Azərbaycanda neçə ildir sənədsiz evlər məsələsi gündəmə gəlir. Problem ondadır ki, fərdi yaşayış evləri ilə yanaşı, çoxmənzilli binaların sənədləşməsində də problemlər var. Məlumata görə, 400-dən çox belə bina var.
Bu ilin fevralında Prezident İlham Əliyev “Bəzi çoxmənzilli binaların istismarına icazə verilməsinin sadələşdirilməsi haqqında” Fərman imzalayıb. Fərmanla müəyyən edilir ki, 2019-cu il yanvarın 1-dək bütün mərtəbələrinin, yan divarlarının və dam örtüyünün inşası daxil olmaqla, tikinti-quraşdırma işləri başa çatmış və istismar edilən mənzilləri olan çoxmənzilli yaşayış binalarının (çoxmənzilli yaşayış binası komplekslərinin) istismarına müəyyən şərtlər daxilində icazə verilir. Prezident İlham Əliyevin “Bəzi çoxmənzilli binaların istismarına icazə verilməsinin sadələşdirilməsi haqqında” Fərmanından artıq 4 ay keçsə də, cəmi 26 binaya dair sənədlər komplektləşdirilərək, bu binaların istismara hazır olması barədə rəy tərtib edilib. Həmin rəy isə aidiyyəti üzrə Azərbaycan Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinə təqdim olunub.
Görünən odur ki, Prezidentin bu fərmanının da icrası gecikir. Hansı ki, müvafiq qurumlar fərmandan irəli gələn məsələləri həll etməli idilər. Bu iş mayın sonuna qədər yekunlaşmalı idi. Ancaq görünən odur ki, müvafiq qurumlar üzərlərinə düşən vəzifənin icrasına ya maraq göstərmir, ya da nəyəsə görə məsələnin həllini gecikdirirlər. Ya da ortada digər səbəblər var. Reallıq ondan ibarətdir ki, indiyə qədər 26 binanın istismara hazır olması barədə rəy verilib. Bu da çox kiçik rəqəmdir.
Maraqlıdır, çoxmənzilli binaların istismara qəbul edilməsi ilə bağlı ölkə başçısının qərarı niyə zəif icra olunur? Bunun səbəbi nə ilə bağlıdır?
Nüsrət İbrahimli: “Onların bəziləri həbsdədir, elələri var ki, ölkədən qaçıb”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən əmlak məsələləri üzrə ekspert Nüsrət İbrahimli bunu bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: “Mənzillərin çıxarış sənədinin - “kupça”nın alınması məsələsi ilə bağlı Prezidentin fərmanında 3 əsas şərt göstərilir. Belə ki, “kupça”nın verilməsi əsasən yanğından təhlükəsizlik, qaldırıcı qurğuların təhlükəsizliyi və binanın dayanıqlığı üçün prioritet olmalıdır. Bununla bağlı sənədlər qaydasında olmadığına görə proses gecikir. Bunun da günahkarı binanı inşa edən mənzil-tikinti kooperativləridir (MTK). Düşünmürəm ki, müvafiq dövlət qurumları prosesin gecikməsində maraqlıdırlar. Əksinə, onlar maraqlıdırlar ki, binanı tez təhvil versinlər. Çünki ölkə Prezidenti onların qarşısında tapşırıq qoyub ki, prosesi sürətləndirsinlər. Ancaq problem ondadır ki, binanı tikən MTK sahibləri bununla bağlı tələb olunan sənədləri vaxtında düzəltməyiblər. Sənədlərdə əyər-əskiklik var. Digər tərəfdən, MTK sahiblərinin bəziləri həbsdədir, elələri var ki, ölkədən qaçıb. Elə MTK-lar var ki, müflis olduqları üçün binalar qalıb başlı-başına. Əsasən bu səbəblər üzündən çoxmənzilli binaların istismarına icazənin verilməsi gecikir. Bu səbəbdən bəzi bina sakinləri yığışıb problemi həll etməyə çalışırlar. Elələri var ki, gözləyir kimsə gəlib onların problemini həll edəcək. Bir sözlə, əsas problem binanı tikənlərin ortalıqda olmaması ilə bağlıdır”.
Vidadi ORDAHALLI