İçərişəhər iç şəhərimizdir. Lakin bəzən əlaqədar qurumlar tərəfindən tariximizin incisi olan İçərişəhərə laqeyd münasibət özünü göstərir. Belə ki, sosial şəbəkələrdə və bəzi saytlarda Bakının qədim tarixini özündə əks etdirən və UNESCO-nun Ümumdünya İrs Siyahısında yer alan İçərişəhərin qala divarlarına son vaxtlar müdaxilələr edildiyi barədə fotolar paylaşılıb.
Sosial şəbəkələrdə yayılan fotolara baxdıqda belə nəticəyə gəlmək olur ki, qala divarına müdaxilə edilib və orada hansısa bir yeni tikili inşa edilir. Sosial şəbəkələrdə yayılan məlumata görə, müdaxilə edilən ərazidə kafe inşa edilir. Bu mənzərəni əks etdirən fotoların İçərişəhər Tarix Memarlıq Qoruğu İdarəsi tərəfindən burada aparılan təmir-bərpa işləri ilə tanış olmaları üçün bir qrup jurnalistin əraziyə təşkil edilən mediaturu zamanı lentə alındığı bildirilir.
Sosial şəbəkələrdə yayılan bu fotolar cəmiyyətdə ciddi rezonans doğurub və bu məsələyə, demək olar ki, cəmiyyətin müxtəlif zümrələri münasibət bildirib və bildirməkdə də davam edirlər.
Mənzərəni şərh edənlər sosial şəbəkələrdə bu halı “vandalizm”, maddi-mədəni və tarixi irsimizə “qəsd” adlandırırlar. Onlar hesab edirlər ki, İçərişəhərin bu şəkildə dağıdılması bizimlə tariximiz arasındakı əlaqələrin qırılmasına səbəb olacaq.
Faiq İsmayılov: “İçərişəhərə turist axınının güclü olması bəzi bədxahları hərəkətə keçməyə vadar edib”
“Azərbaycanın İşğal Olunmuş Ərazilərindəki Tarix və Mədəniyyət Abidələrini Müdafiə Təşkilatı” İctimai Birliyinin sədri Faiq İsmayılov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, baş verənlər həqiqətən də dəhşətlidir. “Bu elə bir hadisədir ki, ona şərh verməkdə adam çətinlik çəkir. Sosial şəbəkələrdə həmin fotoları mən də izləmişəm. Baş verənlər həm beynəlxalq konvensiyalara, həm də Azərbaycanın daxili qanunvericiliyinə ziddir. Bu, Milli Məclis tərəfindən 1998-ci ildə qəbul edilən “Abidələrin qorunması və mühafizəsi haqqında” Qanunla da ziddiyyət təşkil edir. Abidəyə müdaxilə qətiyyən yolverilməzdir. Bir neçə il əvvəl İşərişəhərin qala divarları bərpa edilərkən orada mişar daşlarından istifadə edilirdi. Biz o vaxt ona müdaxilə edərək göstərdik ki, qala divarlarının hörüldüyü daşlardan nümunələr götürülməli və həmin daşların eyniləri gətirilərək divara hörülməlidir. Bütün abidələr olduğu kimi qorunub saxlanmalıdır. İçərişəhər başıbəlalı bir yerdir. Orada həm qazıntılar olur, tikililərə, qala divarlarına müdaxilələr olunur. Bu ondan irəli gəlir ki, hazırda İçərşəhərə maraq göstərənlərin sayı çoxalıb. Xarici turistlərin əsas diqqət göstərdiyi məkanlardan biri İçərişəhərdir. İçərişəhərə turist axınının güclü olması bəzi bədxahları hərəkətə keçməyə vadar edib. Onlar qazanc götürmək məqsədilə orada ticarət obyektləri, kafelər tikməyə çalışırlar. Əgər doğrudandan da o adamların ərazidə tikinti aparmaq üçün aidiyyəti qurumlardan icazələri, sərəncamları olsa da belə, bu yenə də qanunsuzdur. Çünki divara müdaxilə etmək, ona bitişik bina tikmək olmaz. Bu, ümumi qanunlara ziddir” - deyə F.İsmayılov qeyd etdi.
Rahib Azəri: “Bu dağıntının, sökülən tikililərin qala divarlarına heç bir aidiyyəti yoxdur”
İçərişəhər Tarix Memarlıq Qoruğu İdarəsinin mətbuat katibi Rahib Azəri bizimlə söhbətində bildirdi ki, burada heç bir söküntü işləri aparılmır. “Burada heç bir söküntü işinin aparılması mümkün deyil. İçərişəhər Tarix Memarlıq Qoruğu İdarəsinin işi tarixi qala divarlarında, İçərişəhərdə tarixi abidələri qorumaq və onların saxlanması üçün müntəzəm olaraq bərpa işləri aparmaqdır. Bizim burada apardığımız işlər ancaq bərpa ilə əlaqədardır”.
R.Azəri, həmçinin, qeyd etdi ki, sosial şəbəkələrdə paylaşılan söküntü işlərinin qala divarlarına aidiyyəti yoxdur. Sökülən bir neçə il öncə tikilmiş restoranın divarlarıdır: “Divarlarda qədim dövrdən qalanın tikintisi zamanı istifadə edilən daşlarla birgə yeni daşlar görməyiniz də normaldır. Bunlar xüsusilə Sovet dövründə, daha dəqiq desək, 50-ci illərdə aparılan bərpa işləri zamanı əlavə edilən daşlardır. Fikir verirsinizsə, həmin daşların arasından kollar, yabani bitkilər də çıxıb. O daşlar əgər bu günlərdə əlavə edilsəydi və ya 3-4 il ərzində tikilmiş olsaydı, o bitkilər orada bitə bilməzdi.
Sosial şəbəkələrdə paylaşılan dağılmış ərazilər də var. Görünür ki, əvvəllər nə isə tikilib, daha sonra isə sökülüb. Çoxları bunu qala divarlarının bir hissəsi hesab edir. Lakin bu dağıntının, sökülən tikililərin qala divarlarına heç bir aidiyyəti yoxdur. Əvvəl həmin yerdə restoran olub, fikir verin, restoranın sonradan quraşdırılmış su boruları da görünür. Hazırda həmin restoran sökülüb”.
İradə SARIYEVA
