Məlum olduğu kimi, koronavirus pandemiyasına görə tətbiq edilmiş xüsusi karantin rejimi dövründə, ərzaq mağazaları istisna olmaqla, bütün ticarət mərkəzlərinin fəaliyyəti dayandırılmışdı.
Bu müddət ərzində dövlət tərəfindən ticarət mərkəzlərinin sahiblərinə icarə haqqı yığmamaq tövsiyə olunub. Lakin bəzi ticarət mərkəzləri bu tövsiyəyə əməl etmir. Sosial şəbəkələrdə yayılan məlumata görə, xüsusilə “Binə” və “Sədərək” ticarət mərkəzlərində vəziyyət daha acınacaqlıdır. Məlumatda bildirilir ki, bazar sahibləri icarədarları ən müxtəlif yollarla məcbur edirlər ki, icarə haqqını ödəsinlər. İddia olunur ki, icarə haqqını ödəmək istəməyənlərə bazardan çıxarılacaqları deyilir. Bəzi icarədarlar isə iflas etdiklərini əsas gətirərək bazardan çıxmaq istəyirlər. Onlara isə mallarını götürməyə icazə verilmir. Tələb edilir ki, icarə haqqını ödəsinlər. Bildirilir ki, bununla bağlı hazırda hər iki bazarda gərginlik yaşanır.
Hər iki bazarda işləyən satıcılarla söhbət əsnasında öyrəndik ki, demək olar, vəziyyət eynidir. Mağazalar açılan gün, siftə etməmiş onlardan iyun ayı üçün elektrik enerjisinə görə ödənişlər tələb edilir.
Mart ayının 23-dən sonra işləməyən mağaza sahiblərindən bazar rəhbərliyinin icarə haqqı tələb etməsi qanunsuzdur. Bəs bunun üçün həmin sahibkarlar hansı hüquqi vasitələrdən istifadə edib, öz haqlarını qoruya bilərlər?
Azərbaycan Sosialist Partiyasının sədri Elşən Həsənov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, dünyada tüğyan edən, bütün insanlıq üçün fəlakətli dərəcədə təhlükəli olan, ÜST tərəfindən pandemiya elan edilmiş koronovirusla mübarizə qaydaları çərçivəsində, demək olar ki, dünyanın əksər ölkələrində müxtəlif tədbirlər planı həyata keçirildi və bu proses davam etməkdədir: “Sosial mediada “Binə” və “Sədərək” ticarət mərkəzlərinin sahibkarlardan karantin dövründə işləmədiyi ayların belə kirəyə haqqını və kommunal xərclərinin ödənilməsini tələb etmələri haqqında məlumatlara mən də rast gəldim. Karantin dövründə işləməyən sahibkardan bu ayların kirayə haqqının tələb edilməsi doğru deyil və fikirimcə, aidiyyəti qurumlar nəfsinə hakim ola bilməyən ticarət mərkəzi sahiblərinin belə qanunsuz təşəbbüslərini dəqqətə almalıdır. Bu qaydalar əksər ölkələrdə tətbiq edilib, karantin şərtləri daxilində vətəndaşların daha çox toplaşdığı yerlər - əyləncə mərkəzləri, stadionlar, istirahət mərkəzləri və sairə qapadılıb ki, mümkün virusa yoluxma hallarının qarşısı alınsın. Azərbaycan Respublikası ərazisində iri ticarət obyektlərinin də qapadılması haqqında çıxarılmış qərar alıcı və ya satıcı, icarə götürən və ya icarə verən vətəndaşlar tərəfindən də anlayışla qarşılanmalı, zəruriliyi dərk edilməlidir. Özüm də aktiv sosial şəbəkə istifadəçisi olduğumdan, Nazirlər Kabinetinin ölkə ərazisində iri ticarət mərkəzlərinin və “Mall”ların fəaliyyətinin 23 mart 2020-ci il tarixində saat 00:00-dan etibarən bir ay müddətinə dayandırılması barədə çıxardığı qərardan dolayı bir sıra sualların ortaya çıxmasının şahidi oluram. Ən çox səslənən sual icarə haqları ilə bağlıdır. İndiki halda hər iki tərəf reallıqla barışmalı və bunun zərurətdən irəli gəldiyini vətəndaş olaraq dərk etməlidir. Buradan üzümü iri ticarət mərkəzlərinin, “mall”arın və digər obyektlərin sahibilərinə tutaraq səslənirəm: mövcud vəziyyətdən doğan zəruriliyi dərk edin, vəziyyəti düzgün qiymətləndirin. Bütün bunlar sizin, ailə üzvlərinizin, digər vətəndaşların sağlamlığı, təhlükəsizliyi naminə, ümumilikdə götürüldükdə isə insanlıq naminə atılmış zəruri addımlardır. Reallıqları nəzərə alıb, reallıqdan doğan addımlar atın. Zəruri tədbirlər, demək olar ki, fövqəladə tədbirlər çərçivəsində dövlət tərəfindən atılmış addımı düzgün qiymətləndirərək, icarə subyektlərini mövcud qərar qüvvəsini itirən ana qədər icarə haqqlarından azad edin. Mövcud vəziyyətdə hamımız birlikdə əl-ələ verərək, bir-birimizə dəstək olaraq dövlətimizin, millətimizin, xalqıımızın yanında olmalıyıq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
