“Burnu plastik əməliyyat etdirənlər sırasında ölümlə üzləşənlərin olduğunu da müşahidə edirik” “Bəzi hallarda, insanlar klinikaların şan-şöhrətinə aldanıb ora müraciət edirlər”
“Gözəllik qurban tələb edir” deyimi gündəlik işlətdiyimiz aforizmlər sırasında bəlkə də ilk yeri tutur. Dəyişmək, fərqlənmək istəyənlərin bir çoxu hesab edir ki, buna plastik əməliyyatlar keçirmək yolu ilə nail olmaq mümkündür. Odur ki, yalnız xarici ölkələrdə deyil, həmçinin, Azərbaycanda da nəinki məşhurlar, eləcə də sadə insanlar, xüsusən də qızlar, qadınlar estetik əməliyyatlara böyük maraq göstərirlər.
Çox təəssüf ki, plastik əməliyyatlar heç də həmişə gözəlliyin yaranmasına, cilalanmasına səbəb olmur, uğursuz əməliyyatlar nəticəsində hətta canını gözəlliyə qurban verənlər də olur. Gözəlliyə qovuşmaq istəyən qızların, qadınların müəyyən bir qismi bu yolda həyatlarından olurlar.
Statistikaya nəzər salsaq görərik ki, ən çox Amerika və Avropada, İranda dəb halını alan plastik əməliyyatlar artıq son dövrlər Azərbaycanda da sürətlə yayılmağa başlayıb. Bu da, qeyd etdiyimiz kimi, günü-gündən gözəllik qurbanı olanların sayının artmasına səbəb olur. Qəribədir ki, insanlar keçirəcəkləri estetik əməliyyatların onlara həyatı bahasına başa gələcəyini bilə-bilə bəzən öz həyatları üçün risqli addımalr atırlar. Ekspertlər vurğulayırlar ki, estetik cərrahiyyə bu gün özünün ən yüksək inkişaf dönəmini yaşasa da, yenə də bu məsələdə təhlükə hər an baş verə bilər.
Mütəxəssislərin qeyd etdiyinə görə, bəzən insanlar qan-damar, ürək, diabet, revmatizm kimi xəstəliklərdən əziyyət çəkdikləri halda, plastik əməliyyata gedir və çox zaman da bu onların həyatlarını itirməsi ilə sonlanır. Yəni onlar bilərəkdən öz ölümlərinə qol çəkirlər.
Ölkəmizdə daha çox 18-22 yaşlı gənclərin gözəllik qurbanı olduqları bildirilir
Mütəxəssislərin verdiyi bilgilərə görə, bu gün Azərbaycanda plastik əməliyyat qurbanları arasında gənclər üstünlük təşkil edirlər. Burnunda, ağzında, bədəninin başqa əzalarında qüsur olanlar bundan xilas olmaq üçün plastik cərrahların qapısını döyürlər. Mətbuatda bu barədə gedən yazıları, ekspert rəylərini, eləcə də bu istiqamətdə olan faktları bir araya topladıqda görürsən ki, insanlar könüllü şəkildə bu yolu tuturlar. Məlumatlara görə, təəssüf ki, ölkəmizdə gözəllik qurbanı olanlar daha çox 18-22 yaşlı gənclərdir. Bəli, nəticədə bəzən gənclər nəinki mövcud olan gözəlliklərindən məhrum olurlar, hətta dünyalarını dəyişirlər. Bu da həm onların yaxınlarını incidir, həm də cəmiyyətdə narahatlıq yaradır.
Plastik əməliyyat qurbanları ilə bağlı araşdırmalar apararkən qarşımıza xeyli sayda sarsıdıcı fakt çıxdı. Əlbəttə, bu faktların üzərindən sükutla keçmək mümkün deyil. İnsanlar görə-görə ki, öz dostu, rəfiqəsi, yaxını, tanıdığı bir insan estetik əməliyyat zamanı həyatını itirib, bundan ibrət götürmək əvəzinə, onların etdiklərini təkrarlayırlar.
Məlum olduğu kimi, estetik əməliyyat qurbanları sırasında Azərbaycan modeli də var. 22 yaşlı model Leyla Oruclunun estetik əməliyyatdan sonra dünyasını dəyişməsi dediklərimizə sübutdur.
Qeyd edək ki, L.Oruclu ailəsindən xəbərsiz piy sovurma əməliyyatına girib və bu da onun ölümü ilə nəticələnib. Məlumatlara görə, gənc qız əməliyyatdan iki gün sonra, pioemboliya diaqnozundan (piy parçasının damarda tıxanıqlıq yaratması) dünyasını dəyişib.
Burun plastik əməliyyatlarının qurbanları...
