Məlum olduğu kimi, yeni növ koronavirus (COVID-19) infeksiyası ilə bağlı Azərbaycandakı sanitar-epidemioloji vəziyyət, ölkə əhalisi arasında virusa yoluxanların ümumi sayı və xəstələrin sağalma dinamikası nəzərə alınaraq, xüsusi karantin rejimi çərçivəsində tətbiq edilən məhdudiyyətlərin daha bir qisminin mayın 31-dən yumşaldılmasına qərar verilib.
Buna baxmayaraq, bəzi məhdudiyyətlər isə iyunun 15-dək qüvvədədir. Bunlardan biri də dəfn mərasimləri istisna olmaqla, dini ritual xidmətləri, eləcə də mərasim zallarında, çadırlarda və digər qapalı məkanlarda yas mərasimlərinin təşkili və keçirilməsinin qadağan olunmasıdır.
Amma uzun müddətdir sözügedən qadağanın qüvvədə olmasına baxmayaraq, insanlar yas mərasimlərinin keçirilməsində hər hansı bir məhdudlaşdırıcı addımlar atmaq istəmir. Nəticə də qətiyyən bizim xeyrimizə deyil.
Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın təşkil etdiyi mətbuat konfransında TƏBİB İdarə Heyətinin sədri Ramin Bayramlı bildirib ki, ən çox yoluxma halları yas mərasimlərində baş verib: “Təəssüf ki, yas yerlərində kütləvi yoluxmalar baş verir”.
R.Bayramlı deyib ki, yas qadağan olunsa da, xüsusən rayonlarda bu qadağalara riayət olunmur: “Yoluxma baş verdikdən sonra analizlər aparılır. Analizlər göstərir ki, yoluxmaların əksəriyyəti yas yerlərində baş verir. Xüsusən yaşlı insanların və qadınların yas yerlərində toplaşması yoluxmaya səbəb olub. Vətəndaşları qaydalara riayət etməyə dəvət edirik”.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, yas mərasiminin kütləvi təşkili ilə bağlı məhdudiyyətlərin, qadağaların qüvvədə qalması arzuediləndir. Çünki yas mərasimlərində iştirak edən insanlar karantinlə bağlı qadağalara riayət etmək istəmirlər.
Tanınmış ilahiyyatçı Hacı Təyyar Hüseynli baki-xeber.com-a bildirdi ki, yas mərasimlərinin hazırda kütləvi şəkildə təşkil edilmədiyi məlumdur. H.T.Hüseynli vurğuladı ki, ölkədə mövcud olan karantin rejimi müddətində yas mərasimlərinin kütləvi şəkildə təşkil edilməsi halları mövcud deyil. Bu baxımdan, o, hazırda yas mərasimlərində koronavirusa yoluxma hallarının geniş yayılması halının mövcud olması faktına rast gəlmədiyini bildirməklə yanaşı, qeyd etdi ki, ola bilsin, yoluxma halı karantindən əvvəlki dövrdə baş verib və yeni üzə çıxır. “Pandemiya ilə bağlı ölkəmizdə mövcud olan karantin rejimi müddətində yas mərasimlərinin kütləvi keçirilməsi qadağan edilib və bu qadağa da hazırda qüvvədədir. Hesab edirəm ki, bu tamamilə əsaslandırılmış məsələdir. Bu gün yas mərasimləri geniş səviyyədə keçirilmir. Ola bilsin, karantindən əvvəlki müddətdə proseslərə nəzarətin zəif olması nəticəsində virusa yoluxanların sırası genişlənib. Bu gün yas mərasimlərində insanların sosial məsafə saxlaması vacibdir. İnsanlar sıx şəkildə oturmamalıdırlar. Əvvəllər insanlar buna əhəmiyyət vermirdi, çünki virus yox idi. Bilirsiniz, indi ölünü dəfn etmək üçün biz din xadimlərinə 2-3, son günlər isə 5 saat vaxt verirlər və mərasim zamanı da sosial məsafə qorunur, lazımi şərtlərə əməl edilir. Karantin dövründə insanlar dəfn mərasimlərində bir-birindən 2 metrlik məsafə saxlayırlar, eyni zamanda da bu mərasimlərdə uzaqbaşı 10 nəfər yaxın adam iştirak edir. Mən yas mərasiminin keçirilməsində konkret qaydalara riayət edildiyinin şahidi olmuşam. Amma bir məsələ də var ki, bu sahədə bəzi sui-istifadə halları da oldu. Xüsusən də SMS sistemi ilə icazə dövründə bu yaşandı”.
H.T.Hüseynli qeyd etdi ki, virusun yayılmasında söhbət təkcə yas mərasimlərindən getmir, karantin rejimi yumşaldılandan, SMS icazə sistemi ləğv edildikdən, postlar götürüldükdən sonra insanlar qüvvədə olan karantin qaydalarına əməl etmək istəmədilər və kafelərə, restoranlara üz tutdular. Bu halın da virusa yol açdığını qeyd edən H.T.Hüseynlinin sözlərinə görə, sanitar-gigiyenik qaydalara riayət etmədikdə pandemiyaya tutulma risqi artır. “Yas mərasimlərində müəyyən məhdudiyyətlər, seyrəlmələr, süfrələrin kiçildilməsi və sairdə sadə bir tendensiyanın olması həm ictimai-sosial, iqtisadi baxımdan sıxıntı yükü olmaz, həm də biz din xadimləri, axundlar üçün yaxşı olar. Səhər 9-dan axşama qədər o məclislərdə canlı olaraq danışırıq. Mən onun tərəfdarıyam ki, yas mərasimləri sadələşdirilsin. Buna böyük ehtiyac var. Yas və digər mərasimlərin keçirilməsi ilə bağlı qadağaların qüvvədə qalması bir sosial-ictimai məsələdir, tələbdir. Hesab edirəm ki, hər kəs karantin qaydalarına riayət etməlidir. Ola bilsin, bu qadağalara narazı yanaşanlar da olsun, amma ölkənin ağır virusla mübarizə apardığı dövrdə vətəndaşlar anlayış göstərməlidirlər” - deyə müsahibimiz qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
