Qardaş Türkiyənin Suriyanın şimalında hərbi əməliyyatlara başlaması ilə dünyanın diqqəti yenidən bu bölgəyə yönəlib. Prosesin müəyyən müddətdən sonra Cənubi Qafqazla da əlaqəsinin olacağı gözlənildiyindən, baş verənlər burada da diqqətlə izlənir. Çünki Türkiyənin hərbi əməliyyatlarla sıxışdırdığı terror qruplaşmalarının bir hissəsinin Ermənistana, İrəvan vasitəsilə zəbt edilmiş Azərbaycan ərazilərinə yeni axını qaçılmaz sayılır. Xatırladaq ki, bundan əvvəl də Suriya və İraqda sıxışdırılan terrorçuların bir qismi məhz qeyd edilən ərazilərdə məskunlaşıb.
İndi isə Türkiyə terrorçulara qarşı bu dəfə daha genişmiqyaslı əməliyyata start verib. Yəni terrorçulara daha sərt zərbələr vurulacaq və bu da onların bölgədən axınını sürətləndirəcək. Qeyd edək ki, rəsmi Ankara artıq Münbiç və Fəratın şərqində anonsunu verdiyi əməliyyata başlayıb. Bölgədən gələn son məlumatlara görə, türk hərbi birlikləri Cerablusdan çıxaraq Münbiçə doğru irəliləyir. Bu fonda Türkiyə Hava Qüvvələri Suriyanın Hasake əyalətində PKK-ya bağlı YPG terrorçularının başçılıq etdiyi Suriya Demokratik Qüvvələrinin (SDQ) bazalarına aviazərbələr endirib. Bundan başqa, Türkiyənin müxtəlif şəhərlərindəki hərbi hissələrdən daha əvvəl Hataya göndərilən komando birlikləri və şəxsi heyət daşıyan zirehli texnikadan ibarət kolon təhlükəsizlik tədbirləri altında Kilis şəhərin mərkəzindən keçərək sərhəd xəttinə doğru irəliləyib. Onu da bildirək ki, Münbiç Fərat çayının qərbində yerləşən strateji şəhər sayılır. PKK və YPG terror təşkilatının buranı tərk edəcəyi barədə dəfələrlə vəd verməsinə baxmayaraq, ABŞ vədləri yerinə yetirməyib. Hətta yeni əməliyyatlar fonunda ABŞ prezidenti Donald Tramp Ankaranı “icazə verilənlər çərçivəsindən kənara çıxacağı” təqdirdə Türkiyə iqtisadiyyatını məhv edəcəyi ilə hədələyib: “Əvvəl də qəti şəkildə söyləmişdim və indi də bunu təkrarlayıram. Türkiyə, böyük misilsiz müdrikliyim sayəsində hesab etsəm ki, sərhədləri keçəcək bir addım atır, o zaman, əvvəllər də olduğu kimi, Türkiyə iqtisadiyyatını tamamilə məhv edəcəm”. Onun sözlərinə görə, Türkiyə, Avropa ölkələri və digərləri saxlanılmış İŞİD-çilərə və onların ailələrinə diqqət etməlidir:“ABŞ gözləniləndən çox iş gördü, o cümlədən İŞİD xilafətini 100 faiz məğlub etdi. İndi bölgədəki digərlərinin, böyük imkanlara sahib olan bəzilərinin öz ərazilərini müdafiə etmələrinin vaxtı gəldi”. Qeyd edək ki, Donald Tramp və türkiyəli həmkarı RəcəbTayyib Ərdoğan arasındakı telefon danışığından sonra Ağ Evin yayımladığı açıqlamada bildirilir ki, son iki ildə əsir götürülən bütün İŞİD döyüşçülərinə görə Türkiyə məsuliyyət daşıyacaq. Ankara isə bəyan edir ki, əməliyyatın məqsədi Suriya ilə Türkiyə arasındakı sərhədi Suriya kürdlərinin özünümüdafiə qüvvələrindən təmizləmək, orada təhlükəsizlik zonası yaratmaq və Türkiyədəki suriyalı qaçqınları oraya yerləşdirməkdir.
