Alim təkcə elm üçün deyil, cəmiyyət və dövlətçilik üçün də faydalı olmalıdır. Bir alim ki, müxtəlif yollarla qazandığı şöhrətdən, elmi titullarından sui-istifadə edir, bu, müsbət qarşılana bilməz. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyilə həyata keçirilən pandemiya ilə mübarizə tədbirlərinə bəzi alimlər, adını “akademik” qoyanlar ciddi dəstək göstərmək əvəzinə, əksinə, qanun və qaydaları kobudcasına pozmaqla məşğul olurlar. AMEA-nın akademikləri Abel Məhərrəmov, Əli Abbasov və digərləri kimi.
Son günlər baş verən bəzi proseslər bu istiqamətdə müəyyən məsələləri gündəmə gətirib. Araşdırmalar göstərir ki, bizim ölkədə akademiklərin titul maası 2 min, müxbir üzvlərininki isə 1200 manatdır. Bu insanların çoxu heç bir istiqamətdə aktiv fəaliyyət göstərmədikləri, elmə heç bir fayda vermədikləri halda, ayda 2 min manat titul maaşı alırlar. Bu da bir həqiqi tədqiqatçı alimin az qala 5 aylıq maaşına bərabərdir.
Elmə praktik baxımdan heç bir fayda verməyən bəzi akademiklər öz şan-şöhrətlərindən, hətta elmin adından ciddi sui-istifadə hallarına yol verir və ölkə qanunlarına zidd addımlar atırlar.
Son günlərin olayları onlarla bağlı bəzi məsələləri aktuallaşdırıb. Karantin qaydalarını pozan akademiklərin aldıqları 2 min manat titul maaşlarından məhrum edilməsi gündəmdədir. Bu barədə kifayət qədər təkliflər səslənir. Bu adamlar ayda dövlət büdcəsindən 2 min manatdan da əlavə vəsait alırlar, lakin dövlətə, dövlətçilik və ictimai, elmi maraqlara xidmət etmək əvəzinə, karantin qaydalarını pozurlar.
“Verilən titul maaşlarının müqabilində ortada bir iş də yoxdur”
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun şöbə müdiri, filologiya elmləri doktoru, professor İdris Abbasov hesab edir ki, belələrinə qarşı daha sərt addımlar atılmalı, onlar titul maaşlarından məhrum edilməlidirlər. “2018-ci il noyabrın birindən Akademiyanın həqiqi üzvlərinə rütbəyə görə aylıq 2000 manat maaş, müxbir üzvlərə 1200 manat maaş, Akademiyanın professorlarına isə aylıq 82 manat təqaüd verilib. Akademiklər və müxbir üzvlər titul pulları almaqla dövlət büdcəsinə ayda 3 milyon manat ziyan vururlar. Büdcəyə ən az ziyan professorlardan gəlib, 25 nəfərə 2,5 ildə cəmi 35-40 min manat ayrılıb. Biz AMEA professorları kimi, demək olar ki, 82 manatdan imtina etmişik”.
İ.Abbasov hesab edir ki, akademiklərə və müxbir üzvlərinə verilən titul maaşları büdcə üçün əlavə itkidir. “Mən bunu israfçılıq və əlavə itki sayıram. Fikrimcə, bu adamlara verilən titul maaşları başqa sahələrə yönəldilsin. Məsələn, aztəminatlı ailələrin, imkansız tələbələrin, aspirantların sosial müdafiəsinə və sair sahələrə yönəldilməlidir. Bu qədər israfçılıq etməyin yeri yoxdur. Verilən titul maaşlarının müqabilində ortada bir iş də yoxdur. Bu akademiklərin ictimai-siyasi fəaliyyəti də sıfır dərəcəsindədir. Ölkənin bu saat pandemiya ilə əlaqədar ən çətin vaxtıdır. Eşitmisinizmi ki, o akademiklərin hansısa biri durub münasibət bildirib. Hər biri öz kefindədir, hərəsi 3-5 vəzifə tutaraq büdcədən kifayət qədər pul alır. Hesablayıb görsünlər ki, bir akademikin aylıq dövlət büdcəsindən aldığı pul nə qədərdir? Mən onların əlavə gəlirlərini demirəm. Araşdırsan, çoxunun biznesi, geniş ticarət şəbəkələri var. Ölkənin bu günündə onlar danışmırlar. Hazırda ölkəmizdə islahatlar gedir. İslahatlara hansı dəstəyi veriblər? Akademiklər durub desinlər ki, ölkədə həyata keçirilən islahatlara, gedən ictimai-siyasi proseslərə bu dəstəyi vermişik, bizim “qızğın” fəaliyyətimiz nəticəsində filan təklif verilib, hansısa bir layihə hazırlanıb, ortaya qoyulub. Bunların heç biri yoxdur. Bunlar heç olmasa cəmiyyətdə bir barışdırıcı mövqe də tutmayıblar. Bəlkə bu akademiklər Azərbaycana qarşı aparılan söyüş kampaniyasının iştirakçılarından 5-ni, 10-nu yola gətiriblər ki, dövləti söymək olmaz, düzgün yol tutun və sair. Bunları da etməyiblər. Bu adamlar elm, mədəniyyət adamlarıdırlar. Bəs bunların işi-peşəsi nədir, cəmiyyətdə müftə yeyib yatmaq? Fikirləşdikcə, çox şey ortaya çıxır, çıxacaq da. Danışmırlar”.
