Qədim Alban məbədlərinin "erməniləşdirilməsi" və saxtalaşdırılması günümüzün ən çox müzakirə olunan mövzularındandır. Alban məbədlərinin, alban tarixi irsinin ermənilər tərəfindən mənimsənilməsinə qarşı dünyanın ciddi reaksiya verməsi arzu ediləndir. AMEA Memarlıq və İncəsənət institutununaparıcı elmi işçisi, memarlıq üzrə fəlsəfə doktoru, dosent, Şərq Ölkələri Beynəlxalq Memarlıq Akademiyasının müxbir üzvü Rizvan Qarabağlı baki-xeber.com-a bildirdi ki, qədim alban məbədlərinin işğal dövründə ermənilər tərəfindən saxtalaşdırılmaya məruz qalması faktları beynəlxalq aləmə daşınmalı və daim gündəmdə olmalıdır. Memar hesab edir ki, bu mövzu nə qədər beynəlxalq gündəmdə olarsa bir o qədər erməni saxtakarlığı geniş səviyyədə ifşa olunar. "Ermənistan işğal etdiyi ərazilərdəki qədim Alban xristian irsini mənimsəmək üçün genişmiqyaslı saxtalaşdırma işləri aparıb. Ağoğlan, Amaras, Xatiravang, Gəncəsər və xüsusilə Xudavəng monastır kompleksində aşağıdakı qanunsuz dəyişikliklər edilib: 1.Arxeoloji qatların və epiqrafik yazıların silinməsi: Məbədlərin divarlarındakı qədim alban dilində olan kitabələr və relyeflər qaşınaraq məhv edilib. 2.Erməni xaçlarının əlavə edilməsi: Alban memarlığına tamamilə yad olan müasir erməni xaçkarları (xaç daşları) divarlara və həyətlərə yerləşdirilib. 3.Konstruksiya dəyişiklikləri: Məbədlərin dam örtükləri və günbəzləri erməni kilsə memarlığına uyğunlaşdırılaraq yenidən qurulub, tarixi saxta elementlərlə doldurulub". R.Qarabağlı vurğuladı ki, Ermənistanın apardığı bu siyasət sadəcə fiziki obyektlərin məhvi deyil, bütöv bir xalqın tarixi yaddaşını silməyə yönəlmiş mədəni genosid (mədəni təmizləmə) aktıdır. Bu faktlar Peyk Agentliklərinin (məsələn, Azərkosmos və beynəlxalq müstəqil monitorinq qrupları) çəkdiyi arxiv görüntüləri ilə sübut olunub və Ermənistanın beynəlxalq hüquq qarşısında, xüsusilə Haaqa Konvensiyasına (1954-cü il Silahlı münaqişələr zamanı mədəni sərvətlərin qorunması haqqında) əsasən məsuliyyətini ortaya qoyur"-deyə R.Qarabağlı bildirdi.
İradə SARIYEVA