Qlobal pandemiya elan edilən koronavirusa (COVID-19) qarşı dünya səfərbər olunub. Bütün ölkələr, ümumilikdə, insanlığı təhdid edən bu bəla ilə mübarizə aparır, çarə arayır. Təəssüf ki, hələlik koronavirusu məhv etməyin tibbi çarəsi tapılmayıb. Lakin ondan qorunmağın yolları da mövcuddur ki, bunlara əməl etməklə insan həyatını xilas etmək mümkündür. Bu baxımdan da Azərbaycan hazırkı qlobal təhlükənin öz əhalisinə təsirini mümkün qədər minimuma endirmək üçün ən səmərəli tədbirlər həyata keçirən ölkələrdən biridir.
İnfeksiyaya yoluxmanın sürətini azaltmaq, insanların bir-birilə yaxın əlaqələrini minimuma endirmək məqsədilə ölkə ərazisində xüsusi karantin rejimi avqustun 31-nə qədər davam edəcək. Hazırda Azərbaycanda həyata keçirilən qabaqlayıcı tədbirlər infeksiyanın yayılmasını mümkün qədər məhdudlaşdırmağa və sanitar-epidemioloji vəziyyəti nəzarətdə saxlamağa imkan verir. Ölkədə koronavirusa yoluxma hallarının müəyyənləşdirilməsi üçün bütün imkanlar mövcuddur, o cümlədən, diaqnostik alətlər və tibbi ləvazimatlar vaxtında ölkəyə gətirilərək tibb müəssisələrinə təhvil verilib.
Virusun laborator diaqnostikası üçün tibb müəssisələrində dünyanın aparıcı şirkətlərinin istehsalı olan müasir laboratoriya sistemləri qurulub, onlar, həmçinin Avropa ölkələrinin buraxdığı testlərlə təchiz edilib. Görülən işlər sayəsində virusa yoluxanların sayı xarici ölkələrlə müqayisədə dəfələrlə azdır.
Məlumdur ki, avqustun əvvəllərində koronavirusa yoluxanların sayı ikirəqəmli səviyyəyə düşmüşdü, ancaq son bir həftə ərzində virusa yoluxanların sayı 100-ü keçib. Bu sahədə görülən işlərə baxmayaraq, virusa yoluxanların sayı üçrəqəmli həddə çatıb.
Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, avqustun 21-dən etibarən Məhərrəm ayı daxil olur və 10 gün sonra, yəni avqustun 30-u Aşura günü qeyd olunacaq. Adətən, insanlar Məhərrəm ayının ilk günündən etibarən 10 gün məscidlərə gedir, Kərbəla şəhidlərinə əza saxlayır, Aşura günü də məscidlərə, dini ziyarətgahlara gedərək, dini ayinləri yerinə yetirir və qanvermə aksiyalarında iştirak edirlər.
Koronavirusa yoluxanların sayının artdığı bir ərəfədə Məhərrəm ayında insanların kütləvi şəkildə toplaşmaması üçün nə edilməli, bu istiqamətdə nə kimi işlər görülməlidir?
Hacı Şahin Həsənli: “Kütləvi tədbirlərin keçirilməsi xəstəliyin yayılma sürətini artıra və ikinci dalğaya səbəb ola bilər”
"Məşədi Dadaş" məscidinin axundu Hacı Şahin Həsənli bildirdi ki, kütləvi tədbirlərin keçirilməsi xəstəliyin yayılma sürətini artıra və ikinci dalğaya səbəb ola bilər. Pandemiya şəraitində insanların məscidlərə kütləvi şəkildə toplaşması yoluxmanın artmasına gətirib çıxararsa, bu həm Allaha xoş getməz, həm də mövcud qanunlara zidd olar.
Hacı Şahin Həsənli inanclı insanların məscidlərdə dini ayinləri keçirməyi arzulamalarının təbii olduğunu, buna görə də məscidlərin açılması ilə bağlı məsələnin mütəmadi olaraq müzakirə edildiyini də dilə gətirdi. Bununla belə, o, pandemiya səbəbindən bəzi ayinlərin təxirə salındığını da vurğuladı: "Məlumdur ki, bu il Həcc ziyarəti də təxirə düşdü. Ramazan ayı boyunca da ayinlər məscidlərdə icra olunmadı, Qurban bayramı da bu şəkildə qeyd olundu".
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, qapalı mühitdə insanların toplaşaraq qaydalara riayət etməsi xüsusilə Məhərrəm ayında çox çətindir: "Heç bir icma bu qaydalara riayət etmək məsuliyyətini üzərinə götürə bilmir. Çünki insanlar çox olur və sıxlıq yaranır. Hətta Kərbəlada da din xadimləri pandemiyaya görə Aşura və digər mərasimlərin qeyd olunmaması ilə bağlı müraciət ediblər. Çünki insanlar orada sıx şəkildə iştirak edirlər. Bizdə də il ərzində insanlar məscidlərdə daha çox Ramazan və Məhərrəm aylarında toplanırlar deyə, vəziyyəti tənzimləmək bir qədər çətindir. Lakin insanlar bilsinlər ki, bu, diqqət mərkəzində olan mövzudur, heç kəs bu məsələyə biganə yanaşmır, müzakirələr gedir, hazırda məscidlərin açılması mümkün görünmür".
Adil Qeybulla: “İnsanların sağlamlığını qorumaq elə dinin də dəstəklədiyi məsələdir”
Məsələ ilə bağlı fikir bildirən professor, tibbi ekspert Adil Qeybullanın sözlərinə görə, açıq sahəsi olan məscidlərin həyətində sosial məsafə gözlənilməklə insanlar dini tədbirlərdə iştirak edə bilərlər: “Tibbi baxımdan bunu izah edərkən, əsas təhlükə qapalı məkan məsələsidir. İkincisi, sosial məsafə məsələsi ciddi problemdir. Xüsusən də qapalı məkanlarda sosial məsafəni qorumaq çətindir, hətta qorunsa belə, 2 saat yoluxmuş bir insanla eyni məkanda qalmaq yoluxma ehtimalı baxımından ciddi risqdir. Bütün bunlar insanların sağlamlığını qorumaq üçün atılan addımdır. Azərbaycan dünyəvi dövlət olsa da, dinimizə böyük sayqı və diqqət var. İnsanların sağlamlığını qorumaq elə dinin də dəstəklədiyi məsələdir”.
Koronavirus bəlasının bütün dünyanı cənginə aldığı nəzərə alınaraq, insanların kütləvi toplaşdığı Məhərrəm ayında yaxşı olar ki, onlar dualarını məscidlərdə deyil, evlərində etsinlər.
Günel CƏLİLOVA
