Bu gün dünya mətbuatında koronavirus risqini artıran məhsullarla bağlı iddialar yer alır. Bəzi ekspertlərə görə, bir sıra ölkələrdən ixrac olunan dondurulmuş ət və dəniz məhsullarında koronavirus təhlükəsi var.
Son günlər müxtəlif xarici ölkə mətbuatında Çindən dünyanın müxtəlif ölkələrinə ixrac edilən bir sıra məhsulların koronavirus təhlükəsi yaratması ilə bağlı iddialar yer alır. Bundan başqa, qeyd edilir ki, guya bəzi ölkələr artıq Çindən dondurulmuş məhsullar almaqdan imtina edib və bu ölkənin məhsullarına qadağa qoyublar.
Bu arada başqa bir iddia da mətbuatın gündəmində yer alıb. Media orqanlarının yazdığına görə, Çinə qadağa qoyulmayıb, əksinə, Çin özü bu məsələdə bəzi ölkələrə qadağa qoyub. Belə ki, KİV-in yazdığına görə, Braziliyadan Çinə ixrac olunan dondurulmuş toyuq qanadı məhsullarında koronavirus infeksiyası aşkarlanıb. Mediada hətta Kubadan idxal olunan sözügedən məhsullarda da virus aşkarlandığı iddia edilir.
Ölkənin fərqi yoxdur, Çindən və Brazilyadan, yaxud dünyanın digər ölkələrindən ixrac olunan ət və dəniz məhsullarında koronavirus infeksiyasının aşkarlanması mümkün ola bilərmi? Ümumiyyətlə, dondurulmuş ət və dəniz, eləcə də digər məhsullar koronavirus təhlükəsi, risqi yarada bilərmi? Bu məhsullar hansı səbəbdən belə risq yaradar?
“Dondurulmuş qida məhsullarında virusun olması tam mümkündür”
Qida təhlükəsizliyi üzrə ekspert Elsevər Fərzəliyev “Bakı-Xəbər” bildirdi ki, dondurulmuş məhsullarla bağlı belə iddialar son günlər gündəmə daha çox gətirildiyindən, bu məsələnin nə qədər ciddi olduğu nəzərə alınmalıdır. E.Fərzəliyevin sözlərinə görə, virusların böyük əksəriyyəti bir çox xəstəliyin yayılması üçün vasitədir. Ekspertin qənaətinə görə, qida məhsullarında virusun olması tam mümkündür. “Bu gün bu məsələlərdə bəzi ölkələr arasında qarşılıqlı iddialar mövcuddur. Belə bir fikir var ki, virusa yoluxmuş bütün məhsullar qidalanmaq üçün yararsız vəziyyətə düşür. Dondurulmuş qida məhsullarında virusun olması tam mümkündür. Yəni ət və dəniz məhsulları dondurulmuş olsa belə, onlarda virus ola bilər. Bu məhsullar virusa yoluxubsa, qida üçün yararsızdır. Çünki insanlar bu məhsuldan istifadə etdikdən sonra bu, yoluxma hallarını bəlkə də 20-30 dəfə artırar. Birmənalı olaraq bu qəbuledilməzdir. Araşdırmaq lazımdır ki, bu məhsullar dondurulmadan əvvəlmi virusa yoluxub, yoxsa dondurularkən? Çünki soyuq mühitdə virusun 2 sutka qalmaq imkanı var, 2 sutka virus dondurulmuş məhsulda yaşaya bilər. Ona görə də bu məsələyə, birmənalı olaraq, belə baxmaq lazımdır, dondurulmuş məhsulda virusa yoluxma halı müşahidə edilərsə, o məhsuldan qida vasitəsi kimi imtina etmək lazımdır. Virusun özü həm bizim üçün, həm də canlı aləm üçün mikrooqanizmdir. Onun üçün də virus qidalı mühitdə özünü büruzə verə bilər. Dondurulmuş məhsul olsa belə, virus həmin məhsulun tərkibində olur, eyni zamanda, bir mühitdən digərinə gedib yayıla bilər.
Virusların hər biri xəstəliklərin yayılması üçün əsas amil kimi çıxış edir. Bu baxımdan toyuq məhsulunda viruslar xəstəliyin yayılması üçün bir vasitə kimi qəbul oluna bilər. Adətən, virusa yoluxmuş məhsullar qidalanma üçün yararsız hesab edilir. Bəzi sanitar norma və qaydalarda bu məsələlər öz əksini tapır”.
Azərbaycanda Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (QTA) bu məsələyə tam nəzarət etdiyini deyən müsahibimizin sözlərinə görə, ölkəmizə idxal olunan bütün məhsullara qurum ciddi nəzarət edir. Ekspertə görə, bu baxımdan, həmin məhsulların ölkəmizə gətirilməsi mümkün deyil.
Müsahibimiz vurğuladı ki, məhsulun virusa yoluxması halı qablaşdırılan zaman da, ondan əvvəl də baş verə bilər, ola bilsin, onu qablaşdıranın özü virusa yoluxan şəxs olub. Burada çoxsaylı amilin olduğunu deyən E.Fərzəliyev hesab edir ki, virusun hansı şəraitdə yaranması dərindən araşdırılmalıdır. “Məsələ budur ki, bu faktı araşdırmaq lazımdır, o hansı amildən qaynaqlanıb? Məhsul hara məhsuludur? Braziliya məhsuludursa, Braziliyada, Çin məhsuludursa, Çində, Kuba məhsuludursa, Kubada araşdırılmalıdır. Məndə olan məlumata görə, Kubadan ixrac olunan məhsullarda virus aşkarlanıb. Ola bilər, Çindən gələn məhsullarda olsun. Çinlə Braziliyanın bir-birinə qarşı ittiham irəli sürməsinə gəlincə, bu onlar arasında olan münasibətdir, biz onu araşdıra və hökm verə bilmərik. Fikrim belədir ki, koronavirusa yoluxmuş qida məhsulları istifadə üçün, birmənalı olaraq, yararsızdır və həmin məhsullar dərhal məhv edilməlidir” - deyə müsahibimiz vurğuladı.
O, hesab edir ki, bütün dünya qidaçıları, ekspertlər, virusoloqlar, birmənalı olaraq, koronavirus təhlükəsi yaradan qida məhsullarının tamamilə məhv edilməsinin tərəfdarıdırlar.
İradə SARIYEVA