Ekspert Aynurə Həsənova bizimlə söhbətində bildirdi ki, plastik əməliyyat qurbanlarının sayı durmadan artır. O vurğuladı ki, bunun səbəblərindən biri bu işlə qeyri-peşəkarların məşğul olmasıdır. Onun sözlərinə görə, bu gün plastik cərrahiyyə cəmiyyət üçün təhlükəyə çevrilib, lakin biz bunun fərqinə varmaq istəmirik. Hələ bir neçə il əvvəl Azərbaycanda 30 minə yaxın insan plastik cərraha müraciət etmişdisə, hazırda onların sayı təxminən 100 min nəfəri ötüb. Mütəxəssis bildirdi ki, bu gün sadə qadınların bir qismi şou-biznes nümayəndələrini, Hollivud aktrisalarını özlərinə ideal seçdikləri üçün onlara bənzəmək istəyirlər. Bunun üçün də plastik cərrahların qapısını döyürlər.
Ekspert vurğuladı ki, uğursuz plastik cərrahiyyə qurbanları sırasında 18 yaşlı qızlar da çoxluq təşkil edir. Bir neçə il əvvəl tələbə Mürsəlova Leyla Namiq qızı da bu aqibəti yaşayanlardan biri olub. Bu barədə mətbuatda məlumatlar yer aldığnı deyən ekspert vurğuladı ki, o, burnundan plastik əməliyyat olunarkən həyatla vidalaşıb. “Çox təəssüf ki, bu gün gənc qızlar, qadınlar kütləvi şəkildə plastik cərrahiyyəyə üz tuturlar. Doğrudur, kifayət qədər uğurlu əməliyyatlar da var. Lakin bu əməliyyatların heç də hamısını uğurlu saymaq mümkün deyil. Ağrılı da olsa, bildirim ki, cərrah stolunda canını tapşıranlar da az deyil. Məsələ burasındadır ki, qızların çoxu burnunu əməliyyat etdirirlər. Burnu plastik əməliyyat etdirənlər sırasında ölümlə üzləşənlərin olduğunu da müşahidə edirik. Bu da ondan irəli gəlir ki, əməliyyat zamanı bir çox qaydalar gözlənilmir. Deyim ki, bəzi hallarda insanlar klinikaların şan-şöhrətinə aldanıb ora müraciət edirlər, nəticədə isə qeyri-peşəkar əlində can verirlər. Reallıq budur ki, plastik əməliyyatlara insanları gözəlləşmək istəyi aparır” - deyə A.Həsənova vurğuladı.
Qeyd edək ki, uğursuz plastik əməliyyat nəticəsində şikəst olanlar da az deyil. Mətbuatda plastik əməliyyat keçirən Afət Baxışovanın fikirləri yer alıb. O bildirib ki, uğursuz əməliyyat nəticəsində ayağının amputasiya olunmaq təhlükəsi var. Bir neçə il əvvəl baş verən bu hadisə bir gənc xanımın ağrı-acısının artmasına səbəb olub. Həkim səhlənkarlığının, qeyri-peşəkarlığının doğurduğu fəsadların ağrısını az qala hər gün duyuruq.
Burnundan plastik əməliyyat keçirən 27 yaşlı Gülyazın faciəsi...
Gənclərin plastik əməliyyata hansı sabəbdən meyl etməsinin səbəblərini psixoloqlar belə izah edirlər ki, plastik əməliyyat etdirmə istəyi çox vaxt daxili natamamlıq kompleksindən irəli gəlir. Psixoloqların fikrincə, natamamlıq kompleksi insanın simasını əməliyyat etdirməklə aradan qalxa bilməz, bu daxili hissdir.
Uğursuz plastik əməliyyatların qurbanları bir deyil, beş deyil. Bir neçə gün əvvəl Bakıda gənc qızın burun əməliyyatından sonra dünyasını dəyişməsi xəbəri cəmiyyətdə növbəti dəfə əks-səda yaratdı. Söhbət 1992-ci il təvəllüdlü Gülyaz Hacıyevanın faciəsindən gedir. Yaxınlarının verdiyi məlumata görə, gənc qız özəl klinikaların birində 15 gün ərzində üç dəfə əməliyyat olunub. İlk əməliyyatını aprelin 3-də keçirən G.Hacıyeva burun çəpərinin əyriliyi və artıq ətdən əziyyət çəkirmiş.
Xanımın sonuncu əməliyyatı aprelin 17-si baş tutub. Sonuncu əməliyyatda gənc qızın qanında laxtalanma olmadığından o, çoxlu qan itirib və bu səbəbdən komaya düşüb. G.Hacıyeva aprelin 18-i gecə saatlarında dünyasını dəyişib.
G.Hacıyevanın da qeyri-peşəkar həkimin qurbanı olduğu deyilir. Təəssüf ki, bu gün ölkəmizdə məşhur olan gözəllik mərkəzlərinin bir çoxunda sözügedən hadisələr yaşanır. Buna baxmayaraq, estetik gözəllik mərkəzlərinin qurbanları günü-gündən artır. Əsasən "sallaq dodaq”, burun korreksiyası zamanı yaranan çürümə hallarının sayı artmaqda davam edir.
