Azərbaycan əhalisinin sağlamlığının qorunması dövlətimizin daxili siyasətinin prioritet istiqamətidir. Ölkəmizdə bütün sahələrdə olduğu kimi, səhiyyə sahəsində də ardıcıl və uğurlu islahatlar aparılır. Bu islahatların ən mühüm tərkib hissəsi vətəndaşlarımıza göstərilən səhiyyənin idarə olunması və maliyyələşdirilməsinin optimallığını təmin edəcək icbari tibbi sığorta sisteminin qurulmasıdır.
İcbari tibbi sığorta dövlət sosial sığorta sisteminin ən mühüm tərkib hissəsi olub, xüsusi tibbi və iqtisadi əhəmiyyətə malikdir. Belə ki, bir çox inkişaf etmiş ölkədə bu model geniş tətbiq olunaraq uğurlu nəticələr əldə edilib. Xatırladaq ki, respublikamızda “Tibb sığorta haqqında” Qanun 28 oktyabr 1999-cu ildə qəbul olunub və bununla əlaqədar bir neçə ildən sonra, daha dəqiq desək, 2008-ci ildə Nazirlər Kabineti yanında İcbari Tibbi Sığorta Agentliyi yaradılması haqqında Prezident tərəfindən sərəncam imzalanıb.
Nazirlər Kabineti bu sərəncamdan irəli gələn məsələləri həll etməkdən ötrü İcbari Tibbi Sığorta haqqında Tədbirlər planı təsdiq edib. Uzun müddətdir hər kəsin səbrsizliklə gözlədiyi icbari tibbi sığorta sistemi gələn il tətbiq olunacaq. Azərbaycanda ölkə əhalisinin 45 faizini təşkil edən uşaqlar, tələbələr, pensiyaçılar, sosial müavinət və ünvanlı sosial yardım alan şəxslər, hamilə və sosial məzuniyyətdə olan qadınlar üçün sığorta haqqının dövlət büdcəsi tərəfindən ödənilməsi nəzərdə tutulub.
Bunu "Xalq qəzeti"nə müsahibəsində İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin İdarə Heyətinin sədri Zaur Əliyev deyib. O qeyd edib ki, 2020-ci il 1 yanvar tarixində qüvvəyə minəcək “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən, icbari tibbi sığortanın xidmətlər zərfi iki hissədən ibarət olacaq: baza və əlavə hissə. “Baza hissəyə ilkin səhiyyə xidməti, təcili və təxirəsalınmaz tibbi yardım xidməti, əlavə hissəyə isə ixtisaslaşdırılmış tibbi yardım aiddir. Baza hissədən Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları, Azərbaycan Respublikasında daimi və ya müvəqqəti yaşayan əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər istifadə edə bilərlər. Baza hissədən istifadə pulsuzdur və bu xidmətlər üzrə hər il adambaşına 29 manat dövlət büdcəsi hesabına ödəniləcək. Xidmətlər zərfinin əlavə hissəsinə aid olan ixtisaslaşdırılmış tibbi yardımdan istifadə etmək üçün isə icbari tibbi sığorta haqqı ödənilməlidir. Burada bir məqamı qeyd edim ki, ölkə əhalisinin 45 faizini təşkil edən uşaqlar, tələbələr, pensiyaçılar, sosial müavinət və ünvanlı sosial yardım alan şəxslər, hamilə və sosial məzuniyyətdə olan qadınlar (Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinə uyğun olaraq bağlanmış və hüquqi qüvvəyə minmiş əmək müqaviləsi və ya Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinə uyğun olaraq mülki-hüquqi müqavilə əsasında işləmədiyi və sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmadığı hallarda) üçün sığorta haqqının dövlət büdcəsi tərəfindən ödənilməsi nəzərdə tutulub”.
2020-ci il yanvarın 1-dən icbari tibbi sığortanın tətbiqindən əhalinin aztəminatlı təbəqələrinin, tələbə, hamilə və sosial məzuniyyətdə olan qadınların yararlanacağı müsbət qarşılanır.
Rasif Bağırov: “Xarici ölkələrlə müqayisədə 2020-ci ildə Azərbaycanda tətbiq olunacaq icbari tibbi sığortanın əhatə dairəsi daha genişdir”
Tibbi ekspert Rasif Bağırov bizimlə söhbətində bildirdi ki, respublikamızda iqtisadiyyatın bütün sahələrində olduğu kimi, idarəetmənin səhiyyə sahəsində bu cür islahatlar vacibdir: “İcbari tibbi sığortanın tətbiqi genofondumuzun xeyrinə olacaq. Vətəndaşlar ciblərində pulla xəstəxanaya getməyəcəklər. Biləcəklər ki, onlara göstərilən xidmətlər pulsuzdur, əvəzi dövlət tərəfindən ödənilir. Bu da aztəminatlı əhalinin sosial durumuna müsbət təsir göstərəcək və ən əsası onların sağlam olmasına səbəb olacaq”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, icbari tibbi sığortanın tətbiqi insanlara yalnız fayda verə bilər: “Azərbaycanda tibbi sığortaya keçməyin bir neçə özəlliyi olmalıdır. Ölkədə səhiyyə ayrılmalarının adambaşına düşən payı Avropa ölkələri ilə adekvat deyil. Ona görə ilk növbədə tibbi sığortanın əhatə edəcəyi sahələr və hansı xidmətlərin vətəndaşların boynuna qoyulacağı araşdırılmalıdır”.
Ekspertin sözlərinə görə, icbari tibbi sığorta bir sıra xarici ölkələrdə tətbiq olunub: “Məsələn, Türkiyə Respublikasında 30 il axtarışlardan sonra, nəhayət, 2003-cü ildən başlayaraq səhiyyənin maliyyələşdirilməsi və səhiyyə sisteminin genişmiqyaslı islahatları həyata keçirilib. Türkiyədə ən həssas təbəqələrin, məsələn, özünü maliyyə baxımından təmin edə bilməyən şəxslərin, 18 yaşına qədər uşaqların, vətəndaşlığı olmayan səxşlərin və qaçqınların sığorta haqları hökumət tərəfindən ödənilir. Moldova Respublikasında 1998-ci ildə “İcbari tibbi sığorta haqqında” Qanun qəbul edilib, amma ayrı-ayrı rayonlarda eksperiment keçirməklə, 2004-cü il yanvarın 1-dən ölkə səviyyəsində icbari tibbi sığortanın tətbiqinə başlanıb. Moldova Respublikasında sığorta haqları 8 faiz təşkil edir ki, bunun da 4 faizini işəgötürən və 4 faizini isə işçilər ödəyirlər. Xarici ölkələrlə müqayisədə 2020-ci ildə Azərbaycanda tətbiq olunacaq icbari tibbi sığortanın əhatə dairəsi daha genişdir. Burada tək əhalinin aztəminatlı təbəqəsi deyil, tələbə, uşaqlar, hamilələr və pensiyaçılar da icbari tibbi sığortadan yararlanacaqlar”.
Günel CƏLİLOVA
