Ana olmaq hər bir qadınının arzusu, hər evin, ailənin əsas sütunlarından biridir. Lakin ana olmaq heç də hər qadına asanlıqla nəsib olmur. Övlad sahibi olmaq istəyən ailələr isə bu yolda hər bir addımı mübah sayırlar.
Ana ola bilməyən ailələrə müalicə üsulları haqqında müxtəlif səpkidə vasitələr var. Lakin bəzən yaş ötdükcə qadın orqanizmində olan folekulların gücləri mayalanmaya çatmır və hamiləlik baş vermir. Bu zaman digər cavan qadınlar hamilə qala bilməyən fərdə folekulyar donor olur. Bu, könüllü şəkildə baş verir.
Lakin dəfələrlə sosial şəbəkələrdə yayımlanan, hətta məşhur xəstəxanaların və həkimlərin reklamlarında qadınlara 10 gün ərzində 500-800 manat qarşılığında folekul donor olmaq təklif edilir. Hətta bunun üçün açıq şəkildə uyğun olan kriteriyalar da göstərilir.
Son illər sosial şəbəkələrdə Azərbaycanda işsiz və pula ehtiyacı olan qadınlar üçün yeni iş imkanı adı altında müxtəlif təkliflər irəli sürülür. "İnstagram” sosial şəbəkəsində folekul satışının həyata keçirildiyi yüzlərlə səhifələr var. Bu səhifələr açıq səviyyədə qadınların işsiz və pula ehtiyacı olmasından istifadə edərək onlara təkliflər irəli sürür. Pula ehtiyacı olan qadınlar 10 gün ərzində 500-800 manat qarşılığında folekul donor olaraq öz yumurta hüceyrələrini tanımadıqları şəxslərə satırlar. Bu yumurta hüceyrələri isə daha sonra müxtəlif süni mayalanma həyata keçirən həkimlər tərəfindən sonsuzluq yaşayan qadınlara iki və ya üç qat baha qiymətə satılır. Səhifələr bu işin qanuni olduğunu bildirirlər. Ancaq əslində bu, insan alverinin bir forması sayılır.
Elmin Əliyev: “Donorluq xidməti qarşılığında hər hansı ödənişin olması qanunvericilikdə nəzərdə tutulmayıb”
Hüquqşünas Elmin Əliyevin sözlərinə görə, donorluq xidməti qarşılığında hər hansı ödənişin olması qanunvericilikdə nəzərdə tutulmayıb: “Qanun donorluğun könüllü və pulsuz şəkildə olmasını tövsiyə edir. Lakin çox təəssüf ki, bir çox xəstəxanalarımızda donorluğa pul təklif olunur. Folekulların verilməsi, ümumi götürsək, süni mayalanmaya aiddir. Süni mayalanma xidmətinin də reklam olunması, paylaşılması reklam haqqında qanunvericiliyə görə qadağandır. Bu, kəskin şəkildə qadağan olunmuş haldır və bunun cəzası da nəzərdə tutulur”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, orqan satışı bütün hallarda qanunsuzdur və yolverilməzdir. Azərbaycanda da bunun satışı yolverilməzdir. Düzdür, orqan trasnplantasyası dünya təcrübəsində var: “Hər hansı bir vətəndaş öz orqanını bağışlaya bilər, bu, əsasən qohumlar arasında baş tutan bir prosedurdur. Amma burada hər hansı bir əvəzləşdirilmə ola bilməz. Bir şəxs orqanını pul qarşılığında digər şəxsə satırsa, bu cinayətdir. Sosial şəbəkələrdə ödəniş qarşılığında bu cür satışların həyata keçirilməsi yolverilməzdir. Sosial şəbəkələrdə bunun ödəniş qarşılığında alınması, bu adla donorluq da qanunla qadağandır. Bu kimi hallar yolverilməz olaraq qiymətləndirilir”.
Qumru Zeynalova: “Yumurtalıqların hipersimulyasiyası bəzən ölüm hallarına gətirib çıxara, ağırlaşmalarla müşahidə oluna bilər”
Həkim ginekoloq Qumru Zeynalova isə bildirdi ki, yumurtalıq simulyasiyası gələcəkdə yumurtalıq xərçəngi risqi yarada bilər: “Yumurtalıqların hipersimulyasiyası bəzən ölüm hallarına gətirib çıxara, ağırlaşmalarla müşahidə oluna bilər. Bundan başqa, yetişdikdən sonra yumurtalıqları toplamaq cərrahiyyə əməliyyatı ilə baş verdiyinə görə orada damar zədələnmələri, qanaxmalar və digər ağırlaşmalar ola bilər”.
Günel CƏLİLOVA
