Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) bu il ali məktəblərə yeni qayda ilə keçirilən qəbul imtahanlarında, ötən illərdə olduğu kimi, fənlər üzrə nisbi balın qoyulub-qoyulmamasına və abituriyentlərin hər hansı imtahan fənni üzrə nisbi bal toplaya bilmədikdə ali məktəbə qəbul müsabiqəsinə buraxılmayacağı ilə bağlı valideynləri narahat edən məsələlərə aydınlıq gətirib.
DİM-in mətbuat katibi Xanlar Xanlarzadə media nümayəndələrinə açıqlamasında qeyd edib ki, ötən illərin qəbul qaydalarına görə, ixtisas seçimində hər hansı bir imtahan fənni istisna olmaqla qalan dörd imtahan fənninin hər biri üzrə ayrılıqda topladığı nisbi balı 10-dan az olmayan abituriyentlər iştirak edə bilərdilər: “Bu il isə abituriyentlər üçün imtahan fənləri üzrə nisbi bal məhdudiyyəti, yəni hər hansı fənn üzrə minimal olaraq müəyyən edilmiş balın toplanması şərti qoyulmayıb. Amma builki qəbul qaydalarının ümumi şərtlərinə əsasən, abituriyentin imtahanın birinci (birinci, yəni buraxılış imtahanı mərhələsində maksimal 300 bal) və ikinci mərhələsində (maksimal 400 bal) topladığı minimal balın ümumi həddi 200 olmalıdır. Abituriyent üçün imtahanın birinci mərhələsində minimal balla bağlı tələb qoyulmasa da, onun ikinci mərhələdə topladığı bal 100-dən az olmamalıdır.
Bununla yanaşı, əgər abituriyent buraxılış imtahanında 80 bal toplayıbsa, ikinci mərhələ imtahanında minimal olaraq 120 bal toplamalıdır ki, müsabiqədə iştirak edə bilsin. Çünki müsabiqəyə ümumi balı 200-dən, imtahanın ikinci mərhələsi üzrə balı 100-dən az olmayan abituriyentlər buraxılırlar. Əvvəllər nisbi bala qoyulmuş tələblər, eyni zamanda, nisbi bal sıfır olduqda müsabiqədə iştirak edə bilməməklə bağlı qoyulan məhdudiyyətlər indi yoxdur”.
Kamran Əsədov: “2019-cu ildən etibarən minimum bal məhdudiyyətinin aradan qaldırılması…”
Qəbul imtahanlarında fənlər üzrə bal məhdudiyyətinin ləğv olunmasının əhəmiyyəti barəsində danışan təhsil eksperti Kamran Əsədov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, uzun müddətdir Azərbaycanda ali təhsil müəssisələrinə qəbul olunmaq istəyənlər üçün I, II, III və IV ixtisas qrupları üzrə müsabiqədə ümumi balı 200-dən və bir fənn üzrə minimal balı 10-dan az olmayan abituriyentlər iştirak hüququna malik idilər: “Eyni zamanda, ümumi balı 350 və daha çox olan abituriyentlərin müsabiqəyə buraxılması üçün onların fənlər üzrə cavablarına nisbi bal məhdudiyyəti tətbiq olunmurdu. Amma bu qərar minlərlə abituriyentin ali məktəbə qəbul olunmaq imkanını məhdudlaşdırırdı. Xatırladım ki, 2013-cü ildə Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Respublikasında təhsilin inkişafı üzrə Dövlət Strategiyasını təsdiq etdi. Həmin Strategiyada göstərilirdi ki, təhsil əlçatan olmalıdır. Yəni təhsilin əlçatanlığı təmin edilməlidir. Bu gün Azərbaycanda ali təhsil alanların sayı ümumi ölkə vətəndaşlarının cəmi 17 faizini təşkil edir. Hər 1000 nəfərdən 126-sı ali təhsillidir ki, bu da çox aşağı səviyyədir. Düzdür, Azərbaycan əhalisi oxuyub-yazma bacarıqlarına görə dünyada birinci yerdədir. Yəni ölkə vətəndaşlarının 100 faizi oxuma-yazma bacarığına malikdir. Amma bizdə qəbul imtahanları çox çətin idi. Hesab edirəm ki, imtahan tapşırıqları çox asanlaşmalıdır. Əhalini oxutmağa çalışmalıyıq. Amma ələ qılınc və qalxan götürüb, uşaqların qarşısını kəsmişik ki, ali məktəbə girməsinlər. İnkişaf etmiş ölkələrdə orta məktəbi bitirən 100 şagirdin hamısı ali təhsilli olmaq istəyir. Universitetdə yer olmadığına görə qəbul imtahanı verirlər. Bizim kimi ölkələrdə heç qəbula ehtiyac yoxdur. Çünki bizim orta məktəbi bitirən hər 100 uşağın 16-17-si ali məktəbə qəbul olunur. Halbuki, 100 nəfərdən 50-si ali məktəbə qəbul olunmalıdır. Belə olan təqdirdə heç qəbul imtahanına ehtiyac yoxdur. Olsa da, həddindən artıq nominal bir şey olmalıdır. Bunu mən 20 ildir deyirəm. Amma qəbulda nə varsa, bütün Azərbaycanı aşağı səviyyəyə salıb. Cənubi Koreyada orta məktəbi bitirən hər 100 uşağın 95-i ali məktəbə qəbul olunur. 2019-cu ildən etibarən minimum bal məhdudiyyətinin aradan qaldırılması təhsilin əlçatanlığına ciddi şəkildə müsbət təsir göstərəcək. Ali təhsil alma hüququna malik insanların sayını ciddi şəkildə artıracaq. Çünki 2018-ci ilə qədər bu və ya digər fəndən minimum balı toplaya bilməyənlər, hətta keçid balı toplasalar belə, ixtisas seçmə hüququna malik olmurdular. Amma indi 200 bal toplayanlar, hətta 2 və 3 fəndən 0 bal toplasalar belə, ümumi balları 200-dən çox olsa, onlar ali məktəbə qəbul olunacaqlar. Bu yeniliyin tətbiqi ali təhsil alacaq şəxslərin sayının artmasına gətirib çıxaracaq”.
Günel CƏLİLOVA
