin yolu yaxşı tanıması üçün onlar üçün təlimlər təşkil olunmalıdır. Ancaq bu gün avtomobili olan şəxs müəyyən razılaşma ilə taksi şirkətində sürücü kimi çalışmağa başlayır”.
Həmsöhbətimiz onu da vurğuladı ki, bəzi hallarda naviqatorların yolu düzgün tarif etməməsinin səbəbi cihazın sürücülər tərəfindən düzgün quraşdırılmamasıdır. Günel CƏLİLOVA
