Pandemiya ilə əlaqədar olaraq rəsmən ölkəmizdə bütün istiqamətlərdə kütləvi mərasimlərin, toplantıların keçirilməsi dayandırlıb. Bu, içində yaşadığımız Məhərrəm ayında keçirilən mərasimlərə də aiddir. Bilirik ki, pandemiya üzündən məscidlərdə, eləcə də evlərdə, bir sözlə, qapalı məkanlarda Kərbəla şəhidlərinin xatirəsini anma mərasimlərinin, təziyə məclislərinin keçirilməsinə icazə verilmir.
Dəfələrlə aidiyyəti dövlət qurumlarının, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin (QMİ) səlahiyyətli şəxslərinin, tanınmış din xadimlərinin çağırışlarına baxmayaraq, bəzi din xadimləri, möminlərin evlərində təziyə məclisləri keçirilir.
Təəssüflər olsun ki, evində təziyə mərasimi keçirməklə karantin rejimini pozan din adamlarına da təsadüf edirik. “Report”un yaydığı məlumata görə, din xadimi Hacı Tahir (Tahir İbişov) Saatlı rayonunda Məhərrəm ayı ilə əlaqədar olaraq evində təziyə mərasimi keçirmək istəyərkən polis əməkdaşları tərəfindən saxlanıb. Onun barəsində İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 211-ci maddəsi (Epidemiya əleyhinə rejimin, sanitariya-gigiyena və karantin rejimlərinin pozulması) ilə protokol tərtib edilib və məhkəmənin qərarı ilə 25 sutkalıq həbs olunub.
Qeyd edək ki, Məhərrəm ayı avqustun 21-də başlayıb. Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi Qazılar Şurası və səlahiyyətli nümayəndələri bəyan ediblər ki, Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın qərarına əsasən, koronavirus pandemiyası ilə əlaqədar olaraq bu il Məhərrəmlik dönəmində məscid və ziyarətgahlarda təziyə mərasimləri keçirilməyəcək.
Həmçinin, Daxili İşlər Nazirliyi (DİN) Məhərrəm ayı ilə əlaqədar, o cümlədən, “Aşura” günündə məscidlərdə, ziyarətgahlarda və digər ibadət yerlərində, eləcə də ayrı-ayrı evlərdə toplaşmağın yolverilməz olduğu barədə açıqlama yayıb.
“...insanlarımızın sağlamlığını qorumalıyıq”
Bu istiqamətdə maarifçilik tədbirləri yetərincə aparılmır ki, din adamı karantin qaydalarını pozub?
QMİ-nin əməkdaşı, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru İbrahim Quliyev “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, bu yöndə QMİ tərəfindən bütün mövcud resurslardan istifadə edilməklə maarifçilik işləri görülüb.
İ.Quliyev qeyd etdi ki, karantin qaydalarını pozan din xadimlərinin heç biri QMİ-də rəsmi qeydiyyatda deyil, onlar müstəqil fəaliyyət göstərən şəxslərdir. “Baş verən bu hal təəssüf doğurur. Məlumat üçün deyim ki, karantin qaydalarını pozanlar QMİ-də rəsmi qeydiyyatda olmayan şəxslərdir. Onlar müstəqil şəkildə dinlə məşğul olan adamlardır. QMİ-də qeydiyyatda olan ruhanilər, imamlar karantin qaydalarının tələblərinə tam cavab verən şəkildə fəaliyyət göstərirlər.
Qaldı ki, bəzi şəxslərin məclislər təşkil etməsinə, əlbəttə, bu məqsədəuyğun deyil. Bu, dövlətin qoyduğu qayda-qanunun əleyhinə çıxmaq kimi dəyərləndirilir. Ola bilsin ki, evində bu mərasimi təşkil edən şəxslər qayda-qanunları yetərincə bilməsinlər, yaxud tövsiyələri lazımi qaydada başa düşməsinlər. Amma bilməlidirlər ki, pandemiya şəraitində qapalı məkanda bir araya toplanmaq yolverilməzdir. Yaxşı olar ki, onlar bu mərasimi ailə çərçivəsində qeyd etsinlər və insanları bir məkana toplamasınlar. Çünki toplantı nəticəsində virusun yayılma təhlükəsi daha da artar, fəsadlar ortaya çıxar. Yenə də deyirəm ki, bu mərasimi keçirən şəxslərin heç biri QMİ-nin rəsmi qeydiyyatında deyil. Onlar fərdi ruhanilərdir, yaxud, ümumiyyətlə, heç din xadimi deyillər, sadəcə olaraq, öz evlərində məclis, mərasim təşkil ediblər. Bunun da qarşısı vaxtında aidiyyəti dövlət qurumları tərəfindən alınmaqdadır” - deyə İ.Quliyev vurğuladı.
İ.Quliyev qeyd etdi ki, dünyanın bir çox ölkəsində pandemiya yayılmaqdadır və bu, öldürücü bir xəstəlikdir. Əfsuslar olsun ki, bunun fəsadlarının ölkəmizdə də göründüyünü deyən QMİ təmsilçisi bildirdi ki, artıq bizim 500-dən artıq vətəndaşımız COVID-19-dan öz həyatını itirib. “Amma şükürlər olsun ki, dövlətimizin vaxtında gördüyü tədbirlər nəticəsində bu xəstəliyin sürətlə yayılmasının və daha çox fəsada səbəb olmasının qarşısı alındı. Dövlətimiz bu xəstəliyin ölkəmizdə yayılmasını önləmək üçün bütün mümkün olan tibbi-sanitar və ictimai təhlükəsizlik tədbirlərini həyata keçirdi. Cənab Prezidentin sərəncamı ilə Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah yaradıldı. Operativ Qərargaha mütəxəssislər cəlb edildi. Son vaxlar bu xəstəliyin həm dünyada, həm də ölkəmizdə sürətlə yayılmasının qarşısının alınmasına yardım etmək üçün müxtəlif xarici ölkələrdən Azərbaycana mütəxəssislər, həkim-infeksionistlər, həkim-epidemioloqlar dəvət edildi. Nəticədə də xəstəliyin sürətlə yayılmasının qarşısı alındı, sağalanların sayı yoluxanların sayını üstələdi və az qala 9 minə çatan xəstə sayı 2 mindən aşağı endirildi.
