Sərt karantin qaydalarının yumşalması ilə bağlı qəbul edilən qərardan sonra fəaliyyətinə icazə verilən sahələrdən biri də kafe və restoranlar oldu. Lakin uzun fasilədən sonra bu xidmətdən istifadə edənləri qiymət artımı təəccübləndirib. Bununla bağlı sosial şəbəkələrdə kifayət qədər narazılıqlar ifadə edilir.
Vətəndaşlar bildirirlər ki, bir neçə ay əvvəl eyni menyu ilə aldıqları yeməklərin qiymətində 20, bəzən isə 30 faiz artım müşahidə olunur. Sahibkarlar etiraz edən müştərilərə pandemiyanın yaratdığı çətinlikləri səbəb göstərirlər. Fikirlərini belə əsasalandırırlar ki, uzun müddət işləməmələri səbəbindən ziyandadırlar. Ancaq bizə məlumdur ki, bu müddət ərzində sahibkarlara müxtəlif formalarda dövlətin dəstək paketləri təqdim olunub. Yəni sahibkar həm dövlətdən yardım alıb, həm də “ziyanı” əhalinin cibinə girməklə çıxarmaq istəyir.
Restoran, kafe sahiblərinin bu addımını nə dərəcədə qanuni saymaq olar və belə halların aradan qaldırılması üçün nələr edilməlidir?
Sosial məsələlər üzrə ekspert İlqar Hüseynli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, belə şikayətlərə son günlər çox rast gəlinir: “Mən özüm də bu yöndə müşahidələr etmişəm. Tutaq ki, əvvəlki aylarla müqayisədə hansısa kafedə və restoranda təqdim edilən eyni menyudakı qiymətlə indikinin arasında 20 faizə yaxın fərq var. Sahibkarlar bunu bir çox faktorlarla əsaslandırmağa çalışırlar. Birincisi ondan ibarətdir ki, onlar 5 aydır fəaliyyət göstərmir. Deyirlər ki, bu müddət ərzində müəyyən rüsumlar və kommunal xərclər ödəyiblər. VÖEN əsasında fəaliyyət göstəran sahibkarlara müəyyən kompensasiyalar ödənilib. Bunun məbləği o qədər də çox olmayıb. Ancaq nəzərə almaq lazımdır ki, həmin xidmətdən istifadə edənlər də pandemiya dönəminin çətinliklərilə üzləşiblər. Müştərilərin özlərinin də bu müddət ərzində ciddi gəlirləri olmayıb. Kafeyə getmək kiminsə varlı olduğu anlamına gəlmir. İnsanlar hansısa psixoloji gərginlikdən çıxmaq üçün belə xidmətlərdən istifadə etməyə çalışırlar. Bu həmin sahibkarlara əsas vermir ki, ziyanlarını həmin müştərinin hesabına ödəsinlər”.
Ekspertin sözlərinə görə, bu, istehlakçıların hüququnu birbaşa pozan məsələdir:“Hər halda, kafe və restoran işlədən adamların korporativ məsuliyyəti də olmalıdır. Bəlkə hələ bir az da güzəştli xidmətlərlə bunu edə bilərlər. Tədricən bu proses tənzimlənəcək. Bir faktı da nəzərə alaq ki, restoran və kafelərə onlayn xidmət göstərməyə də icazə verilib. Yəni onlar, az da olsa, ziyanı qarşılaya biliblər. Onsuz da paytaxtdakı restoran və kafelərdə pandemiyadan əvvəlki dönəmdə də qiymətlər çox baha idi. Biz bu məsələdə qarşlıqlı ittihamlara yol verə bilərik. Fikirləşmək olar ki, sahibkarların da gəliri azalıb. Bütün hallarda, bu, sahibkara istədiyi qiyməti menyunun üstünə əlavə etməyə imkan verməməlidir. İnsanlar bir-birinə güzəştə getməyi bacarmalıdır. Burada dövlətin də tənzimləmə mexanizmi olmalıdır. Bilirsiniz ki, açıq kafe və restoranlarda insanların istifadəsi üçün də limit qoyulub. Yəni kütləvilik təmin olunmur. Qiymətə təsir edən amillərdən biri də budur. Çalışılmalıdır ki, bu qarışıq dönəmdən sui-istifadə edilməsin. Nəzərə alınmalıdır ki, ora gələn adamların da pulu başından aşmır”.
Pandemiya bütün ölkələrə ziyan vurub. Bundan fərdi vətəndaşlar da ciddi əziyyət çəkib. Çalışıb, fürsətçil olmayaq, elə edək ki, nə şiş yansın, nə də kabab...
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
