Adil Qeybulla: “Milli Məclisdə hələ bu məsələ çox yumşaq deyilib, biz bunun tam təhlükəli tərəflərini...” Ədalət Rüstəm: “...Bu çox ciddi bir siqnaldır”
“Bu gün Azərbaycanda satılan dərmanların keyfiyyəti narahatlıq doğurur”. Bunu Milli Məclisin İctimai birliklər və dini qurumlar, Elm və təsil, Ailə, qadın və uşaq məsələləri, Səhiyyə və Mədəniyyət komitələrinin birgə iclasında Səhiyyə Komitəsinin sədri, akademik Əhliman Əmiraslanov bildirib.
“Bundan başqa, dərmanların qiymətləri bir sıra ölkələrlə müqayisədə yüksəkdir. Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi üçün Azərbaycana ən müasir aparatlar gətirilib, ancaq dərmanlarla bağlı ölkədə problemlər var. Dərman olmadan onkoloji xəstələri müalicə etmək çətindir. Ola bilər ki, kimlərsə o dərmanları gətirir, amma bunu görmürük”, - Ə.Əmiraslanov deyib.
Ekspertlər deyirlər ki, Azərbaycanda keyfiyyətli dərman tapmağın müşkül məsələ olduğunu və qiymətlərin hədsiz bahalığını bu sahəyə rəhbərlik edənlər çox yaxşı bilirlər, sadəcə öz maraqlarına uyğun olmadığı üçün bu barədə danışmaq istəmirlər.
Onkoloji xəstələrin müalicəsi ilə bağlı olan dərmanların da ölkəmizdə qıt və baha olduğunu deyən ekspertlərin sözlərinə görə, cəmiyyəti, eləcə də mütəxəssisləri ciddi narahat edən bu problemin kökləri araşdırılmalıdır. Onlar qeyd edirlər ki, bunun Milli Məclisin Səhiyyə Komitəsinin sədri, akademik Əhliman Əmiraslanov tərəfindən bir başa parlamentdə səsləndirilməsi problemin çox ciddi və dərin olduğunu göstərir. Mütəxəssislər bildirir ki, bəzi səhiyyə məmurları ölkəmizdə bu sahələrdə problem olmadığını iddia edirlər, amma mövcud gerçəkliklər tamam əksini göstərir.
Ölkəmizdə satılan dərmanların keyfiyyəti niyə şübhə doğurur, onların qiymətləri nə üçün bahadır? Niyə onkoloji xəstələrlə bağlı bu qədər problem var?
Professor Adil Qeybulla bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, bu olduqca aktual və ciddi problemdir. “Azərbaycanda ən böyük problemlərdən biri ölkəmizin dərman bazarı ilə bağlıdır. Əvvəla, demək olar ki, bizdə dərman istehsalı yoxdur. Müasir dərman formaları Azərbaycanda hazırlanmır. Bu sahədə mütəxəssis baxımından da problemlər var. Biz dərmanları total şəkildə ən müxtəlif ölkələrdən idxal edirik. Problem də elə bundadır. Azərbaycanda dərman maddələrinin farmakapiyası yoxdur. Bu əsas məsələlərdən biridir. İkincisi, dərman maddələrinin dövlət reyestri yoxdur. Düzdür, siyahı var. Amma bu ictimaiyyətə açıq bir reyestr olmalıdır. Hansı dərman harada istehsal olunur, onun sorunluluğu və sair ictimaiyyətə açıqlanmır ki, sabah bir problem olanda insanlar nə edəcəklərini bilsinlər.