“Onların dövlət büdcəsindən aylıq əldə etdikləri pul bəzən gəlib 5 min manatı ötür”
İ.Abbasov vurğuladı ki, ölkəmizdə Operativ Qərargahın pandemiya ilə bağlı qoyduğu qaydaları pozan deputatlarla bağlı öz həmkarları kəsin çıxışlar edib, tənqidini söyləyib, lakin hələ də bir nəfər də olsun akademik çıxıb olayla bağlı tənqidi fikirlərini bildirməyib: “Karantin qaydalarını pozaraq məlum şənlik keçirən adamların məclisində iştirak edən deputatları başqa həmkarları tənqid etdi, bu məsələyə kəsin reaksiya verdilər. O məclisdə akademiklər də iştirak edirdilər. Nə üçün bir akademik öz həmkarını qınamır? Bu çox mühüm məsələdir. Onlardan soruşmaq lazımdır ki, dövlətin qanunlarına zidd addım atan həmkarlarınızı niyə qınamırsınız? Bu akademiklər ölkənin belə günündə ölkə başçısına, xalqımıza dəstək olmurlarsa, onda nəyə lazımdılar? Yalandan təriflə məşğul olurlar, hamımız tərif edənlərin gördükləri işin nəticəsinin şahidi olduq. Bu adamlar üzdə yaltaqlanır, arxada isə belə neqativ işlər görürlər. Ümumiyyətlə, akademiklərə verilən titul maaşlarını israfçılıq sayıram. Onların dövlət büdcəsindən aylıq əldə etdikləri pul bəzən gəlib 5 min manatı ötür. Mən hələ yeyilən qrantları, onların biznesini, filanı demirəm. Bu qədər vicdansızlıq olar? Akademik bu cür olmalıdır? Akademik xalqın dərdinə qalar. Bir akademikin bir elmlər doktorunun məvacibindən 5-6, 7 dəfə artıq maaş alması nə dərəcədə düzdür? Görün nə qədər ziddiyyət yaradır...”.
“Ölkənin gənc nəslinin tərbiyəsi üçün heç bir şey etməyiblər”
Bu akademiklərin nə xalqı, nə də ölkənin gələcəyini düşündüyünü deyən İ.Abbasovun bildirdiyinə görə, bu adamlar “tüfeyli zümrə” adlandırılmalıdır. “Mən onları belə adlandırıram. Bu işin içindəyəm, bunların heç bir elmi yaradıcılığı yoxdur. Onların hansı kəşfləri var? Bəlkə siz eşidibsiniz ki, bu akademiklər nəyisə kəşf edib ölkəni tanıdıblar? Mən heç nə istəmirəm, ictimai və humanitar sahələr fəaliyyət göstərsəydi, cəmiyyətimizdə ədəbsiz övladlar olmazdı. Ölkənin gənc nəslinin tərbiyəsi üçün heç bir şey etməyiblər, “mən akademikəm” deyirlər. Siz ölkə üçün, elm üçün nə etmisiniz?”
İradə SARIYEVA
