“Yeni sədr təyinatına qədər Ali Attestasiya Komissiyasında mövcud olan qeyri-obyektivliyin, bürokratik əngəllərin, orada çalışan insanların müraciət edənlərlə xoş olmayan rəftarının, eləcə də bir sıra neqativ halların şahidi olmuşam”
Elm saxtakarlığı sevmir. Ancaq təəssüflər olsun ki, bir çox hallarda dəxli olmayan insanların özlərini elmə, alim adında peyvənd etdiyini görmək məcburiyyətində qalırıq. Elmə təsadüfi gələn və şan-şöhrət naminə elmi iş yazdırıb “müdafiə edənlərlə” addımbaşı rastlaşırıq.
Heç şübhəsiz ki, bu kimi hallar da daim elmi ictimaiyyəti ciddi narahat edir və elm sahəsinə aid olmayanların müdafiəyə buraxılması ciddi narazılıq doğururdu. Bu sahədə ən diqqət çəkən problemlərdən biri plagiatlıq halları, təkrar mövzuların işlənməsi, müdafiə şuralarında bürokratik əngəllər, iddiaçılardan lazımsız sənədlərin tələb olunması, illərlə diplomların təsdiq edilməməsi, süründürməçilik, elmə aid olmayan adamların elmə gəlməsi və s. kimi neqativ hallar hesab edilirdi. əslində, hamımıza bəlli məsələlərdir. Bu kimi neqativ halların baş verməsində elmi ictimaiyyət əsasən Ali Attestasiya Komissiyasını tənqid edir, bu qurumun fəaliyyətinin təkmilləşməsinin zəruri olduğunu bildirirlər.
Məlum olduğu kimi Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə Famil Mustafayev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının sədri vəzifəsinə təyin edilib.
Qeyd edək ki, F.Mustafayev 2018-ci il sentyabrın 3-dən bu təyinatadək Prezident yanında Ali Attestasiya Komissiyasının sədri vəzifəsini icra edən sədr müavini olub.
Ali Attestasiya Komissiyasının işində indiyə qədər cəmiyyəti, elmi ictimaiyyəti narazı salan hansı problemlər var? Yeni rəhbərlik əvvəlki rəhbərlikdən nə kimi miras alıb, o mövcud problemləri aradan qaldırmaq üçün nə etməlidir?
“Həmin vaxt Ali Attestasiya Komissiyasının fəaliyyətində nöqsanlar olduğu qeyd edilmişdi”
Azərbaycan Gənc Alim, Aspirant və Magistrlər Cəmiyyətinin sədri, fəlsəfə doktoru İlqar Orucov mövzu ilə bağlı baki-xeber.com-a bildirdi ki, keçən həftə ölkə başçısı tərəfindən elmi adların və dərəcələrin verilməsi ilə bağlı əsasnamə təsdiqlənib.
“Bunun üstündən qısa vaxt keçdikdən sonra elmi ictimaiyyətin səbrsizliklə gözlədiyi yeni bir sərəncam imzalandı. Bu da elm adamlarının elmi dərəcələrini təsdiq edən Ali Attestasiya Komissiyasına yeni rəhbərin təyin edilməsidir. Düzdür, bir müddət əvvəl Ali Attestasiya Komissiyasında sədr müavini olan Famil Mustafayev sədr əvəzi kimi sədrin funksiyalarını yerinə yetirirdi. Amma bütövlükdə bu təyinata qədər Ali Attestasiya Komissiyasında iki hakimiyyətlilik hökm sürürdü. Çünki orada əvvəlki sədr müavini və sədr əvəzi Vəli Hüseynov da fəaliyyət göstərirdi. Demək olmaz ki, onlar arasında problem yox deyildi. Həmin qurumda faktiki olaraq sədr yox idi. Düşünürəm ki, yeni sədr təyinatı bu sahəyə birbaşa aidiyyəti olan insanın olmasını şərtləndirdi. Keçən il Famil Mustafayev komissiyaya sədr müavini təyin edilərkən onu kollektivə Prezident Administrasiyasının sədri, hörmətli akademik Ramiz Mehdiyev təqdim etmişdi. Həmin vaxt Ali Attestasiya Komissiyasının fəaliyyətində nöqsanlar olduğu qeyd edilmişdi. Ramiz Mehdiyev kimi ciddi bir dövlət adamının bu qurumun fəaliyyətindəki nöqsanları dilə gətirməsi çox ciddi bir mesajdır. Digər tərəfdən, o, böyük bir alimdir, akademikdir. Ramiz Mehdiyevin iradı həm də sıradan bir məmur iradı deyildi, bu bir elm xadiminin, alimin narahatlığı idi. Faktiki olaraq elmdə olan qüsurları bütün elmi ictimaiyyət bilir. Ali Attestasiya Komissiyasının yeni təyinata qədər fəaliyyətində ciddi nöqsanlar, qüsurlar olub. İlk növbədə düşünürəm ki, həm Prezident İlham Əliyevin elmi adların və dərəcələrin verilməsi ilə bağlı əsasnamənin təsdiq edilməsi ilə bağlı müvafiq sərəncamı, həm də Ali Attestasiya Komissiyasına etdiyi yeni təyinat bu sahədə ciddi dönüş yaradacaq. Bu quruma yeni sədrin təyin edilməsi bir sıra gözləntilərin reallaşmasına şərait yaradacaq. Məlumatıma görə, komissiyanın yeni sədri prinsipial adamır, şəffaf insandır. Elmi ictimaiyyətdə onun barəsində müsbət fikirlər mövcuddur. Bilirik ki, ölkəmizdə ciddi