Paytaxtda və müxtəlif regionlarda yerləşən bir sıra ictimai iaşə obyektlərində və istixanalarda əmək müqavilələrinin bağlanması və əmək münasibətlərinin müvafiq qaydada rəsmiləşdirilməsinin yoxlanılması məqsədilə vergi nəzarəti tədbirləri keçirilib.
Vergilər Nazirliyinin yaydığı məlumatda qeyd olunur ki, may ayı ərzində 32 şadlıq evində və 61 istixanada keçirilmiş operativ vergi nəzarəti tədbirləri zamanı, ümumilikdə, 1.770 nəfər fiziki şəxsin əmək müqaviləsiz işə cəlb olunduğu faktı aşkar edilib. Aşkar edilən faktlar üzrə birinci dəfə pozuntu halına yol verildiyi üçün, maliyyə sanksiyası əvəzinə, vergi ödəyicilərinə xəbərdarlıq edilib.
Qeyd olunub ki, bununla yanaşı, vergi nəzarəti tədbiri keçirilən 53 vergi ödəyicisinin fəaliyyəti üzrə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 162-1-ci maddəsində nəzərdə tutulan cinayətin əlaməti faktları müəyyən edilib.
Məlumat üçün bildirək ki, işçilərin əmək müqaviləsiz işlədilməsinə görə işəgötürənlərə tətbiq olunan maliyyə sanksiyasının məbləği artırılıb. Bu, Vergi Məcəlləsinə dəyişiklikdə əksini tapıb. Əmək Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş qaydada əmək müqaviləsi (kontraktı) hüquqi qüvvəyə minmədən işəgötürən tərəfindən fiziki şəxslərin hər hansı işlərin (xidmətlərin) yerinə yetirilməsinə cəlb edilməsi yolu ilə onların gəlirlərinin gizlədilməsinə (azaldılmasına) şərait yaradıldığına görə işəgötürən təqvim ili ərzində belə hala birinci dəfə yol verdikdə 2000 manat cərimə olunacaq. İkinci dəfə yol verdikdə 4000, üç və daha çox dəfə yol verdikdə isə 6000 manat maliyyə sanksiyası tətbiq olunacaq. Qeyd edək ki, hazırda bütün hallarda işəgötürənə hər bir belə şəxs üzrə 1000 manat məbləğində maliyyə sanksiyası tətbiq edilir.
Qeyd edək ki, şadlıq evlərində çalışan işçilərin əksəriyyəti əmək müqaviləsi bağlanılmadan çalışır. Ekspertlər bildirirlər ki, şadlıq evi rəhbərləri əsasən ofisiant, rəqqas və aşpazlarla əmək müqaviləsi bağlamadan çalışdırırlar.
Fuad İbrahimli: “Amma bu həmişə effekt vermir”
Məsələ ilə bağlı fikir bildirən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, bəzi sahibkarların işçiləri əmək müqaviləsi bağlamadan çalışdırması böyük problemdir: “Müqaviləsiz hər hansı bir əmək fəaliyyəti ilə məşğul olmaq ilk növbədə həmin şəxsin gələcək həyatına mənfi təsir edir. İşçilərin özləri müqaviləsiz çalışdırılmağa qarşı çıxmalıdırlar. Onlar öz haqlarını tələb etməlidirlər”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, işçiləri müqaviləsiz çalışdıranlara qarşı cəzalar daha da sərtləşdirilməlidir: “Müəyyən hallarda sanksiyaları sərtləşdirməklə qanunu pozanları bu əməlindən çəkindirmək olur. Amma bu həmişə effekt vermir. Məsələn, kassa aparatına münasibətdə anlamaq olar ki, bu, göz qabağında olan məsələdir. Kassa aparatına vurmayanda yüksək cərimə tətbiq etmək olar. Amma işçilərin gizlədilməsini sübut etmək çox çətindir. Çalışanın qeyri-rəsmi işlədiyi necə sübut olunacaq? Deyəcəklər ki, yaxın qohumdur və s.".
Günel CƏLİLOVA
