Qız uşaqlarının gecələr valideyn nəzarətindən kənar çölə-bayıra çıxması Azərbaycanda normal bir hal kimi qəbul edilmir. Buna nə adətlərimiz, nə də ailə dəyərlərimiz imkan verir. Milli kontekstdən yanaşsaq, “normal, ağlı başında olan qız” gecə saat 12-dən sonra evdən çölə çıxmamalıdır. Ancaq təəssüf ki, nəinki gənc, hətta yeniyetmə qızların da evdən çıxıb istirahət mərkəzlərinə, eləcə də gecə klub və barlarına getməsi halları müşahidə olunur.
Ağrıdıcı haldır ki, bu gün bəzən valideyn məsuliyyətsizliyi və müəyyən səbəblər üzündən yeniyetmə qızlar gecə saatlarında küçədə, bayırda olurlar. Əksər hallarda gecə klublarında və ya barlarda olan yeniyetmə qızlar xoşagəlməz hallarla rastlaşırlar. Təəssüf ki, bu vəziyyətə düşən qızlar son çarəni intiharda görürlər.
Məlumdur ki, Elina adlı məktəbli qızın səs-küyə səbəb olan intiharından sonra azyaşlılarla bağlı bir neçə məqam da gündəmə gəldi. Gecə klubunda çəkilən və Elinaya aid olduğu iddia edilən fotoların yayılması ilə məktəblilərin klublara getməsi ciddi müzakirələr yaratdı. Maraqlıdır, məktəbli, yeniyetmə qızlar gecə klublarına necə buraxılırlar? Axı yeniyetmə qızlar və oğlanların gecə klublarına girişi qadağan olunmalıdır. Əksər xarici ölkələrdə gecə klubuna daxil olan şəxsin şəxsiyyət vəsiqəsinə baxılır. Əgər onun yaşı həmin məkana daxil olmağa münasibdirsə, buraxılır, yox, yeniyetmədirsə, o zaman həmin gənc içəri buraxılmır. Maraqlıdır, analoji qayda bizdə niyə tətbiq olunmur? Məktəbli yeniyetmələrin kazinolara daxil olmasına niyə icazə verilir?
Fatimə Hacıbəyli: “Azyaşlıların bar, diskoteka kimi məkanlarda vaxt keçirmələri onların gələcək həyatlarını risq altında qoyur”
“Vəfa” Sosial İctimai Birliyinin sədri Fatimə Hacıbəyli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, yeniyetmələrin gecə klublarına girişi qadağan olunmalıdır: “Bu sahədə xüsusi nəzarət olmalıdır. Aidiyyəti qurumlar gecə klublarına əylənməyə gələn şəxslərin yaşına diqqət etməlidirlər. Yaşı 18-dən aşağı olan şəxslərin kazinoya girişinə qadağa tətbiq olunmalıdır”.
Həmsöhbətimiz onu da vurğuladı ki, gecə klublarına tək əylənmək üçün məktəb yaşlı qızlar getmir, eyni zamanda, orada çalışanlar arasında da yeniyetmələr var: “Bu məsələ dəfələrlə müzakirə olunub. Hətta gecə klublarının bağlanması da təklif olunub. Mən də gecə klublarının bağlanmasının lehinəyəm. Ümumiyyətlə, 18 yaşına qədər uşaqlar vaxtını barlarda keçirməməli, təhsillə məşğul olmalıdırlar. Təkcə ictimai şəxs kimi yox, həm də bir valideyn kimi hesab edirəm ki, gənclər faydalı işlərlə məşğul olmalı, gənclik dövründən düzgün istiqamətdə istifadə etməlidirlər. O qıza, o oğlana sağ ol deyərəm ki, asudə vaxtını barda, diskotekada yox, idman zalında keçirir. Bu onların həyat keyfiyyətinə müsbət təsir edər. Heç bir diskoteka, bar 18 yaşında olan yeniyetməyə xeyir gətirməz. Sadəcə, pis yollara getməsini, pis vərdişlərə yiyələnməsini sürətləndirər. 17-18 yaşlarında yeniyetmə intellektual səviyyəsini artırmaq üçün çalışmalıdır. Bu yolda valideynlər də diqqətli olmalı, övladlarına düzgün istiqamət verməlidirlər”.
