Hicri-qəməri təqvimi ilə Məhərrəm ayı başlayıb. Miladi təqvimi ilə avqustun 21-i Məhərrəm ayının ilk günüdür. Beləliklə, Hicri-qəməri təqvimi ilə 1441-ci il başa çatıb və 1442-ci il daxil olub.
Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi Qazılar Şurası və səlahiyyətli nümayəndələri bəyan ediblər ki, Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın qərarına əsasən, koronavirus pandemiyası ilə əlaqədar olaraq bu il Məhərrəmlik dönəmində məscid və ziyarətgahlarda təziyə mərasimləri keçirilməyəcək.
Bilirik ki, hər il, ənənəvi olaraq, Məhərrəm ayında məscid və ziyarətgahlarla yanaşı, ayrı-ayrı insanclı şəxslər, dindarların da evlərində əzadarlıq məclisləri keçirilir, ehsan verilirdi. Bəzən evlərdə əzadarlıq mərasimləri günlərlə davam edərdi. Bu il isə pandemiyaya görə bütün bu tip mərasimlərin keçirilməsinə rəsmən icazə verilmir. Əlbəttə, pandemiya dövründə saysız insanın toplaşdığı bu mərasimlər real koronavirus ocağı ola bilər və virusun yayılma risqini artırar, yayılma həlqəsini daha da genişləndirər. Bu təhlükə hər an gözləniləndir. Odur ki, ölkəmizdə kütləvi dini, mədəni tədbirlərin keçirilməsinə bu səbəbdən icazə verilmir.
Elə vətəndaşlar tapıla bilər ki, onlar pandemiyanın artma təhlükəsinə əhəmiyyət vermədən karantin qaydalarını pozar, Məhərrəmlikdə öz evində əzadarlıq məclisləri təşkil edər, ehsan süfrələri açar. Bu ehtimallar var.
Bu arada da İranın bəzi mənbələri Azərbaycan dindarlarına çağırışlar edərək bildiriblər ki, bu məclislər keçirilməlidir (?). Əlbəttə, bu çağırışın özü böyük təhlükədən xəbər verir və insanları dövlətin qanunlarını pozmağa səsləyir. Sözsüz ki, bu yolverilməzdir.
Bəzi insanlar karantin qaydalarını pozaraq, evlərində əzadarlıq məclisləri keçirməklə saysız insanı bu məclislərə cəlb edərsə, bunun qarşısı necə alınmalıdır? Ümumiyyətlə, Məhərrəmliyin birinci günündən vətəndaşlarımızı bu hərəkətlərdən çəkindirmək üçün hansı qabaqlayıcı tədbirlər görülməlidir?
“Allah buyurur ki, öz əlinizlə özünüzü təhlükəyə atmayın”
Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin (QMİ) əməkdaşı, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru İbrahim Quliyev “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, hazırkı şəraitdə ölkə dindarları dövlətin qanunlarına və dinimizin tələblərinə uyğun davranış sərgiləməli, bu kimi kütləvi mərasimlər təşkil etməkdən çəkinməlidirlər. “Bilirik ki, pandemiya bütün bəşəriyyəti öz cənginə alıb. O cümlədən də təəssüflər olsun ki, bu virusun fəsadlarını ölkəmizdə də gördük. Cənab Prezidentin sərəncamı ilə Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah yaradıldı. Həmin Operativ Qərargahda da həkimlər və mütəxəssislər öz işlərini görməkdədirlər. Operativ Qərargahın xüsusi tövsiyələri, təlimatları var. Bununla yanaşı, Operativ Qərargah həm də Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının tövsiyələrinə uyğun fəaliyyət göstərir. Əvvəla, bizim vətəndaşlarımıza tövsiyələrimiz ondan ibarətdir ki, Operativ Qərargahın verdiyi tövsiyələrə, təlimatlara uyğun şəkildə davransınlar. Çünki dinimizə görə də insan sağlamlığı hər şeydən birincidir. İslama və digər səmavi dinlərə görə, insan həyatı ən yüksək dəyərə malikdir. Ona görə Qurani-Kərimdə, Peyğəmbərimizin hədislərində, imamlarımızın sözlərində insan sağlamlığı hər bir zaman, hər bir məkanda birinci olaraq önə çəkilir. Məsələn, Qurani-Kərimdə ayə var, Allah buyurur ki, öz əlinizlə özünüzü təhlükəyə atmayın. Gərək biz Allahın bu əmrinə əməl edək. Yaxud da Peyğəmbər əleyhisalamın bu mövzuda o qədər hədisləri var ki... Deyir, əgər eşitsəniz ki, bir yerdə xəstəlik var, o yerə daxil olmayın, əgər siz o yerdəsinizsə, oradan kənara çıxmayın. Bu, Peyğəmbərimizin bizə verdiyi təlimatdır, gərək biz buna uyğun şəkildə yaşayaq. Sözümün canı ondan ibarətdir ki, həm dinimizin, həm Qurani-Kərimin tələblərinə, həm Peyğəmbərimizin kəlamlarına, həm də dövlətimizin, Operativ Qərargahın verdiyi qərar və tövsiyələrə biz əməl edək, özümüzü və ətrafımızı qoruyaq. Həkimlərin, mütəxəssislərin verdiyi məlumata görə, yeni növ COVID-19 hava-damcı yolu ilə keçir və bu, qapalı məkanlarda daha çox yoluxma risqini artırır. Bu gün nəinki məscidlər, eyni zamanda, bütün dinlərə aid olan ziyarətgahlar, məbədlər pandemiyaya görə müvəqqəti olaraq bağlıdır. Yəni bu yalnız Azərbaycanda baş verən proses deyil. Bizim cəmiyyətin mömin təbəqəsi yaxşı başa düşməlidir ki, bu yalnız Azərbaycana aid deyil, bu bəla bütün dünyanı bürüyüb, bu bəla üzündən də bütün dinlərə məxsus olan ibadətgahlar, məbədlər dindarların üzünə bağlıdır. Operativ Qərargahın da təlimatına uyğun olaraq, ölkə ərazisində bütün qapalı məkanlar, o cümlədən də məscidlər, sinaqoqlar, kilsələr müvəqqəti olaraq bağlıdır”.
