Bildiyimiz kimi Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah Azərbaycanın dövlət sərhədinin bağlanması müddəti iyunun 15-ə qədər uzadılıb.
Bu barədə qərar COVID-19 infeksiyasının geniş yayılmasının qarşısının alınması üzrə həyata keçirilən tədbirlər çərçivəsində verilib. Əksər dövlətlər öz sərhədlərinin müvəqqəti olaraq bağlanması və beynəlxalq uçuşların təxirə salınması müddətini artırıb.
Bu gün pandemiyaya görə sərhədlərin bağlı olması və uçuşların təxirə salınması nəticəsində xeyli sayda vətəndaşımız xarici ölkələrdədir. Bildiyimiz kimi indiyə qədər Azərbaycan dövlətinin təşkil etdiyi təyyarə reysləri ilə dövlət hesabına 20 min nəfərdən artıq vətəndaşımız müxtəlif ölkələrdən dövlət hesabına təxliyə olunublar.
Bu gün Avropa ölkələrində çoxlu sayda azərbaycanlı tələbələr qalıb. Onların iyunun 15-dən sonra Azərbaycana qayıtması məsələləsi çox aktualdır. Bu tələbələrin evə qayıdışı neçə həyata keçirilməlidir, dövlət hesabına, “evə qayıdıram” portalı vasitəsilə, yoxsa şəxsi büdcələri daxilində?
Ekspertlər hesab edirlər ki, Avropada, eləcə də digər xarici ölkələrdə təhsil alan tələbələrin təxliyə edilməsinə dövlət dəstək göstərsə onların aiələlərinə kömək olardı. Ekspertlərin sözlərinə görə, qaydalara əsasən xaricdən təxliyə edilənlər öz hesablarına prosesə qoşulmalıdır. Amma onlara görə, aztəmiantlı aiələlərin xaricdə təhsil alan tələbə övladlarının vətənə gətirilməsinə dövlət dəstəyinin göstərilməsi arzuediləndir.
Tanınmış təhsil eksperti Kamran Əsədov baki-xeber.com hazırda xarici ölkələrdə təhsil alan azərbaycanlı tələbələrin sayı 40 minə yaxındır. “Onlardan 15 mini qardaş Türkiyədə, 20 mindən çoxu Rusiya, Ukrayna, Gürcüstan universitetlərində təhsil alır. Xarici ölkələrdə təhsil almaq üçün gedənləri əsasən bir neçə qrupa bölmək olar. Onlardan biri Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən keçrilən qəbul imtahanlarında topladıqları ballar burda ali məktəblərə qəbul olmağa imkan verməyənlərlədir ki, bunların sayı hədsiz dərəcədə çoxdur. Bu kateqoriyaya aid olan şəxslər daha çox Ukrayna, Rusiya, Dərbənd, Dağıstan, Gürcüstan kimi ərazilərin universitetlərində təhsil almağa üstünlük verirlər. Səbəb isə odur ki, bu universitetlərdə hətta prestijli ixtisaslarda təhsil alsalar velə, qeyri – qanuni yollarla təhsillərini başa vura biləcəklər. Bu ölkələrdə təhsil almağa gedənlərin əksəriyyəti hüquq, maliyyə - iqtisadiyyat kimi ixtisaslara daha çox üstünlük verirlər. İkinci kateqoriyanı o şəxslər təşkil edir ki, onlar Azərbaycanda ali məktəblərə qəbul olurlar, amma aldıqları təhsil onları qane etmir. Ona görə də daha yüksək səviyyədə təhsil almaq üçün onlar xarici ölkələrə üz tuturlar. Müəyyən şəxlər də var ki, ali təhsil almaq istəyir, amma Azərbaycanda təhsil haqları yüksək olduğu üçün daha ucuz təhsil haqqı olan ölkələrə gedirlər. Bu şəxslər daha çox Türkiyə, Macarıstan, və digər Avropa ölkələrinin univerisutetlərinə üz tuturlar və seçdikləri ixtisaslar Tibb, Komputer və ya informasiya texnologiyaları, nano texnologiya kimi ixtisaslar olur. Üçününcü kateqoriyanı isə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2007-2015-ci illəri əhatə edən Xaricdə təhsil Dövlət Proqramı çərçivəsində xarici ölkələrdə təhsil almağa gedənlər təşkil edir. Mart ayından etibarən ölkəyə giriş çıxışın məhdudlaşması həm xarici ölkələrdə təhsil alan tələbələrin, eyni zamanda, ölkəmizdə təhsil alan əcnəbi tələblərin ölkələrrinə qayıtmasında sıxıntılar yaradıb. Düzdür, hər bir ölkə daxili imkanları hesabına bu məsələni həll etsə də, getdiksə müddətin uzanması maddi çətinlkiklərlı yanaşı, xarici ölkələrdə qalan tələbə soydaşlarımıza psixoloji gərginlik də yaradır. Belə olan halda, təbii ki, onların ölkəyə gətirilməsini birbaşa dövlət öz üzərinə götrməlidir. Çünki fərdi qaydada vətəndaşlar öz hesablarına tələbə övladlarının vətənə təxliyə edilməsinə maddi gücləri çatmadığı üçün buna nail olmaqda çətinlik çəkə bilərlər. Açığı, onların çoxunun buna maddi cəhətdən gücü çatmayacaq. Azərbaycan dövləti həmişə vətəndaşının, gələcək kadrlarının yanında olub. Ona görə də hesab edirəm ki, bu dəfə də dövlət pandemiya səbəbi ilə xarici ölkələrdə qalmış gələcək kadrlarımıza sahib çıxıb onların doğma vətənə təxliyəsini təmin edəcək” - deyə K.Əsədov vurğuladı.
İradə SARIYEVA
