Hazırda koronavirus (COVID-19) infeksiyası bütün dünyada sürətlə yayılmaqdadır. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına əsasən, dünyada COVID-19 infeksiyasına yoluxanların sayı artmaqda davam edir.
Virusdan qorunmaq üçün əsas tələb gigiyenik qaydalara əməl etməkdir. Virusun sürətlə yayıldığı dövrdə insanları əsas maraqlandıran məsələlərdən biri qida təhlükəsizliyidir. Azərbaycanda gündəlik qida məhsulları içərisində ilk yeri çörək tutur. Ancaq təəssüf ki, hələ də çörəyin gigiyenik qaydalara əməl edilmədən açıq şəkildə, gigiyenik tələblərə əməl olunmadan satılması hallarına rast gəlinir.
Qeyd edək ki, koronavirusla bağlı ciddi karantin rejiminin tətbiq olunduğu mart və aprel aylarında mağazalarda çörək satışında nizam-intizam yaradılmışdı. Açıq şəkildə bişirilən çörək də mağazada elə paketlənirdi ki, əl vurmaq mümkün olmasın. Çörək rəfləri olan hissəyə alıcıların keçməsinə, çörəyi əlləri ilə yoxlamasına icazə verilmirdi. Ancaq indi vəziyyət dəyişib. Belə ki, karantin rejiminin yumşalmasını fürsət bilən bəzi dükan sahibləri çörəyi yenə açıq formada satırlar. Satıcılar səbəb kimi “daha korona bitib də, ona görə də hərtərəfli paketləməyə ehtiyac yoxdur” deyərək özlərinə haqq qazandırırlar.
“...necə gəldi, avtomobillərin yük yerində və başqa antisanitar vəziyyətdə daşınır”
Məsələ ilə bağlı Azad İstehlakçılar Birliyinin (AİB) sədri Eyyub Huseynov bildirdi ki, çörək satışı ilə bağlı il ərzində istehlakçılardan hər gün quruma müraciətlər daxil olur: "Çörəyin bükülməsi, isti çörəyin daşınması və s. ilə bağlı hər zaman zənglər olur. Koronavirus təhlükəsinin olduğu indiki vəziyyətdə isə zənglər daha çox çörəyin açıq şəkildə satılması ilə bağlıdır. Xüsusilə koronavirusun hava ilə yayılma faktı doğrudursa, çörəyin açıq satılması yolverilməzdir. Ümumiyyətlə, Nazirlər Kabinetinin 94 saylı qərarına görə, Azərbaycanın əmtəə bazarında satılan bütün mallar, o cümlədən, çörəklər bağlı olmalıdır. Üzərində buraxılma və son istifadə tarixləri, istehsalçı şirkətin rekvizitləri olmalıdır. Lakin biz görürük ki, bazarda təxminən 15-20 faizə qədər açıq çörək satılır. Üstəlik, böyük marketlərin içində açıq təndir çörəyi satılır".
Birlik sədrinin sözlərinə görə, quruma daxil olan məlumatda hansısa humanitar məqsəd üçün aparılan çörəyin böyük maşında, sürücülər oturan yerdə, ayaq altına yığılıb daşındığı bildirilib, bununla bağlı foto da göndərilib: "Çörəyin bu şəkildə daşınması koronavirusdan daha təhlükəli xəstəliklərə səbəb ola bilər. Böyük istehsalçıların bir qisminin açıq çörək satmasının bir səbəbi də istehlakçıların səhvən isti çörəyə meylli olmasıdır. Əhali bilməlidir ki, isti çörək yemək zərərlidir və mədə-bağırsaq xəstəliklərinə səbəb olur. Əhali meylli olduğu üçün istehsalçı onu isti-isti qablaşdıra bilmir. Bu səbəbdən məcbur qalıb marketlərə açıq çıxarırlar. Halbuki, bayaq qeyd etdiyim qərara görə, marketlər həmin çörəyi satışa qəbul etməməlidirlər. Market sahibi ilə açıq çörək istehsalçıları arasında iqtisadi razılaşma var. Bu, satıcılara sərf etdiyi üçün satışa çıxarırlar.
Məlumdur ki, açıq satılan çörəklərə insanlar əl vurur, dəyişir, çörək yerə düşür və s. Marketlər birmənalı şəkildə açıq çörəkləri qəbul etməməlidirlər. Marketin içində təndirlərdə çörək bişirilməsinə son qoyulmalıdır. İstehsalçılar çörəyi mütləq bükməli, istehlakçılar isə açıq çörək almamalıdırlar. Bilməlidirlər ki, açıq çörəklər təkcə koronavirus yox, digər xəstəliklərin də mənbəyi ola bilər.
Çörəyin hazırlanması, bükülməsi və daşınması ilə bağlı normativlər var. Görürük ki, bu cür çörəklərin əksəriyyəti necə gəldi, avtomobillərin yük yerində və başqa antisanitar vəziyyətdə daşınır. İnsanlar bu cür çörəklərə tələbat yaratmamalı və bu məsələ tezliklə həll olunmalıdır".
Günel CƏLİLOVA