Amma son yumşaldılmalardan sonra son iki-üç günün göstəriciləri bizi bir vətəndaş kimi narahat edir. Çünki görürük ki, yoluxanların sayı sayı bir az çoxalıb. Bunun da baş verəcəyi gözlənilən idi. Çünki bəzi insanlar bu yumşaldılmadan sui-istifadə ediblər. Onlar sosial məsafəni qorumurlar, maska taxmırlar, bəzən bir araya toplanırlar. Bildiyimiz kimi, bu xəstəlik hava-damcı yolu ilə yoluxduğundan, qapalı məkanların hamısı, xüsusən də dini məkanlar, o cümlədən, ziyarətgahlar müvəqqəti olaraq bağlanıb, orada dini ayinin keçirilməsi, hər hansı bir mərasimin təşkil edilməsi qadağan edilib. Əlbəttə, bu başadüşüləndir. Ona görə ki, bu xəstəlik öldürücü xəstəlikdir. Peyğəmbər əleyhisalamın gözəl bir kəlamı var. Buyurur ki, Allah insana imandan sonra ən üstün nemət sağlamlığı verib. Yəni insan üçün sağlamlıqdan üstün bir nemət yoxdur. Bu hədisə dayanaraq deyə bilərik ki, bizim üçün sağlamlıq birinci dərəcəli məsələdir. Təsəvvür edin, sağlamlıq olmasa, insan dini ayinləri necə icra edə bilər? Ona görə də, ilk növbədə, biz sağlamlığımızı qorumalıyıq ki, yeri gələndə dini ayinlərimizi də normal şəkildə yerinə yetirə bilək”.
İ.Quliyevin sözlərinə görə, bu xəstəlik öldürücü təsirə malik olduğundan, QMİ Operativ Qərargahın qərarına, təlimat və tövsiyələrinə uyğun olaraq, məscidləri, ziyarətgahları müvəqqəti olaraq bağlı elan edib. “Yaxşı olar ki, bizim dini kəsim də, dini təbəqəmiz də bu mərasimi fərdi şəkildə evlərdə qeyd etsin, bu mərasimləri qapalı şəkildə kütləvi şəkildə keçirməsin. Çünki buna icazə verilmir. İcazə verilmədiyi halda, kütləvi dini mərasimlərin keçirilməsi Konstitusiyamızın müvafiq bəndinin pozulması deməkdir. Bunu edənlər Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 211-ci maddəsinin (epidemiya əleyhinə rejimin, sanitariya-gigiyena və karantin rejimlərinin pozulması) tələblərini pozurlar.
Şübhəsiz, dövlətimiz, dövlətçiliyimiz, qanunlarımız var, biz ibtidai icma dövründə yaşamırıq ki, kimlərsə öz istədikləri kimi hərəkət etsinlər. Ona görə də dövlətimizin mövcud qayda-qanunlarına, bununla yanaşı, bir dini mərkəz, bir dini qurum olan QMİ sədrinin verdiyi tövsiyələrə, tapşırıqlara dini kəsimin əməl etməsi zəruridir, mütləqdir. Dini kəsim bilsin ki, biz bu mərasimin əleyhinə deyilik, heç ola da bilmərik. Aşura mədəniyyəti Azərbaycan xalqının milli-nənəvi mədəniyyətində müstəsna yerə sahibdir. Yüz illərdən bəri xalqımız bu mərasimi keçirməkdədir. Hətta təsəvvür edin ki, xalqımız Sovet dövrünün ən kəskin zamanı olan Stalinizm çağında belə gizlin şəkildə, müxtəlif yollarla bu mərasimi keçirib. Xalqımızın qəlbində Peyğəmbərimizin, əhli-beytin məhəbbəti xüsusi yer tutur. Mərsiyyə janrı bizim ədəbiyyatımızda böyük bir hissəni təşkil edir. Böyük mütəfəkkir Füzulidən, Seyid Əzimdən üzü bəri Sabirə, Vahidə qədər şairlərimiz mərsiyələr yazıblar. Hətta Sovet dövründə Vahidin mərsiyəsi var. O, Kərbəla şəhidləri haqqında mərsiyə yazıb. Bütün bunların hamısını qeyd etməkdə məqsədim ondan ibarətdir ki, Aşura mərasimi bizim xalqımızın mədəniyyətində xüsusi bir yerə sahibdir. Bu mərasimin əleyhinə deyilik. Sadəcə olaraq, pandemiya dövründə xəstəlikdən qorunmalıyıq və insanlarımızın sağlamlığını qorumalıyıq. Bu xəstəliyin sürətlə yayılmasının qarşısını almaq, fəsadlarını minimuma endirmək üçün dövlət məqsədyönlü tədbirlər görür. Operativ Qərargahın tövsiyələrinə əməl etmək bütün insanlara, o cümlədən də din xadimlərinə vacibdir” - deyə İ.Quliyev qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