Burnu çürüyən 29 yaşlı qadın…
Bundan başqa, 29 yaşlı bir qadının da plastik əməliyyatdan əziyyət çəkməsi haqqında məlumatlar var. Həmin qadının burnunda kosmetoloqun səhvi ucbatından çürümə əmələ gəlib. Qadın bölgələrdən birində xidmət göstərən kosmetoloqa müraciət edərək burnuna filler dolğu etdirib. Lakin üç gün sonra burnunda qaralmalar olduğunu görüb. Kosmetoloquna bu barədə məlumat versə də, heç bir kömək olmayıb və vəziyyəti daha da pisləşməyə doğru gedib. Kosmetoloquna zəng edib bu barədə desə də, o, "keçəcək, maz çək” deyib. Lakin 5 gün sonra burnunun çürüdüyünü görən qız kosmetoloqa gedib, o isə gördüyü mənzərədən dəhşətə gələrək, pasiyenti tez Bakıya göndərib. Bölgələrdən birində baş verən bu hadisə də narahatlıq doğurmaya bilmir. Hətta pasiyenti müalicə edən kosmetoloq Sevinc Abdullayeva sosial şəbəkə hesabından məlumat yayaraq bildirib ki, prosedur zamanı ucuz və sertifikatı olmayan preparatdan istifadə edilib: "Xanım burun quruluşunu düzəltmək üçün özünü kosmetoloq kimi təqdim edən qeyri-peşəkar insana müraciət edib. Mən təxmin edirəm bu hansı preparatdır. Ucuzdur və sertifikatı yoxdur. Əsas məsələ odur ki, həmin preparat (gel - red.) burun nahiyəsinə yeridilən zaman yanlışlıqla damara daxil olub. Bu zaman damar tutulub və burun nahiyəsində qan dövranı pozulub. Nəticədə isə qaralma başlayıb və qanqren olub”.
Qeyd edək ki, adı çəkilən həkim mətbuata bildirib ki, burnu çürüyən xanım ona güclü ağrılarla müraciət edib: "Ona ağrıların azalması üçün dərmanlar təyin etdik. İki həftə sonra burun nahiyəsindəki qaraltılar keçməyə başladı və burun əvvəlki rənginə qayıtdı. Hazırda burun dərisi üzərində çapıqlar qalmaqdadır, onun bərpası üçün müalicəmiz davam edir” .
Məsələ burasındadır ki, hadisə baş verdikdən sonra həkim gunahı özündə yox, birbaşa pasiyentdə görür…
Mütəxəssis A.Həsənovanın sözlərinə görə, uğursuz cərrahiyyə əməliyyatı nəticəsində əməliyyat orqanları da çürüyənlər az deyil. A. Həsənova qeyd etdi ki, gənc xanımlar kosmetoloji prosedurlar üçün hər insana müraciət etməsinlər: "Həkim olmayan insana burun etibar etmək olmaz. Hər reklam olunan videoya, şəklə, ucuz qiymətə aldanmasınlar. Elə bu xanım da qiymət ucuz idi deyə, həvəslənib və sonu da məlumdur. Xanımlar reklamlarda ucuz qiymətə hər hansı bir prosedurun edilməsinə aldanmasınlar. Əks halda, burun, dəri və dodaqlarını itirə bilərlər. Bu gün uğursuz əməliyyatlar nəticəsində pasiyentin burnunun çürüməsi halları da var, canını cərrah stolunda tapşıranlar da az deyil. Təəssüf ki, bu kimi hallar mövcuddur”.
Həmsöhbətimiz onu da vurğuladı ki, fillerlə burun rinoplastikası manikür-pedikür deyil, saça boya qoymaq deyil. Bu proseduru peşəkar həkimlər etməlidirlər.
A.Həsənova onu da qeyd etdi ki, kosmetoloq səhvi ucbatından xanımın burnunda çürümə gedib: "Özünü kosmetoloq adlandıran şəxs xanıma filleri səhv vurduğu üçün, qan dövranında problem yaranıb və nəticədə həmin nahiyənin qanla qidalanması dayanıb”.
Qeyd edək ki, plastik cərrahların bir çoxu qeyd edir ki, əməliyyatdan sonra ən çox rast gəlinən problemlərdən biri də göz qapağının funksiyasının müəyyən qədər itirməsi, açıq qalması və normal bağlanmamasıdır. Bu gün, ümumiyyətlə, plastik cərrahiyyə keçirənlər arasında həyatını itirənlər, ömürlük şikəst qalanlar, orqanları çürüyənlər də çoxdur. Bu bizim həyəcan təbili çalmağımız üçün kifayət deyilmi?
Məlumat üçün bildirək ki, tarixdə ilk plastik əməliyyat I Dünya Müharibəsi dövründə həyata keçirilib. 1916-cı ildə silah daşıyan gəmilərin toqquşması nəticəsində Volter Yeonun gözlərinin altı və üstü bərbad hala düşüb. Zərər görməmiş nahiyələrdən alınan dərini gözün ətrafına yerləşdirən həkim Harold Gillies bu əməliyyatı həyata keçirmiş ilk həkim, Yeo isə plastik əməliyyat etdirmiş ilk şəxs oldu. Yeonun əməliyyatı uğurlu alınsa da, ondan 1 əsr sonra belə həyata keçirilən bəzi plastik əməliyyatların mənfi nəticələri haqqında yazımızda söhbət açdıq.
İradə SARIYEVA