Görürsüz ki, dərman işbazlarının səsi haradan gəlir, millətin sağlamlığı hesabına toplanan milyonların haradan səsi eşidilir. Söhbət ondan gedir. Ona görə də, Azərbaycandakı dərman preparatlarının keyfiyyət parametrləri çox aşağıdır və dərman preparatları həm də genefond üçün ciddi təhlükə yaradır. Çünki dərman təhlükəsizliyi konsepsiyası və ərzaq təhlükəsizliyi konsepsiyası milli təhlükəsizlik konsepsiyasının tərkib hissəsi hesab edilir. Ona görə də bu məsələ çox ciddi məsələdir. Düşünürəm ki, nəinki indi, hətta sonradan da bu saxta və keyfiyyətsiz dərmanları Azərbaycana gətirən şəxslər buna görə məsuliyyət daşıyırlar. Nə vaxtsa onlar buna görə məsuliyyət daşımalı və qanun qarşısında cavab verməlidirlər. Keyfiyyətsiz dərmanları həm də baha qiymətə Azərbaycan dərman bazarına gətirmək əslində genefondun sağlamlığı, həyatı ilə oynamaqdır. Milli Məcslidə hələ bu məsələ çox yumşaq deyilib, biz bunun tam təhlükəli tərəflərini tam dəqiq bilirik. Hesab edirəm ki, bu məsələ daim gündəmdə olmalıdır”.
Azərbaycan Həkimlər Birliyinin idarə heyətinin üzvü, professor Ədalət Rüstəm isə baki-xeber.com bildirdi ki, onkoloji xəstələrin müalicəsi üçün tələb olunan dərmanlarla bağlı qıtlığı dərman dəllalları yaradır. Ə.Rüstəmin sözlərinə görə, işbazlar bu qıtlığı qəsədən yaradırlar ki, sonradan dərmanları baha qiymətə satsınlar: “Dövlətin şəkərli diabet xəstələri, onkoloji xəstələrlə və sair xəstəliklərlə bağlı ayrıca Dövlət Proqramları və bu proqramların icrasına, yerinə yetirilməsinə məsul olan qurumu var. Amma çox təəssüflər olsun ki, bu proqramlardan yararlanmaq, o dərmanları əldə etmək xəstələr üçün çox çətindir. Onkoloji xəstəliklərlə bağlı dərman preparatlarının da işbazların əlində olduğu gizlin deyil. Onkoloji xəstəliklərlə, şəkər xəstəliyi və başqa xəstəliklərlə bağlı dərmanlar 15-20 gün yoxa çıxarılır, hara gedirsən deyirlər depoda yoxdur, pandemiyadır, xaricdən gətirilməyib. Amma müəyyən vaxtdan sonra həmin dərmanların bir neçə qat bahasına apteklər şəbəkəsində peyda olduğunun şahidi olursan. Dövlətin aidiyyatı qurumları bu problemə ciddi yanaşmalıdırlar. Əhliman Əmiraslanov kifayət qədər ciddi adamdır və onun sözləri də tam gerçəkliyi ifadə edir. Əhliman Əmiraslanovun onkoloji xəstəliklərin müalicəsində istifadə edilən dərmanlarla bağlı səsləndirdiyi fikirlərdən əlaqədar qurumlar nəticə çıxarmalıdır, bu çox ciddi bir siqnaldır” - deyə Ə.Rüstəm qeyd etdi.
O hesab edir ki, dövlət tərəfindən xəstələrə pulsuz verilən dərmanlar heç bir problemsiz xəstələrə çatdırılmalıdır, çünki dövlət o dərmanlara vəsait xərcləyib alır. Ə.Rüstəmin sözlərinə görə, dövlət tərəfindən xəstələrə pulsuz verilən dərmanlar yoxa çıxarılır, amma eyni dərmanlar apteklər şəbəkəsində odu bahasına satılır. Akademik Əmiraslanovun fikirlərindən aidiyyəti qurumların nəticə çıxarmalı olduğunu deyən Ə.Rüstəm deyir ki, Komitə sədri Milli Məclisdə xalqın dərdini ifadə edən çıxışlar çox edir və dərman şirkətləri də bu çıxışları diqqətlə izləməlidir, yaratdıqları problemlərin nə qədər ağır olduğunu görməlidirlər.
İradə SARIYEVA
