Bu gün çoxlu sayda gənc təhsil almaq üçün xaricə yollanır. Bakalavr və ya magistr təhsili almaq istəyənlərin bir qismi xarici təhsilə üstünlük verir. Onlar əsasən Ukrayna, Rusiya və bir sıra Avropa ölkələrində mövcud olan ali təhsil ocaqlarının diplomunu almaqda maraqlıdırlar. Həmin gənclər müəyyən yollarla diplomu əldə edirlər.
Qeyd edək ki, əvvəllər "xaricdə təhsil" deyəndə ağlımıza xarici dil bilən və illərini oxumağa verən insanlar gəlirdisə, indi vəziyyət dəyişib. İnsanlar zəhmət çəkmədən xarici ölkədə mövcud olan təhsil ocaqlarının diplomuna sahib olurlar. Ancaq xaricdə təhsil alanların bəziləri təhsil aldığı ölkənin dilini bilmirlər. Maraqlıdır, dörd il təhsil aldığı ölkənin dilini bilmir, amma diplom alır. Hətta bu problemlə bağlı Təhsil Nazirliyinin nümayəndəsi də öz narahatlığını dilə gətirib. Təhsil Nazirliyinin Akkreditasiya və Nostrifikasiya İdarəsinin rəisi vəzifəsini icra edən və təhsil nazirinin müşaviri Həsən Həsənli media nümayəndələrinə açıqlamasında bildirib ki, son illər xaricdə təhsil alan gənclərin sayı artır: “Bəzən xaricdə təhsillə bağlı müəyyən sui-istifadə halları da olur. Burada söhbət saxta sənədlərdən, hansı keyfiyyətli təhsil almaqlarından yox, bərabər və ədalətli rəqabətin dəstəklənməsindən gedir. Bəzən elə halların şahidi oluruq ki, bəziləri ölkədən çıxmadan həkimlik dərəcələri alır, yaxud dörd il təhsil aldığı ölkənin dilini bilmir. Təbii ki, belə şəxslərin sənədləri saxtadır. Gələcək həkimlər, müəllimlər, mühəndislər sağlam və keyfiyyətli iqtisadiyyatın formalaşmasında xüsusi rol oynamalıdırlar. Əmin olmaq lazımdır ki, bu işlərdə bərabərlik prinsiplərinə ciddi əməl olunur. Bu gün ictimaiyyətdə işəgötürən diploma, sertifikata yox, biliyə, bacarığa, səriştəyə diqqət göstərilir. Valideynlər, gənclər diqqətli olmalıdırlar ki, təhsil aldıqları müəssisənin diplomları həmin ölkədə tanınırmı?”.
Kamran Əsədov: “… onların aldığı diplomun qanuni olub-olmaması sual doğurur”
Məsələ ilə bağlı fikir bildirən təhsil eksperti Kamran Əsədov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, bu gün gənclərin xarici ölkələrdə təhsil alması məsələsi geniş miqyas alıb. Bir sıra ölkələrdə olduğu kimi, Azərbaycanda da gənclər xaricdə təhsil almağa can atırlar. Lakin təhsil üçün xarici ölkələrə üz tutan və oxuduqdan sonra diplom ala bilməyənlər də var. Həmin şəxslər, sadəcə, təhsil aldıqlarını sübut edən arayışla geri dönürlər: “Xaricə gedənlərin bir qisminin məqsədi peşəkar kadr kimi formalaşmaq olsa da, digərləri sırf diplom üçün ora yollanırlar”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, dövlət hesabına deyil, öz vəsaiti hesabına xaricdə təhsil alanların bir qisminin dil bilməməsi problemi ilə yanaşı, onların aldığı diplomun qanuni olub-olmaması sual doğurur. Universitet həmin diploma tələbəyə doğrudanmı verib? Bu gün xaricdə təhsil alan tələbələrin diplomu əksər hallarda tanınmır”.
K.Əsədov onu da vurğuladı ki, bəzən xaricdə təhsil alan azərbaycanlı gənc heç universitetin yerləşdiyi binanı, müəllimləri tanımır. Poçt vasitəsilə pul ödəyirlər və bu yolla diplom əldə edirlər. Bu gün Azərbaycanda belə hallar çoxdur.
Günel CƏLİLOVA
