Azərbaycanda elm sahəsində ciddi problemlər, çətinliklər olmasına baxmayaraq, çox istedadlı, dünya miqyasında tanınan, müasir dünyanın çağırışlarına cavab verən tədqiqatlar aparan, elmi ixtiralar edən alimlərimiz az deyil. Bütün sahələrdə bu cür alimlərə rast gəlmək mümkündür.
Alimlərimiz arasında kifayət qədər xaricdə çap olunanlar da var. Amma buna baxmayaraq, alimlərimizin təbliğatı elə də yüksək səviyyədə deyil. Son zamanlar ən çox müzakirə edilən məsələlərdən biri xarici alimlərin Azərbaycan alimlərinin əsərlərinə istinad etməməsi ilə bağlıdır.
Xaricdə elmi iş yazanlar Azərbaycan alimlərinə niyə istinad etmirlər, bizim alimlərin əsərləri xaricdə tanınmır, yoxsa burada başqa bir məsələ var?
Ekspertlər deyirlər ki, bizim alimlərə istinad, demək olar ki, ya yoxdur, ya da çox azdır. Elmi Əlaqələndirmə Şurası indiyə qədər bu problemi həll etməyib. Şuranin işi Azərbaycan alimləri ilə xarici alimlər, elmi mühit arasında əlaqə yaratmaqdır, amma ortada heç nə yoxdur. Ekspertlər hesab edirlər ki, Əlaqələndirmə Şurasının işini daha da canlandırmaq lazımdır. Bəzi ekspertlər deyirlər ki, Əlaqələndirmə Şurası çox zaman yüksək titullu məmur-alimlərin, elmi müəssisələrin rəhbərlərinin əsərlərini xaricə göndərir, bunların çoxu isə elmdən çox tərifnaməyə bənzədiyi üçün xaricilərin diqqətini çəkmir. Ekspertlərin sözlərinə görə, Azərbaycanın sanballı alimlərinin əsərlərini xarici ölkələrdə yaymaq lazımdır ki, onlara istinadlar çoxalsın.
“Nəinki xarici alimlər, heç yerli tədqiqatçılar da müasir əsərlərə, tədqiqatlara istinad etmirlər”
Filologioya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Vüsalə Ağabəyli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, bu məsələdə özümüzdə də problemlər az deyil. “Nəinki xarici alimlər, heç yerli tədqiqatçılar da müasir əsərlərə, tədqiqatlara istinad etmirlər. Çünki Azərbaycanda akademik informasiya təminatı və təşkili mütəşəkkil formada deyil. Əsərlər sanki təqdimat keçirib şəkil çəkdirmək üçün yazılır. Xarici alimlərin də, yerli alimlərin də müasir əsərlərdən xəbəri olması üçün həmin əsərlərin elektron bazası olmalıdır və akademik informasiya təbliğatı təşkil olunmalıdır.
Elmi Əlaqələndirmə Şurası da Azərbaycanda bir çox komissiya və şura, elm fondu, elmi islahatların aparılması komissiyası kimi adı var, fəaliyyəti isə yoxdur.
Azərbaycan alimlərinin tədqiqat işlərinə yox, lakin bədii ədəbiyyatımıza istinad edən xarici tədqiqatçılar olur zaman-zaman. Məsələn, Nizami yaradıcılığı bir çox Qərb tədqiqatçılarının marağını kəsb edib. Bizlər də komissiyalar və şuraların durğun fəaliyyətini gözləmədən xaricə məqalə göndərəndə çalışırıq ki, öz ədiblərimizlə xarici yazıçıların əsərlərini müqayisə edək, heç olmasa, bu yolla ədəbiyyatımızdan da dünyanın xəbəri olsun” - deyə V.Ağabəyli qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
