Dünyanın bir sıra ölkələrində yeni dərs ili ənənəyə uyğun olaraq sentyabrın 1-də başlayır. 1 sentyabr həm də "Bilik günü" kimi qeyd olunur. "Bilik günü"nün dünyanın ayrı-ayrı ölkələrində fərqli vaxtda və fərqli qaydada keçirilməsi ənənəsi də var.
Məlumdur ki, əvvəllər ölkəmizdə də dərs ili sentyabrın 1-də başlayırdı. Sonradan bu tarix sentyabrın 15-i ilə əvəzləndi. Ancaq bu qayda narazılığa səbəb olur. Dərs ilinin yenidən sentyabrın 1-də başlaması müzakirə olunur və bu qaydanın yenidən tətbiq edilməsi təklif edilir. Bu təklif ictimaiyyət arasında fikir ayrıseçkiliyinə səbəb olub. Belə ki, bir qisim mütəxəssislər dərs ilinin sentyabrın 1-də başlamasının tərəfdarı olsa da, bəziləri buna qarşı çıxır.
Millət vəkili Fazil Mustafa sosial şəbəkə hesabında məlum mövzu ilə bağlı paylaşım edib. O qeyd edir ki, kim nə deyir desin, müstəqillik dövrümüzdə alınan ən yersiz, lazımsız, faydasız, zərərli qərarlardan biri və bəlkə də birincisi orta və ali məktəblərdə dərslərin sentyabrın 15-dən başlaması barədə qərardır: “Fikrimcə, bu qərar təhsil sistemimizdə məqsədli şəkildə dolaşıqlıq yaratmaq üçün verilib. Dərslər sentyabrın 1-dən başlasa, bu, tədrisin keyfiyyətinə də öz təsirini göstərəcək. Məhz bu qərara görə Azərbaycanda bütün tədris planı allaq-bullaq olub. Yalan deyirlər, mayın 25-dən sonra heç bir məktəbdə normal dərs keçirilmir, bütün təhsil sistemimiz bu mənasız qərarın girovuna çevrilib. Heç bir ciddi əsaslandırması da yoxdur. Müəllimlər də iyun ayının 15-dək olan mənasız uzatmalardan beziblər. Müzakirəyə çıxarın görək neçə faiz ağıllı tapılacaq ki, dərslərin 15 gün gec başlamasını dəstəkləsin? Mən tam əminliklə söyləyirəm, dərsləri sentyabrın 1-dən başlamaq qərarı verilsin, tədrisin keyfiyyətinə dərhal öz təsirini göstərəcək. Tədrisdə itirilən bir gün belə önəmlidir. Sentyabrın 1-i dərslər başlamalıdır!”
Təhsil Nazirliyi: “Hazırda bu prosesin dəyişdirilməsi müzakirə olunmur”
Təhsil Nazirliyindən bildirildi ki, bu məsələ müzakirə olunmur: “Ümumi təhsil müəssisələrində tədris ilinin müddəti”nin təsdiq edilməsi haqqında Nazirlər Kabinetinin 24 fevral 2020-ci il tarixli Qərarının 2.3. nömrəli bəndinə əsasən, ümumi təhsilin ibtidai, ümumi orta və tam orta təhsil səviyyələri üzrə dərs məşğələləri hər il sentyabrın 15-də başlayır və növbəti il iyunun 14-də başa çatır. Hazırda bu prosesin dəyişdirilməsi müzakirə olunmur”.
Etibar Əliyev: “Sentyabrın 1-də dərslər başlamalı, mayın sonunda bitməlidir”
Milli Məclisin Elm və təhsil komitəsinin üzvü Etibar Əliyev bildirdi ki, dərslər ayın ortası başlayıb, ortası bitə bilməz: “Sentyabrın 1-də dərslər başlamalı, mayın sonunda bitməlidir. Bu uzatma, əlbəttə, istilərlə əlaqələndirilir. Amma 15 gün elə bir uzun vaxt deyil. ABŞ-ın sabiq prezidenti Barak Obama çıxışlarının birində təhsil məsələlərinə toxunanda belə demişdi: “Bilirsiniz niyə Koreyanın təhsili Amerika təhsilindən üstündür? Çünki koreyalılar 15 gün bizdən çox dərs keçirlər”. Guya yay məktəbləri fəaliyyət göstərir? Dərsliklər uşaqların əlindən alınır, yayda heç bir mütaliə edə bilmirlər. Bilmirəm, müəllimlər yorulurlar, yoxsa repititorlar? Bunu aydınlaşdırmaq lazımdır. Mənə belə gəlir ki, repititorlar yorulurlar. Onlar uzun müddət ödənişli şəkildə şagirdləri ali məktəbə hazırlaşdırırlar. Yaponiya tədrisin, təhsilin və elmin ən çox inkişaf etdiyi, öndə olan ölkələrdən biridir. Amma bu ölkədə dərslər aprelin 1-də başlayır. Yapon mədəniyyətinin ən yaxşı bilinən simvolu sakura çiçəyinin açmasını əsas götürərək aprelin 1-də başlayır ki, şagirdlər bu çiçəyi dərib müəllimlərinə hədiyyə edə bilsinlər. Lakin diqqət edin, son 10 ildə 11 yapon alimi ölkələrindən çıxmadan burada tədqiqat aparmaqla “Nobel” mükafatına layiq görülüb. Dərslərin nə zaman başlamasının təhsil üçün müəyyən əhəmiyyəti var. Fazil bəy haqlıdır. 15 gün izah günləridir, imitasiya dövrüdür. Müəllim də bilir ki, dərs bitib, uşaqları buraxır. Ona görə də dərslər sentyabrın 1-də başlayıb, mayın 31-də bitməlidir”.
Elçin Əfəndi: “Dərslərin gec və ya tez başlaması təhsildəki keyfiyyətin göstəricilərindən deyil”
Təhsil eksperti Elçin Əfəndi isə hesab edir ki, dərslərin gec və ya tez başlaması təhsildəki keyfiyyətin göstəricilərindən deyil: “Əvvəlki dövrlərdə dərslər sentyabrın 1-də başlayır, may ayının 25-i yekunlaşırdı. Lakin Azərbaycan 2004-cü ildə Avropa təhsil sisteminə inteqrasiya etdikdən sonra dərslərin sentyabrın 15-i başlaması və iyun ayının 14-nə qədər aparılması əsas götürüldü. Eyni zamanda dünyada qlobal istiləşmənin baş verməsi və sentyabrın 15-nə qədər kəskin istilərin olması bu hala təsir edən amillərdən biridir. Bildiyimiz kimi, Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) tərəfindən keçirilən imtahanlar kurikulum əsasında götürüldüyü üçün vaxt alır. Dərslər sentyabrın əvvəlinə keçirilərsə ,o zaman gərək imtahanlar yanvar ayına təyin olunsun. Ümumilikdə bunların hər biri bir-birinə zəncirvari bağlıdır. Hazırda təhsillə bağlı heç bir vaxt dəyişikliyi etmək zərurəti yoxdur”.
Günel CƏLİLOVA