Həmsöhbətimiz onu da vurğuladı ki, azyaşlıların bar, diskoteka kimi məkanlarda vaxt keçirmələri onların gələcək həyatlarını risq altında qoyur: "18 yaşlı uşağın bara, diskotekaya getməsi onda vaxtından əvvəl böyümək kimi fəsadlar yarada bilər. Ən böyük problem isə belə yeniyetmələrin təhsildən yayınmasıdır. Hər bir insana əyləncə cəlbedici görünür. Lakin əylənmək üçün uşaqlar zərərli vərdişlərə aludə olurlar. Alkoqol və digər içkilərdən istifadə edir, pis vərdişlərə yiyələnirlər. Narkotikdən istifadə edənlər, spirtli içki içənlər bar, diskoteka kimi yerlərdə olur və bu, yeniyetmələrə pis örnəkdir. Adətən azyaşlılar yad, pis vərdişlərin təsirinə tez düşürlər. Ən pis halda isə xəstəliklərə yoluxurlar. Bu yaş dövrü uşağın psixoloji cəhətdən tam formalaşmayan dövrüdür. Bu səbəbdən 18 yaşına çatmayan uşağın gecə klublarına, barlara getməsi heç bir halda təqdir edilmir. Diskotekaları, barları işlədən adamlar özləri azyaşlıların, yeniyetmələrin oraya girmələrinə mane olmalıdırlar. Burada valideyn diqqətli olmalı, övladına nəzarət etməlidir. Ailədə ən çox problem yaradan uşaqlar da belə uşaqlar olur. Hətta gizlin bara getmək üçün evdən pul götürürlər. Ona görə də bu, birmənalı şəkildə, tənzimlənməlidir. Düzdür, dövlət tərəfindən müəyyən işlər aparılır, amma insanlar tərəfindən də buna dəstək verilməli, həmrəylik göstərilməlidir”.
Mahmud Hacıyev: “… nəzarət işlərini tək polisin üzərinə yıxmamalıdır”
Keçmiş polis rəisi, kriminalist Mahmud Hacıyev bildirdi ki, gecə klublarına azyaşlıların daxil olması məqbul hadisə deyil. Bu, yeniyetmələrin həyat tərzinə, psixologiyasına, xarakterinə pis təsir edir. Gecə klublarının fəaliyyətinə, yeniyetmələrin orada vaxt keçirməsinə ciddi nəzarət etməklə, məktəblərdə təlim-tərbiyəni artırmaqla belə hadisələri azaltmaq olar. Qanunsuz fəaliyyət göstərənləri bağlayın, cinayət işi qaldırın, bu öz yerində. Nəzarət etmək, kompleks tədbirlərlə yeniyetmələrin klublara getməsinin qarşısını almaq lazımdır. Təhsil Nazirliyi, Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsi, icra hakimiyyətləri birlikdə tədbirlər həyata keçirməlidirlər. Nazirlik maarifləndirmə aparmalı, məktəblərdə nəzarəti təmin etməli, profilaktik tədbirlər görməlidir. İcra hakimiyyəti isə nəzarət işlərini tək polisin üzərinə yıxmamalıdır. Halbuki, azyaşlılar kütləvi şəkildə gecə klublarına, internet-kafelərə gedəndə, səhərə qədər o məkanlarda vaxt keçirəndə heç kim qarışmır. Bir də görürsən deputatlar müzakirə edirlər. 3-5 deputat birbaşa deyəcək ki, gecə klublarını bağlayın. Halbuki, bunu iddia edən adamların qanunvericilikdən xəbəri olsa, belə təklif etməz. İnanın, gecə klublarını bağlasalar, yeniyetmələrin inzibati xətaları, cinayət işləri azalmayacaq, əksinə, artacaq. Oğurluqlar, narkotik, dələduzluqlar çoxalacaq. İnternet-klubu misal çəkdim. İcra hakimiyyətləri niyə nəzarət etmir ki, gecə saat 3-də 12-13 yaşlı gənc internet-klubda neynir? Nə vacibdir ki, kompyuter otaqları gecə saat 2-3-ə qədər açıq olsun. Saat 22.00-da bağlamaq olar”.
Günel CƏLİLOVA