“...bura kənar şəxsləri cəlb etməsinlər”
İ.Quliyev qeyd etdi ki, buna görə də məscidlər qapalı məkan olduğundan, bizim möminlərimizin bir araya toplaşması pandemiyaya yoluxma risqinin daha da artmasına səbəb ola bilər. QMİ əməkdaşının sözlərinə görə, həmin toplantıya qatılan bir insan çoxlu sayda insanı yoluxdura bilər, yaxud özü başqasında olan xəstəliyə yoluxa bilər. “Bütün bu amillər nəzərə alınmalıdır. Çünki Məhərrəmlik mərasimləri toplu şəkildə icra olunduğundan, burada xəstəliyə yoluxma risqi daha yüksək ola bilər. Bu baxımdan, həm Operativ Qərargahın, həm də QMİ-nin və onun rəhbərliyinin tövsiyəsinə uyğun olaraq, gərək, bu mərasimlər zamanı kütləvi bir araya toplanmayaq. QMİ olaraq dindarlara tövsiyələrimiz ondan ibarətdir ki, mömin insanlarımız bu mərasimi fərdi şəkildə, öz ailəsinin içində icra etsinlər, bura kənar şəxsləri cəlb etməsinlər. Bu günlərdə evlərdə və digər yerlərdə kütləvi mərasimlərin keçirilməsi qətiyyən olmaz, bu yolverilməzdir. Çünki 10-15 nəfərin bir araya gəlməsi virusa yoluxma risqini daha da artırır. Ona görə də insanlarımız can təhlükəsini göz önündə tutsunlar, həm dinimizin, həm də dövlətimizin tövsiyələrinə əməl edərək, kütləvi mərasim təşkil etməkdən çəkinsinlər”.
İ.Quliyev qeyd etdi ki, pandemiya dövründə İslam aləmi üçün çox böyük əhəmiyyət daşıyan Həcc ziyarətinin təxirə salınmasının özü bu təhlükənin daha ciddi olduğunu, daha böyük fəsadlar törədə biləcəyini deməyə əsas verir. Müsahibimizin sözlərinə görə, dünyada olan müsəlman dindarlar bunu böyük anlayışla qarşıladılar, ölkə dindarları da bundan ibrət götürməli və mərasimlər təşkil etməməlidirlər: “Bu gün Məhərrəmlik mərasimlərinin qapalı yerlərdə, o cümlədən də məscidlərdə, evlərdə, “Hüseyniyyə”lərdə (xüsusi mərasim üçün təşkil olunmuş yerlərdir) keçirilməsinə icazə verilmir, hər kəs buna əməl etməlidir. Tövsiyəmiz odur ki, hər kəs bu mərasimi ailəsi içində yaşasın. Çünki bu mərasimi inkar da etmək olmaz. Ona görə də Məhərrəmlik bizim Azərbaycan milli-mənəvi mədəniyyəti tarixində müstəsna əhəmiyyətə malik olub. Bizim şəhidlərimizin həyatlarına, onlardan qalmış məktublara baxsaq görərik ki, onlar İmam Hüseyn əleyhisalamın şəhadət məktəbini özlərinə örnək seçiblər. Müasir dövrdə sosial şəbəkələrdə, internet resurslarında cürbəcür mərsiyələr, rövzələr, dini söhbətlər, Kərbəla hadisəsini gözəl şəkildə izah edən kitablar, filmlər, videomateriallar var, yaxşı olar ki, insanlar bunlardan istifadə edərək mərasimi öz ailələrində yaşasınlar. Övladlarına, nəvə-nəticələrinə, xüsusən də oğlan uşaqlarına o hadisənin mahiyyətini, insanlarının mübarizə əzmini çatdırsınlar. Onlar necə bir-birini, dini-imanı, Vətəni, torpağı seviblər, bu şeyləri izah etmək, anlatmaq ailə şəraitində olsun. Amma evlərdə kütləvi Məhərrəmlik mərasimlərinin keçirilməsinə yol vermək olmaz”.
İradə SARIYEVA