İndilikdə isə Suriyada sıxışdırılan terror qruplaşmalarının başqa məkanlara, o cümlədən Qafqaza üz tutması qaçılmaz sayılır. Onların buraya gəlişinə şərait yaradan əsas dövlət qismində isə işğalçı Ermənistan çıxış edir. Ümumiyyətlə, hadisələrin təhlili göstərir ki, Ermənistanın Suriya və digər ərazilərdəki terrorçularla getdikcə daha sıx işbirliyi mövcuddur. Bura hətta İŞİD terrorçu qruplaşması da daxildir. İŞİD-lə yanaşı, Ermənistan Suriyada genişmiqyaslı fəaliyyətini davam etdirən PKK ilə də sıx işbirliyi içindədir. Hələ bu ilin aprelində məlum olmuşdu ki, Suriyada PKK terror təşkilatının tərkibində ermənilərdən ibarət yeni terror qrupu yaradılıb. Qrupun tərkibinə Ermənistandan Suriyaya gedən daşnak-ermənilər və Suriya ərazisində yaşayan bəzi erməni qruplar qoşulub. PKK-nın tərkibində qurulan bu erməni qruplaşma terror təşkilatının Suriya qolu olan YPG-yə tabedir. Bundan sonra məlum oldu ki, bu vaxta qədər PKK-ya qucaq açan Ermənistan indi onun tərkibini elə ermənilərin hesabına da genişləndirmək üçün müvafiq addımlar atıb. Daha bir fakt odur ki, PKK-ya silah və maddi dəstək verən Ermənistan hazırda ASALA terror təşkilatını yeni adla dirçəltməyə başlayıb. Beləliklə, görünən budur ki, ermənilərlə terrorçular arasında işbirliyi kifayət qədər sıxdır. Məhz bu fonda Suriyada sıxışdırılan ierrorçuların Ermənistan sayəsində Qafqaza böyük axını tamamilə gözlənilən haldır. Buna qədər isə Türkiyə və terrorçular arasında müəyyən müddət sərt qarşıdurmanın yaşanması gözlənilir. Rusiyanın “Nezavisimaya qazeta” mətbu orqanı bu xüsusda yazır: “Türkiyənin hərəkətə keçməsindən sonra əsasını kürd birləşmələri təşkil edən Suriya Demokratik Qüvvələri (SDQ) döyüş texnikası və silahlı dəstələri Türkiyə sərhədinə dartır. Kürdlərin böyük qüvvələri Raqqa əyalətinin şimalında Təll-Abyad şəhərinin yaxınlığında yerləşib. Kürdlər bu qayda ilə “özlərini və xalqı” müdafiə etməyə hazır olduqlarını göstərirlər. Bu haqda SDQ təmsilçisi Mustafa Bali bu yaxınlarda deyib: “Biz Türkiyənin istənilən şüurlu hücumunu tərəddüd etmədən bütün sərhəd boyu total savaşa çevirərik”. ABŞ-ın hərbi idarəsi də kürdlərə müəyyən dəstək ifadə edib. Amerikalılar SDQ-nin fəaliyyət zonasında da ona praktik yardım göstərirlər. Əlbəttə, Suriyanın bütün sərhədi boyunca hücum olmayacaq. Ankara üçün indi SDQ güclərinin yerləşdiyi şəhərləri tutmaq vacibdir”. Hadisələrin gedişi göstərir ki, Türkiyə bu xüsusda yaxın tezlikdə istəyinə nail olacaq. Qeyd edildiyi kimi, bu da terrorçuların Qafqaza, ilk növbədə Ermənistana axınına rəvac verəcək. Bir məqamı da xatırladaq ki, Ermənistan 1992-ci ildən bəri öz torpaqlarını PKK düşərgələrinə açıb. Hazırda Gümrü, Spitak və İrəvan yaxınlığında ciddi terror düşərgələri mövcuddur. Eləcə də zəbt edilmiş Azərbaycan ərazilərinə terrorçuların mütəmadi axını qeydə alınır. Bütün bunlar isə terrorçuların Ermənistan sayəsində Qafqazda da möhkəmləndyini aydın göstərir. O da faktdır ki, buna qarşı lazımi addımlar atlımasa, Ermənistan terrorçuların regiona axınını daha da gücləndirəcək.
Nahid SALAYEV
