Kamran Əsədov: “Ali məktəbdə pedaqoji ixtisaslarda təhsil alan zaman akademik göstəriciləri 80 faizdən aşağı olanları müəllimlərin işə qəbulu imtahanlarına buraxmaq olmaz”
“Təhsil Nazirliyi tərəfindən həyata keçirilən imtahanların nəticələri orta məktəblərdə vəziyyətin qənaətbəxş olmadığını sübut edir. Bu, məktəb direktorlarının rəhbərlik etdikləri təhsil ocağına nəzarət etməmələri deməkdir.
Onlar tabeliyində olan işçilərin bilik və bacarıqlarının artırılması istiqamətində heç bir iş görmürlər” - bu fikirləri “Bakı-Xəbər”ə Təhsil Nazirliyi tərəfindən riyaziyyat, informatika, fizika, kimya və biologiya fənlərindən Azərbaycan və rus bölmələri üzrə orta məktəblərdə dərs deyən bir qrup müəllim üçün müvafiq ixtisaslara uyğun olaraq qapalı tipli test tapşırıqlarından keçirilən imtahanların nəticəsini şərh edərkən tanınmış təhsil eksperti Kamran Əsədov deyib. İmtahanlarda iştirak edən müəllimlərin bilik və bacarıqlarının 50 faizdən aşağı olduğunu deyən K.Əsədovun sözlərinə görə, layihənin məqsədi istedadlı şagirdlərlə bağlı fəaliyyətlərə cəlb ediləcək müəllimlərin müəyyənləşdirilməsi, onların bu sahədə olan fəaliyyətlərinin dəstəklənməsi və yeni fəaliyyətlərə təşviq edilməsindən ibarətdir. “Ancaq məlum olub ki, bizim müəllimlərin bilik və bacarıqları hələ 50 faizdən aşağıdır... Öz nəticəsi aşağı səviyyədə olan yüksək nəticə verə bilməz! 2014-cü ildən bəri müəllimlərin nəticələrində heç bir irəliləyiş yoxdur”.
O qeyd etdi ki, son beş ildə müəllimlərin işə qəbulu, iş yerlərinin dəyişdirilməsi, dərs yükünün optimallaşdırılması istiqamətində ciddi islahatlar həyata keçirilib. Lakin təəssüf ki, 2014-cü ilə qədər Azərbaycanda müəllimlərin tətbiq etdiyi bilik səviyyəsi, metodik və kommunikativ yanaşma ilə bağlı bilikləri barədə sistemli məlumat yox idi. “2014-2017-ci illərdə 4472 orta məktəbdə çalışan 142 min dövlət ümumtəhsil müəssisəsində çalışan müəllimin bilik və bacarıqlarının diaqnostik qiymətləndirilməsi keçirildi. Məlum oldu ki, müəllimlərin ixtisasları üzrə bilikləri qənaətbəxş deyil. Baxmayaraq ki, ölkə Prezidentinin sərəncamına əsasən, 2015-ci il yanvarın 1-dən bilik və bacarıqlarının diaqnostik qiymətləndirilməsi aparılan müəllimlərin həftəlik dərs yükü norması 1.5 dəfə, aylıq vəzifə maaşı 2 dəfə artırılıb. Təəssüf ki, bu da müəllimlərin hazırlıq səviyyəsinin artmasına təsir göstərməyib. Qeyd edim ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən 2013-cü ildə təsdiq olunmuş “Azərbaycan Respublikasında təhsilin inkişafı üzrə Dövlət Strategiyası”nda təhsilalanların fərdi xüsusiyyətlərini nəzərə alan innovativ təlim metodları və texnologiyaları vasitəsilə təhsilin məzmununun səmərəli mənimsənilməsini təmin edən yüksək nüfuzlu təhsilverənin formalaşdırılması əsas hədəflərdən biri kimi müəyyənləşdirilib” - deyə bildirən K.Əsədovun sözlərinə görə, ancaq aidiyyəti üzrə Təhsil Nazirliyi bu hədəfə nail olmaq üçün səriştə və nəticə əsaslı differensiallaşdırılmış, əmək bazarında rəqabətqabiliyyətli əməkhaqqı və stimullaşdırma sisteminin yaradılması, müəllimlər arasında sağlam rəqabətin formalaşdırılması, müəllimlərin peşəkarlıq səviyyəsinin daim yüksəldilməsi, müəllim peşəsinin nüfuzunun artırılmasını təmin edən yeni sistemin yaradılması istiqamətində heç bir əməli iş görməyib. “Bu gün Azərbaycan təhsili, Azərbaycan məktəbi repetitorlardan asılı halda qalıb. Hazırda təhsildəki nəticələr yalnız repetitorluğun, hazırlıq kurslarının nəticəsidir, onların fəaliyyətinin bəhrəsidir. Çünki öz biliyi, səviyyəsi 50 faizdən aşağı olan qurumlar yüksək nəticə göstərə bilməz.
Təəssüf ki, 2014-2017-ci illərdə keçirilən diaqnostik qiymətləndirmədə ibtidai sinif, riyaziyyat, Azərbaycan dili və ədəbiyyat fənn müəllimlərinin göstərdikləri nəticələr elə də yüksək deyil. Nəzərə almaq lazımdır ki, şagirdin ümumi bilik bazası elə ibtidai sinifdə formalaşır. Fundamental fənlərdən olan Azərbaycan dili və ədəbiyyat fənn müəllimlərinin nəticələrinin aşağı olması isə şagirdlərin təfəkkürünün formalaşmasına birbaşa təsir edir. Buna riyaziyyat fənni də daxildir. Deməli, bizim təhsili yaxşı gələcək gözləmir. Biz müəllimlərin işə qəbulunda Finlandiya, fəaliyyətində Rusiya metodunu tətbiq etməliyik. Ali məktəbdə pedaqoji ixtisaslarda təhsil alan zaman akademik göstəriciləri 80 faizdən aşağı olanları müəllimlərin işə qəbulu imtahanlarına buraxmaq olmaz. Bundan sonra hər il orta məktəbdə çalışan müəllimlərin ixtisasları üzrə biliklərinin yoxlanılmasını həyata keçirmək lazımdır və nəticələri 70-80-faizdən aşağı olanlarla əmək müqaviləsinə xitam vermək lazımdır. Bizim orta məktəblərdə hətta 0-1-2 bal toplayanlar da dərs deyir. Bu biabırçılıqdır. Bu, xalqa qarşı ən ağır cinayətdir. Özü heç bir şey bilməyən müəllim qarşısındakına heç nə öyrədə bilməz. Maraqlıdır ki, Təhsil Nazirliyi diplomları dövlət nümunəli olmayan müəllimlərə, diaqnostik balı aşağı olan müəllimlərə niyə göz yumur? Nəyin qarşılığında onlara fəaliyyətlərini davam etdirməyə icazə verir? Təhsil Nazirliyinin bunda marağı nədir?
Hesab edirəm ki, müəllimlərin işə qəbulunda və onların fəaliyyətində ciddi islahatlar aparmaq lazımdır. Hazırda həyata keçirilən proses əmək bazarının tələblərinə cavab vermir və yararsızdır” -deyə K.Əsədov bildirdi.
İradə SARIYEVA
