Bu ilin 9 ayı ərzində Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinə ən müxtəlif zorakılıqlara məruz qalan 255 nəfər müraciət edib.
Bunu mətbuata Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Bahar Muradova bildirib. Komitə sədri deyib ki, Dövlət Komitəsinin 860 qaynar xəttinə məişət zorakılığına məruz qalanlar tərəfindən 369 müraciət olub və bunlardan 81-i kişidir. Göründüyü kimi, məişət zorakılığına məruz qalan kişilər də var və onlar da Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinə müraciət edirlər.
Kişilər hansı formalarda məişət zorakılığının qurbanı ola bilirlər? Əvvəllər Dövlət Komitəsinin müvafiq qaynar xəttinə yalnız qadınlar müraciət edirdi, indi onlarla yanaşı kişilər də müraciət edir. Bu nədən qaynaqlanır? Hansı səbəbdən Azərbaycanda kişilər də məişət zorakılığının qurbanı olur?
“...Kişilərin məişət zorakılığına məruz qalması öz günahlarıdır”
Müstəqil jurnalist, Əsgər Ailələrinə Dəstək İctimai Birliyinin sədri Mətanət Əsgərqızı “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, bu gün məişət zorakılığı məsələsi çox aktualdı. “Deyəcəksiz nədən qaynaqlanır. Qadına qarşı da, kişiyə qarşı da zorakılığın kökündə əsas iki amil dayanır: maddi vəziyyət və savadsizlıq. Bunların hər ikisi çox təhlükəlidir. Savadsız adam nadan olur. Beləsindən hər şey gözləmək olar. Son zamanlar qadın qətllərinin statistikasına baxın, görün bu cinayətləri kimlər törədir... Gələk kişilərə qarşı zorakılıq hallarına, bu nədən baş verir? Burada da eyni vəzyyətdir. Qadın kişiyə nisbətən daha tez iş tapır. Evə pul gətirən qadın olduğu halda bəzi kişilər özlərini əzilmiş hesab edirlər, həyat yoldaşına başlayırlar qısqanclıqla yanaşmağa. Hər hərəkətinə bəhanələr tapılır. Ailədə söz-söhbət yaranır, axırda qadın deyir ki, "canım çıxıb səhərdən axşama qədər işləyirəm, bütün qayğıları mən çəkirəm, hələ məni də əzirsən". Beləliklə ailənin təməli laxlayır. Bu faktlar cəmiyyətə çıxanda hamı qadının tərəfini saxlayır. Güclü kişilərin evində belə söz-söhbətlər olmur. O ailələrdə ki, oğlan övladlarını əzizləyib, cəmiyyətə, ailəyə hazırlamırlar, orada mütləq belə hallar baş verir. Mən bütün oğlu olan valideynlərə məsləhət görərdim ki, övladlarını kişi kimi böyütsünlər. Onlara sənət versinlər. Təhsil də öz yerində, görürsüz, təhsilin adını ikinci sırada çəkdim. Çünki indi iki diplomu, savadı olanlar var, iş tapmırlar. Azərbaycanlı ailələrdə çox pis ənənə var. Oğlu özünü təmin edə bilmir, valideynlər tezcə onu evləndirirlər. Artıq istər qızı, istərsə də oğlu olan valideynlər düşünməlidilər, oğlumu evləndirdim, ailəsini dolandıra biləcəkmi? Qızımı ərə verdim, ailədə yaranan problemlərə dözəcəkmi? Həyat yoldaşından boşansa, ya da o, vəfat etsə özü ayaqda qalacaqmı? Ümumiyyətlə ailə ənənələri dağılıb. Baxın, hansı dövrlərdə bir kişi efirə çıxıb, "arvadım qoşulub başqa kişiyə qaçıb, qayıtsın, onu qəbul edirəm" deyib? Belə əzik kişilərə kim hörmət edəcək? Mən dəfələrlə deyirəm, televiziyalar belə problemləri efirlərə daşıyıb, dəlinin yadına daş salmamalıdır. Sosial şəbəkələrə baxın, statuslara nəzər yetirin, bəzi kişilər elə sözlər yazırlar, o adamın yaltaqlığından, özünə qarşı hörmətsizliyindən adam utanır. Düşünürsən, adı kişi olan bu şəxsə ailəsində nə hörmət qoyulacaq?Yəni artıq ictimai qınaq öz işini görməlidir. Amma bizdə də sağlam tənqidi qərəz kimi qəbul edirlər. Cəmiyyətdə gedən proseslərdən narahatam. O ailədə ki, məişət zorakılığı baş verir, orada böyüyən uşaqlar da bu halları öz həyatlarında, ailələrində davam etdirəcəklər. Qaldı kişilərin məişət zorakılığına məruz qalması, öz günahlarıdır. Bəzi kişilər görmürlər arvadları nə kökdə geyinir? Həyat yoldaşına diqqət yetirmirlər, iradələrini ortaya qoymurlar və proses gedir... Sosial şəbəkə böyük auditoriyadır, diqqəti evində görməyən, orada sığal görən qadın ərini saymır. Sadaladıqlarımın günahı kimdədir? Sağlam cəmiyyət olan yerdə güclü dövlət qurulacaq”.
M.Əsgərqızının fikrincə, bu məsələdə dövlətin üzərinə də böyük yük düşür, cəmiyyətdə zorakılıq halları baş verirsə itirən həm də dövlətdir. “Ona görə də hər kəs iş yeri ilə təmin edilsə, ailədə kişi, qadın işləyər, ümumi büdcə yaranar, heç kim gözükölgəli olmaz, nə qadına, nə də kişiyə qarşı zorakılıq halları baş verər. Ən böyük cinayət, həm də uşaq üçün veriləcək pulun kəsilməsidir. Ailənin büdcəsi sabit olarsa söz- söhbət yaranmaz. Görürsüzmü, bu məsələlərə necə kompleks yanaşılmalıdır? Məsləhətim, istər kişilərə, istərsə də qadınlara, bir- birinizi sevin. Qoruyun, hörmət edin. Bunu edə bilməyəcəksinizsə ailə qurmayın” - deyə M.Əsgərqızı vurğuladı.
İradə SARIYEVA
