Azərbayanda sərt karantin rejiminin yumşaldılması nəticəsində SMS icazə sisteminin ləğv edilməsi vətəndaşların daha çox şəhərə çıxmasına, ictimai nəqliyyatdan, xüsusən də metrodan istifadəsinin genişlənməsinə səbəb olub. İnsanların kütləvi şəkildə metrodan istifadə etməsi bir sıra yeni problemlərin yaranmasına gətirib çıxarıb. Bu, hər şeydən əvvəl, koronavirusun yayılma təhlükəsi ilə bağlı xeyli risq yaradıb.
Yaxşı bilirik ki, vətəndaşlar “karantin rejimi yumşaldılıb” fikri ilə artıq metro qatarlarında sosial məsafəni gözləmək istəmir, eyni zamanda, çoxu maskadan istifadə etməyin artıq bir şey olduğunu düşünür. Əslində isə onların bu məsuliyyətsizliyi daha böyük fəsadlara səbəb ola bilər.
Metropolitendən rəsmən bildirilib ki, karantin qaydalarına nəzarət çətinləşib. “Bakı Metropoliteni” QSC-nin mətbuat xidmətinin rəhbəri Bəxtiyar Məmmədov mətbuata bildirib ki, ilk həftə ərzində sərnişinlərin sayı xeyli az olduğu üçün sosial məsafəni saxlamaq çox rahat idi.
O qeyd edib ki, sərnişin sayının artması metropolitendə insanlar arasında sosial məsafənin qorunmasını bir qədər çətinləşdirib: “Mayın 9-dan metropoliten öz fəaliyyətini bərpa edib. Həmin həftə sərnişinlərin sayı o qədər az idi ki, hətta iki metrdən daha artıq sosial məsafə saxlamaq olurdu. Lakin vətəndaşların yaşayış yerlərini SMS icazə vasitəsilə tərk etmələrinə dair qadağa ləğv olunduqdan sonra metropolitendən istifadə edənlərin sayı artıb.
Bu da, təbii olaraq, sərnişinlər arasında karantin qaydalarına nəzarəti bir qədər çətinləşdirir. Ümumilikdə, nisbətən artım müşahidə edilsə də, bu artım metronun normal günlərdə gündəlik sərnişin sayından çox deyil. Çünki bizim sərnişinlərimizin çoxunu tələbələr təşkil edirdi.
Hər halda, sosial məsafənin qorunması və tibbi maskaların taxılması zəruri olaraq qalır. Sərnişinlərin tibbi maskaları çıxarıb ciblərinə qoymamaları, qatarlarda oturacaqlara qoyulan işarələrə əməl etmələri xahiş olunur” - deyə o vurğulayıb.
“...onlardan metroya maska ilə daxil olmağı tələb etmək vacibdir”
Sosial sahə üzrə tanınmış ekspert İlqar Hüseynli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, ümumiyyətlə, açılımlarla bağlı dünyada baş verən tendensiyalara fikir vermək lazımdır. “Demək olar ki, əksər ölkədə oxşar ssenarilər həyata keçirilir. Xüsusən də vətəndaşların sosial məsafə saxlamaq məsələsi çox ciddi bir problemdir. Yəni burada dövlət orqanlarının, xüsusilə Operativ Qərargahın rəyi ondan ibarətdir ki, baxmayaraq biz yumşalma prosesinə başlamışıq, amma yenə də karantin qaydalarına əməl etmək lazımdır. Bu, cəmiyyətə və vətəndaşlara verilən bir mesajdır. Birbaşa bu proses vətəndaşların özlərinə, cəmiyyətə şüurlu münasibətilə bağlı məsələdir. Sözsüz, uzun müddət evdə qalmaq, davamlı şəkildə maskadan istifadə etmək xüsusən də havaların istiləşdiyi bir vaxtda mümkünsüzdür. Bu, insanlara bir qədər çətindir. Bu prosesi davamlı olaraq nəzarətdə saxlamaq yenə də dövlətin əlaqədar qurumlarının, o cümlədən də metropolitenin işidir. Çünki bu məsələdə zorakı metodların tətbiqi də mümkünsüzdür. Bu mənada, şübhəsiz ki, bunu taleyin ümidinə də buraxmaq olamaz. Əgər hələ də pandemiyanın risqləri qalırsa, burada davamlı olaraq vətəndaşlara çağırışlar edilməli və maarifçilik işi daha da gücləndirilməlidir. Maarifçilik işləri aparılır. Amma bir qədər çətin situasiyadır. Çətinlik ondan ibarətdir ki, vətəndaşların bir qismində koronavirusla bağlı inamsızlıq var, bir sıra insanlar isə belə hesab edirlər ki, ümumiyyətlə, belə bir virus olmayıb, bu, hansısa sosial-siyasi, iqtisadi tənzimlənmələr üçün dünyada həyata keçirilən bir aksiyadır. Bu virusa fikirlər, baxışlar müxtəlif olduğuna görə insanların da yanaşması müxtəlif cürdür. Bu mənada, biz çağırışlarımızı davam etməliyik, tələbləri bir qədər sərtləşdirməliyik və başqa mümkün variantlar üzərində düşünməliyik. Bununla məqsədimizə nail ola bilərik, yoxsa, insanlara qarşı hansısa zorakılıq tətbiq etməklə buna nail ola bilmərik” - deyə İ.Hüseynli qeyd etdi.
İ.Hüseynli vurğuladı ki, əhalinin karantin rejiminin mövcud qaydalarına əməl etməsi üçün “nə etməliyik” sualının dəqiq cavabını heç ekspertlər də bilmirlər. O qeyd etdi ki, qapanmalar mümkünsüz, açılımlar labüddür. “Əgər bu qədər iş yerinin, ictimai iaşə obyektinin açılması ilə bağlı qərar varsa, insanların daşınması üçün nəqliyyat xidmətləri ilə təmin olunması birmənalı şəkildə vacib amillərdən biridir. Bilirsiniz ki, insanların ən çox istifadə etdiyi nəqliyyat növü metrodur və metro da sərnişindaşıma ilə pul qazanır, bununla da xərclərinin qarşılanmasını həyata keçirir. Bu mənada, biz metropolitenin və digər ictimai nəqliyyat növlərinin fəaliyyətini daimi olaraq dayandıra bilmərik. Bu məsələdə ən doğru yanaşma ondan ibarətdir ki, vətəndaşların özləri ilə mütəmadi işləmək, insanları yalnız müəyyən maarifləndirmə, təbliğat yolu ilə başa salmaq lazımdır. Eyni zamanda da maskasız metroya daxil olan sərnişinlərin girişini məhdudlaşdırmaq və onlardan metroya maska ilə daxil olmağı tələb etmək vacibdir” - deyə İ.Hüseynli bildirdi.
İradə SARIYEVA
