Avqustun 21-dən Məhərrəm ayı başlayır. Hicri təqvimi ilə Məhərrəm ayı ilin ilk ayıdır. Belə ki, avqustun 21-dən Hicri təqvimi ilə 1442-ci il başlayır. Məhərrəmin 10-cu günü, yəni Aşura avqustun 30-da qeyd olunacaq.
Müsəlmanların böyük önəm verdiyi Aşura günü, yəni Məhərrəm ayının 10-u Miladi tarixi ilə avqustun 30-na, Ərbəin (hadisələrin 40-cı günü) günü isə oktyabrın 8-nə təsadüf edir. Sentyabrın 18-də Məhərrəm ayı başa çatacaq və Səfər ayı başlayacaq. Səfər ayı isə oktyabrın 17-də başa çatacaq.
Məlum olduğu kimi, Məhərrəm ayı və Aşura bu il koronavirusla bağlı yaranmış olduqca təhlükəli və risqli şəraitə təsadüf edir. Bununla əlaqədar kütləvi mərasimlər keçirilməyəcək. Artıq neçə aydır Həcc ziyarəti dayandırılıb. Bir sıra müsəlman ölkələrində kütləvi tədbirlər qadağan edilib. Səbəb virusun kütləvi yayılmasının qarşısını almaqdır.
Bu arada Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi (QMİ) Məhərrəm ayının başlaması ilə bağlı müraciət edib. Müraciətdə deyilir ki, qurum ölkəmizdə karantin gündəmə gəldiyi ilk günlərdən Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahla ətraflı məsləhətləşmələrdən sonra koronavirusa yoluxma hallarının qarşısının alınması məqsədilə ölkə ərazisindəki bütün məscid və ziyarətgahlarda ibadətlərin müvəqqəti dayandırılmasına dair qərar verib: “Uca Allahın yaratdığı ən müqəddəs dəyər olan insan həyatının qorunması məqsədilə bu məcburi addımın atılmasında əsas məqsəd vətəndaşlarımızın həyat və sağlamlığının qorunmasıdır. Pandemiya dövrünün məcburi təcrid tədbirləri virus təhlükəsinin qapalı və açıq məkanlarda, insanların sıx toplaşdığı şəraitdə artması ilə əlaqədardır. Dünyanın bütün nöqtələrində bu və ya digər şəkildə təcridolunma həyata keçirildiyi, İslamın vacib şərtlərindən biri olan müqəddəs Həcc ziyarətinin, habelə digər dinlərin müqəddəs ayinlərinin müvəqqəti dayandırılması artıq dövrümüzün gerçəkliyidir. Böyük kütləviliyi ilə seçilən, sosial məsafəyə əməl olunmasının təmini qeyri-mümkün olan Aşura mərasimi insanların virusa yoluxma sayının artma ehtimalı baxımından böyük təhlükə yarada bilər. Bu gerçəkliyi nəzərə alaraq, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin Qazılar Şurası və səlahiyyətli nümayəndələri bəyan edirlər ki, Operativ Qərargahın qərarına əsasən, bu il Məhərrəmlik dönəmində məscid və ziyarətgahlarda təziyə mərasimləri keçirilməyəcək”.
Bütün bunlarla yanaşı, müsəlman ölkələrinin təcrübəsi göstərir ki, dini ibadət yerlərinin kütləvi tədbirlər üçün açılması həmin ölkələrdə epidemioloji vəziyyətə olduqca mənfi təsir göstərir. Təsadüfü deyil ki, bundan əvvəl Ramazan və Qurban namazları təxirə salındı. Çünki bu, məcburiyyətdən irəli gəlirdi. Onu da qeyd edək ki, Bakıda orduya dəstək mitinqləri zamanı müşahidə edilən kütləvilik virusa yoluxanların sayında artıma səbəb oldu. Ona görə də kütləviliyi ilə seçilən, sosial məsafənin saxlanması mümkün olmayan Aşura mərasiminin izdihamla keçirilməsi, yürüşlər təşkil olunması, məscidlərin, ziyarətgahların qarşısında toplaşmaq insanlarımız və cəmiyyətimiz üçün böyük təhlükədir. O üzdən, bütün inanclı insanlar bunu anlayışla qarşılamalıdırlar. Burada heç bir qəbahət yoxdur. Yaranmış vəziyyətlə əlaqədar dövlət vətəndaşları qoruyur.
“Belə çətin dövrdə insanları qorumaq vacibdir”
Məsələyə münasibət bildirən şərqşünas Seyid Camal Əzimbəylinin sözlərinə görə, hamımız qoyulan qaydalara əməl etməliyik: “Çünki neçə aydır pandemiya bütün dünya ölkələrini ağuşuna alıb. Belə çətin dövrdə insanları qorumaq vacibdir. Təbii ki, inanclı insanlar olaraq biz də istəmirik belə olsun. Ancaq nə edəsən ki, yaranmış vəziyyət bu kimi addımların atılmasını zəruru edir. Məhərrəm ayı və Aşura bu il koronavirusla bağlı yaranmış olduqca təhlükəli və risqli şəraitə təsadüf edir. İlk dəfədir ki, belə qeyri-adi və təhlükəli vəziyyət yaranıb. Dövlətin üzərinə əhalinin sağlamlığının və təhlükəsizliyinin təmin edilməsi kimi mühüm vəzifə düşür. Ona görə də möminlər, inanclı şəxslər dövlətin bu sahədə qəbul etdiyi qərarlara hörmətlə yanaşmalıdırlar.Bu günə qədər bu virusun daha geniş yayılmaması, kütləvi ölümlərə yol verilməməsi üçün dövlət əlindən gələni edib və edir. Nəzərə almaq lazımdır ki, Aşura ilə əlaqədar kütləvi dini tədbirlərin, ayinlərin keçirilməsi koronavirusla mübarizədə əldə edilmiş nəticələrə zərər vura bilər. Ona görə hələlik belə məsləhətdir ki, məscidlər kütləvi ibadətlər üçün açılmasın. İndiki şəraitdə məscidlərin kütləvi tədbirlər üçün açılması məsləhət deyil”.
Şərqşünasın fikrincə, hazırkı şəraitdə məscidlərdə kütləvi dini mərasimlər keçirilsə, o zaman virus sürətlə yayılacaq. O üzdən, hamı qaydalara əməl etməlidir.
Vidadi ORDAHALLI