islahatlar dövrü başlayıb. Prezident yanında Ali Attestasiya Komissiyası kimi nüfuzlu bir qurum ölkədə alimlərə verilən adların təsdiqini həyata keçirir. Görün, bu nə qədər vacib işi həyata keçirir. Amma bu qurumun fəaliyyətində ciddi qüsurlar olması zaman-zaman qeyd edilib, mətbuatda işıqlandırılıb. Yeni sədr təyinatına qədər Ali Attestasiya Komissiyasında mövcud olan qeyri-obyektivliyin, bürokratik əngəllərin, orada çalışan insanların müraciət edənlərlə xoş olmayan rəftarının, eləcə də bir sıra neqativ halların şahidi olmuşam. Bunu təkcə mən deyil, bütün elm adamları müşahidə edib. Əlbəttə, bu kimi göstəricilər bu quruma yaraşan hərəkətlər olmasa da, orada çalışanlar bunu açıq şəkildə sərgiləyirdilər. Təəssüflər olsun ki, bu kimi hallar mövcud olub. Bilirsiz ki, Azərbaycan elmi ilə bağlı ölkənin siyasi rəhbərliyinin - Prezidentinin, Birinci vitse-prezidentinin mövqeyi birmənalıdır. Ölkənin siyasi rəhbərliyi eyni zamanda Azərbaycanı bir elm ölkəsi kimi görmək istəyir. Bunu da alimlər, elm adamları təmin etməlidir. Bunun üçün də elmin fəaliyyət istiqamətlərində təmizlik, şəffaflıq olmalıdır, elmə təsadüfi insanlar gəlməməlidir. Onların qarşısını Ali Attestasiya Komissiyası almalı idi. Amma təəssüflər olsun ki, bu qurum üzərinə düşən işin öhdəsindən gələ bilmədi. Ali Attestasiya Komissiyasına rəhbərlik etmiş, mərhum akademik Arif Mehdiyev rəhmətə getdikdən sonra Ali Attestasiya Komissiyasına rəhbərlik Vəli Hüseynova tapşırılmışdı. Onun rəhbərliyi dövründə Ali Attestasiya Komissiyasında çox ciddi nöqsanlar meydana gəldi, bu da açıq-aşkar görünürdü. Sədr əvəzi kifayət qədər insanlarla kobud və acı davranırdı. Onun digər qüsurları da vardı. Elmdə plagiatlıq halları mövcuddur, bu gizlədilməli faktlar deyil. Təsadüfi adamların müdafiəyə buraxılması Ali Attestasiya Komissiyasına yaraşmayan hallar olub. Onu da qeyd edim ki, müdafiə şuralarının fəaliyyətində də ciddi nöqsanlar vardı. Halbuki müdafiə şuralarını formalaşdıran qurum Ali Attestasiya Komissiyasıdır. Müdafiə Şuralarında təmsil olunan ekspertlərlə bağlı ciddi ittihamlar vardı. Çünki nöqsan olmayan yerdə ittiham olmur” - İ.Orucov deyib.
“Bu sahədə ciddi işlər görülməli, islahatlar həyata keçirilməlidir”
İ.Orucov qeyd etdi ki, müdafiə şuralarında mövcud olan nöqsanları səsləndirənlər, gündəmə gətirənlər təsadüfi adamlar olmayıb, onlar ciddi elm adamları olub. Son illər ölkəmizdə elmi kadrlarla bağlı bir sıra problemlərin ortaya çıxdığını deyən İ.Orucovun sözlərinə görə, Azərbaycanda elmi məktəblərin dağılması, məhv olması da ciddi problem yaradıb: “Bütövlükdə Azərbaycan elmi geridə qalır. Halbuki elmi fəaliyyət ölkədə gedən inkişafın önündə getməli, bu inkişafın lokomativi olmaldır. Amma əslində elm heç bu inkişaf qatarının axırıncı vaqonu da deyil”.
İ.Orucov hesab edir ki, Ali Attestasiya Komissiyasının yeni sədri mövcud sahədə olan qüsur və nöqsanların aradan qaldırılması üçün çox ciddi işlər həyata keçirməlidir. Onun sözlərinə görə, bu sahədə saysız qüsurların olması alimləri narahat edir. İ.Orucov qeyd etdi ki, Ali Attestasiya Komissiyası ilə yanaşı elm və ali təhsil qurumları da öz fəaliyyətlərində ciddi dönüşlər etməlidirlər.
“Əminəm ki, ölkə başçısının Ali Attestasiya Komissiyasına etdiyi yeni təyinat müsbət istiqamətdə öz bəhrəsini verəcək. Ali Attestasiya Komissiyasının fəaliyyətində ciddi dönüşlər olacağını gözləyirik. Bu sahədə ciddi işlər görülməli, islahatlar həyata keçirilməlidir. Çünki Komissiyanın fəaliyyətində son illər mövcud olan nöqsanların yeni rəhbərlik tərəfindən aradan qaldırılması çox vacibdir, bunun Azərbaycan elminin inkişafına böyük faydası dəyər. Təsadüfi adamların elmə gəlməsinin qarşısı alınmalıdır. Hesab edirəm ki, yeni rəhbərlik bu məsələni nəzarətə götürəcək. Əvvəlki rəhbərlikdən yeni rəhbərliyə həlli vacib olan bir sıra problemlər miras qalıb ki, onların həlli istiqamətində addımlar atılmalıdır. Ali Attestasiya Komissiyasının rəhbərindən elm adamları bu sahədə şəffaflığın təmin olunmasını, təsadüfi adamların elmə gəlməsinin qarşısını almasını gözləyirlər. Çünki bu çox vacibdir” - deyə İ.Orucov bildirdi.
İradə SARIYEVA
