Müasir dövrdə cəmiyyəti düşündürən və narahat edən ən ürək ağrıdan problemlərdən biri də bəşəriyyətin ciddi bəlasına çevrilən narkomaniyadır. Narkomaniya ona görə bəşərin ən qorxulu bəlasıdır ki, bu bəlaya mübtəla olanlar əksər hallarda onu dəf etməkdə aciz qalırlar. Bu, Sibir meşələrindəki bataqlıqlara bənzəyir ki, orada yaşayan heyvanlar o bataqlığa düşür və sonra oradan çıxmaq üçün çırpınır, amma əksinə, hər hərəkətində daha da batır. Narkotikdən istifadə insan həyatı üçün həmin o bataqlıqdan heç də az təhlükəli deyil. Narkomaniya insanları sağalmaz xəstəliklər məngənəsində boğan “ağ ölüm”dür.
Açıqlanan statistik rəqəmlərə əsasən, Azərbaycanda son illər ərzində rəsmi qeydiyyata alınan narkomanların sayında ancaq artım müşahidə edilir.
Azərbaycanda narkomanlar daha çox opiat qrupuna daxil olan narkotiklərdən – tiryək, heroin və kokosdan istifadə edirlər. Ölkədə qeydiyyatda olan narkomanların 23 537 nəfəri opiat, 10 251 nəfəri kannabinoid qrupuna aid narkotik istifadəçiləridir.
Ölkədə narkomanların sayının azaldılması üçün maarifləndirmə işləri və digər tədbirlər aparılsa da, ortaya çıxan yeni bir problem narkomanların sayının getdikcə arta biləcəyi təhlükəsini yaradıb. Son vaxtlar artan narahatlıq “patı” və ya “şüşə” adlandırılan metamfetaminin geniş yayılması ilə bağlıdır. Qaçaqmal yolu ilə ölkəmizə gətirilən bu narkotik vasitənin qiymətinin çox ucuz olduğu - təxminən 5-15 manata satıldığı bildirilir. Belə bir ucuz vasitənin geniş yayılması Azərbaycanda narkomaniyanın əhatə dairəsini genişləndirib və artıq demək olar ki, ölkənin hər yerində narkotik vasitələr satılır.
Qeyd etdiyimiz kimi, narkotik istifadəçilərinin sayının azaldılması istiqamətində dövlət tərəfindən mühum işlər görülməkdə davam edir.
Maraqlıdır, bu istiqamətdə vətəndaş cəmiyyətlərinin fəaliyyəti hansı səviyyədədir?
“Narkomaniya tək bir cəmiyyətin deyil, dinindən, irqindən, milli mənsubiyyətindən asılı olmayaraq bütün bəşər övladlarının bəlasıdır”
“Vəfa” Sosial İctimai Birliyinin sədri Fatimə Hacıbəyli bildirdi ki, narkomaniyaya qarşı mübarizə dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biridir: “Son günlər mətbuatda və sosial şəbəkələrdə gənclərin, xüsusən də anaların, qadınların bu narkotik vasitələrin təsiri ilə düşdükləri acınacaqlı vəziyyətin görüntülərini tez-tez görürük . Gün ərzində onlarla insan narkotik və psixotrop maddələrin satışından saxlanılır. Vəziyyət çox pisdir. İnsanlar sanki narkomaniya və onun fəsadlarından, narkotiklərin ailə və cəmiyyət üçün yaratdığı ciddi problemlərdən xəbərsizdir. Halbuki, bununla bağlı dövlət səviyyəsində xeyli maarifləndirmə işləri aparılıb, tədbirlər keçirilib”.
F.Hacıbəylinin sözlərinə görə, narkomaniya insanlar arasında tibbi çatışmazlıqla yanaşı, ciddi hüquq pozuntuları yaradan böyük bir problemdir. Narkomaniyaya qarşı mübarizədə hüquqi və tibbi maarifləndirici tədbirlərə ehtiyac böyük olsa da, mübarizə üsullarını bu kimi tədbirlərlə yanaşı daha kütləvi, kreativ və gənclərin başa düşəcəyi formada edilir. Bir sıra dövlət qurumlarının bu istiqamətdə fəaliyyət göstərən vətəndaş cəmiyyəti institutlarına müxtəlif formalarda dəstək göstərməsi həyata keçirilən ümumi fəaliyyətin ictimai faydalılığını daha da artırır: “Narkotik maddələrin gənc nəsillər arasında yayılması təhlükəsini nəzərə alaraq, bir çox ölkələr “Narkotiksiz gələcək naminə” milli proqramlar qəbul edir. Buraya təhsil ocaqlarında, hüquq-mühafizə orqanlarında, təşkilatlarda narkomaniyanın ziyanı haqqında maarifləndirilmə kampaniyaları daxildir. Bu kampaniyalar kütləvi informasiya vasitələri, o cümlədən internet şəbəkəsi vasitəsilə aparılır”.
Birlik sədri hesab edir ki, narkomaniya tək bir cəmiyyətin deyil, dinindən, irqindən, milli mənsubiyyətindən asılı olmayaraq bütün bəşər övladlarının bəlasıdır və onunla mübarizə bütün bəşəriyyətin xilası üçün vacibdir: “Narkotiklə mübarizədə vətəndaş cəmiyyətləri bölgələrdə, məktəblərdə gənclərlə mütəmadi olaraq görüşlər keçirir. Onlara narkotikin insan həyatını necə məhv etməsi haqda məlumatlar verilir. Son illər bu sahədə görülən tədbirlərin sırası günü-gündən genişlənir, narkomaniya ilə mübarizə sahəsində görülən işlərin müsbət nəticələri olur. Düzdür, narkomaniya elə bir haldır ki, onun qarşısını tam olaraq almaq mümkün deyil. Ancaq müxtəlif maarifləndirici tədbirlər həyata keçirməklə, işlər görməklə müəyyən qədər bu halın yayılmasının qarşısını almaq mümkün olur. Gənclərin narkomaniyaya meyl etməsi mənfi haldır, onlar bununla gələcəklərini, sağlamlıqlarını təhlükə altında qoyurlar. Azərbaycan dövlətinin və ictimaiyyətinin birgə səyi sayəsində narkomaniya ilə mübarizə bu gün də var, sabah da olacaq. Bu mübarizə davamlı xarakter alıb”.
Günel CƏLİLOVA
