Araşdırmalar göstərir ki, ailələrdə mövcud olan zorakılıq halları bir sıra səbəblərdən qaynaqlanır. Onlardan biri kimi qadınların müstəqil olmaması, daha çox ailədən, həyat yoldaşından, cəmiyyətdən asılı olması göstərilir. Bəziləri bildirirlər ki, əsasən bölgələrdə yaşayan qadınlar bu problemdən daha çox əziyyət çəkirlər.
Kütləvi informasiya vasitələrinin monitorinqi göstərir ki, Azərbaycanda qadına qarşı fiziki zorakılıq adi hal alıb. Hətta hər 6 azərbaycanlı qadından birinin əri tərəfindən döyüldüyü iddia olunur. Ancaq rəsmilər isə bildirirlər ki, Azərbaycanda qadın zorakılığı ictimaiyyətə çatdırıldığı formada deyil. Belə ki, Azərbaycanda qadınlara qarşı zorakılıqla bağlı statistikalar saxtalaşdırılır.
Ailə, Qadın, Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin İnformasiya və analitik araşdırmalar şöbəsinin baş məsləhətçisi Aynur Veysəlova media nümayəndələrinə açıqlamasında qeyd edib ki, qadın zorakılığı faktları şişirdilmiş formada cəmiyyətə təqdim olunur: “Bu hallar zorakılıqla bağlı açılan cinayət işlərinin maddəsinin dəyişdirilməsində özünü büruzə verir. Məsələn, bizdə olan məişət zorakılığına məruzqalma halları ilə bağlı rəqəmlər üst-üstə düşmür. İlin ortasında Komitəyə Cinayət Məcəlləsinin 125-ci maddəsilə (intihar həddinə çatdırma) açılmış işlərlə bağlı təqribən 60 fakta dair məlumatlar daxil olur. İlin sonunda statistikada rəqəm 37 göstərilir. Daxili İşlər Nazirliyinə zəng vurub rəqəmlərdəki fərqin səbəbini soruşanda, deyirlər ki, "araşdırmalarla açılmış cinayət işinin maddəsi dəyişdirilib”.
Nəinki qadınlarla, ümumiyyətlə, insan amili olan proseslərdə diqqətli olmaq lazımdır. Problemləri gizlətmək yox, açmaq lazımdır. Rayonlara səfər zamanı hüquq-mühafizə orqanlarından erkən nikah, zorlama halları ilə bağlı məlumat istəyəndə tarixdən, Tomrisdən danışırlar. Deyirəm, mənə bu lazım deyil. Mən tarixi də bilirəm, Tomrisi də tanıyıram. Mənə fakt lazımdır, zorlama, erkən nikahla bağlı fakt verin".
Ekspertlər də hesab edirlər ki, bu gün ölkədə qadın zorakılığı əvvəlki illərlə müqayisədə xeyli azalıb.
Fatimə Hacıbəyli: “Qadınların üzləşdikləri problemlər zamanla işıqlandırıldığı, həlli istiqamətində addımlar atıldığı üçün, qadın zorakılığı azalıb”
“Vəfa” Sosial İctimai Birliyinin rəhbəri Fatimə Hacıbəyli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, Azərbaycanda qadın zorakılığı qorxulu həddə deyil: “Çünki qadınlar artıq öz hüquqlarını bilir. Etiraf edək ki, indi qadının həyat yoldaşı ona artıq nəsə desə, qadın illər öncə ilə müqayisədə sakit dayanıb kişinin təhqirinə dözməyəcək. Artıq qadınlar kişilər tərəfindən əzilmələrinə razı deyillər. Fiziki zorakılığa məruz qalan qadınlar artıq yaşadığı sıxıntıları hüquq-mühafizə orqanlarına deməkdə çətinlik çəkmirlər. Məlumdur ki, əvvəllər qadınlar ərləri tərəfindən şiddətə məruz qaldıqlarını hüquq-mühafizə orqanlarına deyə bilməzdilər. Ancaq indi insanların düşüncəsi dəyişib.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, qadınların fiziki zorakılığa məruz qalması azalıb: “Türkiyədə “Sən Anlat Karadeniz” adlı teleserial yayımlanır. O serialda qadınların necə zorakılığa məruz qaldığı göstərilir. Əksər insanlar elə düşünür ki, kinolarda baş verən hadisələr real həyatda da yaşanır. Ancaq bu belə deyil”.
F.Hacıbəyli onu da vurğuladı ki, qadınların üzləşdikləri problemlər zamanla işıqlandırılır, həlli istiqamətində addımlar atılır. Cəmiyyətdə də belə bir fon yaranır ki, ailədə əzilən, haqları pozulan ancaq qadınlardır. Halbuki, qadın zorakılığının qarşısının alınması istiqamətində aparılan işlər sayəsində bu sahədə vəziyyət müsbətə doğru dəyişib: “Bəzi xəbər saytları qadın zorakılığı ilə bağlı həqiqətə uyğun olmayan xəbərlər yazırlar. Bu düzgün deyil. Tək qadın zorakılığı deyil, məişət zorakılığı kimi faktları özlərinə sərf edən formada ictimaiyyətə çatdırırlar. Nəzərə almaq lazımdır ki, bu cür xəbərlər şiddətə məruz qalan qurbanın həyatını risqə ata bilər. Ümumiyyətlə, məişət, qadın zorakılığı ilə bağlı mövzulara həssas yanaşmaq lazımdır”.
Günel CƏLİLOVA
