Xüsusi karantin rejiminin yumşaldılması səbəbilə artıq iyunun 1-dən etibarən iri ticarət mərkəzlərinin və “Mall”arın fəaliyyəti bərpa olunub. İki aydan çoxdur qapıları alıcıların üzünə bağlı qalan ticarət mərkəzlərində, az da olsa, canlanma hiss olunur.
Nazirlər Kabinetinin göstərişlərinə əsasən, fəaliyyəti bərpa olunan "Mall"ara maska və əlcəksiz daxil olmaq qadağandır. Məlumata görə, "Mall”arın hər bir girişi mühafizə xidmətləri tərəfindən nəzarətdədir. İçəri daxil olarkən hökmən vətəndaşın əlində əlcək, üzündə isə maska olmalıdır. Ticarət mərkəzindən olan bütün icarədarlara yazılı şəkildə bildirişlər olunub. Bildirişdə qeyd olunub ki, heyət maska və əlcəklərdən istifadə etsin. "Mall”arda audi və videoşüarlar səsləndirilir, davranış qaydaları və gigiyenaya nəzarət edilməsi bildirilir.
O da qeyd olunur ki, "Mall"ların mühafizə xidmətinin əməkdaşları daxildə maskasız şəxs aşkar edərlərsə, onlardan yenidən taxmaları tələb olunacaq.
Bu qayda tək “Mall”ar üçün deyil, fəaliyyətinə icazə verilən digər iri alış-veriş mərkəzləri üçün də nəzərdə tutulub. Məlumdur ki, ölkədə miqyasına görə ən böyük alış-veriş mərkəzi “Sədərək” və “Binə” ticarət mərkəzləridir. Qeyd olunan ticarət mərkəzlərində çalışan işçilərin mütləq tibbi maska və əlcək taxması tələb olunur. Ancaq təəssüf ki, iri ticarət mərkəzlərində nə sosial məsafəyə riayət edilir, nə də qoruyucu vasitələrdən istifadə olunur.
“…həmin müəssisə sahibkarlarının üzərinə mühüm məsuliyyət düşür”
Ekspert Azər Allahverənov qeyd etdi ki, insanların ticarət obyektlərində sosial məsafəni gözləmələri, onların qoruyucu maskalardan istifadə etmələrinə stimul yaratmaq istiqamətində həmin müəssisə sahibkarlarının üzərinə mühüm məsuliyyət düşür: "İnsanların sıx olduğu yerlərdə sosial məsafənin gözlənilməsi və qoruyucu vasitələrin taxılması olduqca vacib məsələdir. Zaman-zaman nəinki market və ticarət mərkəzlərində, hətta ictimai nəqliyyatda da əksər hallarda sosial məsafənin gözlənilmədiyinin, habelə qoruyucu vasitə olan maskaların taxılmadığının, əlcəklərin geyilmədiyinin də şahidi oluruq. Belə vəziyyət isə, təbii ki, pandemiyanın yayılmasına birbaşa səbəb olan amillərdir. Son günlər iki dəfə ticarət mərkəzində sosial məsafəni gözlədiyim halda, digər bir neçə vətəndaşın gəlib qarşıma keçərək kassa ilə aramda yenidən sıxlığa gətirib çıxaran mənzərənin yaranmasına səbəb olduqlarının şahidi oldum. Bu da məhz sosial məsafənin gözlənilməməsinin nəticəsidir. Sərnişin nəqliyyatında da analoji vəziyyət hökm sürür. Şahidi oldum ki, sərnişinlər məsafə gözləmədən avtobusun içinə doğru daxil olmağa çalışırdılar. Həmçinin, avtobusda olanların əksəriyyəti maska taxmır. Bunlar hamısı xoşagəlməz hallardır. Digər tərəfdən, artıq ticarət mərkəzləri, “Moll”ar da açılıb. Belə olan halda, təəssüf ki, həmin obyektlərdə də eyni mənzərənin yaşanacağına əminəm.
Bu fonda hər bir ticarət mərkəzinin rəhbəri, ilk növbədə, zəruri təhlükəsizlik tədbirlərini həyata keçirməlidir. Ən azından, ticarət mərkəzlərinin girişində müxtəlif məlumatlandırıcı lövhələr asılmalıdır. Sosial məsafələri göstərən elanlar və zolaqlı xətlər qoyulmalıdır. Başqa bir tərəfdən, bütün ticarət mərkəzlərində texniki vasitələrlə səsli mesajlar verilməlidir. Ərəb ölkələrində yayımlanan reportajlarda gördüm ki, bu dövlətlərdə fəaliyyət göstərən ticarət mərkəzlərinin qarşısında quraşdırılan xüsusi videokameralar vasitəsilə görüntülər verilir. Nəticədə ticarət mərkəzinə daxil olan hər bir şəxs həmin kameraların önündən keçir. Buradakı nəzarətçi nəticədə ticarət mərkəzinə daxil olan şəxsin sağlamlığı, temperaturu barədə informasiya əldə edir. Belədə, hər hansı bir şəxsdə xəstəlik əlamətləri üzə çıxarsa, o dərhal obyektdən uzaqlaşdırılır və ondan müvafiq qaydada analizlər götürülür. Bu kimi tədbirlər beynəlxalq praktikada var. Azərbaycanda da fəaliyyəti bərpa olunan ticarət və digər obyektlər belə tədbirlərdən istifadə etməlidir".
Həmsöhbətimizin fikrincə, bu zaman mümkün resurslardan istifadə etmək daha vacibdir: "Hökumət istəmir ki, ticarət mərkəzləri uzun müddətə qapalı qalsın və minlərlə insan işsiz olsun. Yəni həmin məntəqələrin açılması ehtiyacdan doğaraq vacibdir. Bəlli məsələdir ki, onların əvvəlki fəaliyyətlərini bərpa etməsi üçün bir neçə ay zaman lazımdır. Yəni hökumət əhalinin müxtəlif qrupları və özəl sektoru anlayaraq bu addımı gedib. Belədə, vətəndaşlarımız da bunu anlaşıqlı qəbul etməli və müəyyən olunmuş qaydalara uyğun davranmalıdırlar. Yəni ticarət mərkəzlərinin sahibi olan sahibkarlar da zəruri təhlükəsizlik tədbirlərinin həyata keçirilməsindən çəkinməməlidir. Ola bilər, bu proses müəyyən məsrəf tələb etsin. Amma düşünürəm ki, burada istənilən məsrəf və gəlirdən üstün əhalinin sağlamlığı məsələsidir. Heç bir sahibkar istəməz ki, idarə etdiyi müəssisədə kiminsə hansısa bir səhlənkar davranışı virusa yoluxmanın miqyas almasına gətirib çıxarsın. Düşünürəm ki, sadaladığım bu kimi məsələlər daim nəzərdə saxlanmalıdır. Ümid edirəm ki, qaydalara əməl edilsə, müsbət nəticələr əldə olunacaq. Bu addımlar pandemiyanın yayılmasının qarşısının alınmasına və yayılmamasına gətirib çıxaracaq, münbit şəraitin təşkilinin şahidi olacağıq. Buna, ən azından, ümid edirəm".
Günel CƏLİLOVA
