Sevinc Xasayeva: “Azyaşlı uşaqlarda görmə qabiliyyətinin zəifləməsi əsasən genetik amillərlə əlaqədardır”
Uşaqlar arasında profilaktik müayinə aparılıb. Müayinə zamanı məlum olub ki, son illər Azərbaycanda uşaqlar arasında görmə qabiliyyətində, danışığında və onurğa sütununda problemlər aşkarlanan uşaqların sayı artıb.
Açıqlanan statistik rəqəmlərdə qeyd olunur ki, 2017-ci ildə Azərbaycanda 2 milyon 457 min 400 uşaq profilaktik müayinə edilib ki, onların 2000 nəfərində eşitmə qabiliyyətinin, 13300 nəfərində görmə qabiliyyətinin zəif olduğu, 2800 nəfərində danışığının qüsurlu olduğu, 3000 nəfərində skolioz aşkarlanıb.
2016-cı ildə isə müayinə olunan 2 milyon 460 min 400 nəfər uşağın 2200 nəfərində eşitmə qabiliyyətinin, 10 100 nəfərində görmə qabiliyyətinin zəif olduğu, 2500 nəfərində danışığın qüsurlu olduğu, 2800 nəfərin skoliozlu olduğu məlum olub.
2015-ci ildə isə müayinə olunan 2 milyon 412 min 400 uşağın 2000 nəfərində eşitmə, 9100 nəfərində görmə qabiliyyətinin zəif olduğu, 2000 nəfərində danışığın qüsurlu olduğu, 2100 nəfərinin skoliozlu olduğu aşkar olunub.
2015-ci ildə qaməti pozulmuş 1200, 2016-cı ildə 1600, 2017-ci ildə 1600 uşaq aşkarlanıb.
Uşaqlar arasında görmə, onurğa əyriliyi və danışıq problemlərinin nə səbəbdən artdığını öyrənmək məqsədilə pediatr-həkim Sevinc Xasayevaya müraciət etdik.
S.Xasayeva “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, son zamanlar uşaqlar arasında görmə qabiliyyəti zəifləyib, eyni zamanda, qamətin pozulması halları da artıb: “Uşaqlar arasında göz xəstəliyinin artmasının müəyyən səbəbləri var. Uşaqlar qapalı məkanlarda çox vaxt keçirməklə gözlərini təbii gün işığından məhrum edirlər. Bunun da nəticəsində göz lazımi qida və vitamini ala bilmir.
Uşaqlarda göz problemlərinin olmaması üçün onlar idmanla məşğul olmalı və hər gün ən azı bir saat açıq havada gəzməlidirlər. Uşaqlar arasında ən çox gözdə miapiya, yəni uzağı görməmə problemi aşkarlanır. Azyaşlı uşaqlarda görmə qabiliyyətinin zəifləməsi əsasən genetik amillərlə əlaqədardır. Onu da deyim ki, tütün və spirtli içkilər də görmə üçün ziyanlıdır. Siqaretin evdə çəkilməsi ətrafdakıların görmə qabiliyyətinə mənfi təsir edir. Uşaqlar da tütünə həssas olduğu üçün, onların görməsində problemlər yarana bilər. Tütünün təsirindən tor qişasında zəifləmə, gözün selikli iltihabı yarana bilər".
Nitq qüsurunun artmasına gəlincə, həmsöhbətimiz bildirdi ki, son zamanlar uşaqlar arasında danışıq pozulması halları artıb: “Müasir dövrdə altı yaşına qədər uşaqların 30 faizdən çoxu tələffüz qüsurlarına malikdirlər. Nitqi qüsurlu uşaqlar, bir qayda olaraq, həyatından küskün əhval-ruhiyyədə olurlar. Onlar tez-tez bədbinliyə qapılırlar. Bu uşaqlarda loqofobiyalara rast gəlinir. Bu kimi uşaqlar bəzən çox tərs, inadkar və ərköyün olurlar. Eyni zamanda, nitqin bu və ya digər dərəcədə pozulması uşağın əqli, psixi və sosial inkişafında da müəyyən çətinliklər törədir. Düzgün və səlis nitqin olmaması uşaqları utancaq edir, onlar daim özlərinə qapanmış vəziyyətdə olurlar. Məktəbdə belə uşaqlar özünü narahat hiss edir, həmyaşıdları ilə ünsiyyətə girməkdən çəkinirlər. Bütün bunlar, ümumilikdə, uşağın ümumi inkişafına mənfi təsir göstərən amillərdəndir.
Valideynlər uşaqlarının nitqində hər hansı bir problem görsələr, mütləq loqopedik yoxlanışa aparsınlar. Evdə ilk uşağın nitqində problem olduqda ailə heç də həyəcan keçirmir. Fikirləşirlər ki hansısa qohumun nitqinə bənzəyir və nə vaxtsa keçib gedəcək”.
S.Xasayeva onu da vurğuladı ki, son zamanlar uşaqlarda skolioz xəstəliyi geniş yayılıb: “Uşaqlarda onurğa əyriliyi anadangəlmə və sonradan qazanılmış da ola bilər. Onurğa sütununun təbii 2 əyriliyi var. Boyun və bel hissədə. Təbiət o əyriliyi onun üçün yaradıb ki, həmin vəziyyətdə biz rahat yeriyək, ayaq üstə dayanaq və boynumuzu rahat döndərək. Bu əyriliyin fizioloji funksiyası bundan ibarətdir. Bu, fizioloji əyrilikdir. Patoloji əyriliklər isə 3 növdə olur: kifos, lardos və skolioz. Kifos ən çox döş qəfəsində olur, onurğanın arxaya əyilməsidir. Lardos onurğanın önə əyilməsidir. Ən çox bel nahiyəsində olur. Yanlara, sola və sağa əyilməyə isə skolioz deyilir. Bir də onurğanın qövsvari əyilməsi var”.
Günel CƏLİLOVA
