İşğalçı Ermənistanda vəziyyət yenidən qarışır. Bunun əsas səbəblərindən biri sosial-iqtisadi müstəvidə artan problemlər və yaranan vəziyyətdən istifadə etməyə çalışan “Qarabağ klanı”nın baş nazir Nikol Paşinyana qarşı kütləvi aksiyalar təşkil etməyə çalışmasıdır. Paşinyan isə əvvəlki qaydada “Qarabağ klanı”nı hüquqi müstəvidə sıradan çıxarmaqda israrlıdır.
Hazırda proseslərin gedişi göstərir ki, Paşinyan klanın lideri sayılan ölkənin sabiq prezidenti Robert Köçəryanı həbsdə saxlamaqda, sonuncunun tərəfdarları isə onu azadlığa çıxarmaq üçün ən müxtəlif vasitələrə əl atmaqda israrlıdır. Bu durumda Ermənistanın Konstitusiya Məhkəməsi sabiq prezidentin cinayət işi üzrə icraatı dayandırıb və onu məsləhətləşmə aparılması məqsədilə Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinə və Venesiya Komissiyasına göndərib. İyulun 18-də qəbul olunan məhkəmə qərarına əsasən, Konstitusiya Məhkəməsi sabiq prezidentin barəsində cinayət işi üzrə yekun qərarı hər iki beynəlxalq hüquq təşkilatının rəyindən sonra verəcək. Bundan əvvəl isə Apelyasiya Məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin Köçəryanın azadlığa buraxılması qərarını ləğv edib və sabiq dövlət başçısı yenidən həbsxanaya göndərilib. Ermənistanın hüquq-mühafizə orqanları isə birinci instansiya məhkəməsinin hakimini təqib etməyə başlayıblar. Xatırladaq ki, Köçəryana qarşı 2008-ci ildə Ermənistanda Konstitusiya quruluşunun devrilməsi ittihamı irəli sürülüb. “Qarabağ klanı” isə işin Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinə və Venesiya Komissiyasına göndərilməsi fonunda Köçəryanı siyasi məhbus qismində qələmə verməyə başlayıb.
“Qarabağ klanı”na daxil olan erməni psixoloq Mhirdat Madatyan və İrəvan Ağsaqqallar Şurasının sabiq üzvü Marina Xaçatryanın son açıqlamaları da bunu təsdiq edir. Onlar bildirib ki, Robert Köçəryanı siyasi məhbus hesab edirlər. Madatyanın sözlərinə görə, Avropa tezliklə bu statusu ona verəcək: “Köçəryanın nüfuzu hazırda kifayət qədər artıb. Paşinyan Köçəryanı necə “bağlamağı” düşünür və onu özünə yeganə alternativ hesab edir. Bu gün Paşinyan öz qonaqlarını Köçəryanın inşa etdirdiyi şimal prospektinə gəzintiyə çıxarır”. Xaçatryan isə, öz növbəsində Köçəryandan başqa erməni general Manvel Qriqoryanı da siyasi məhbus hesab etdiyini qeyd edib: “Bir həkim olaraq, Qriqoryana qarşı nümayiş etdirilən davranışa ürək ağrısı ilə baxıram. Qriqoryanın nə üçün mühakimə edildiyi məlum olmadığı bir halda, səhhətində bu cür ciddi problemi olan insanı necə həbsdə saxlamağın mümkün olduğunu anlamıram. Sadəcə, bu şəxsin danışmağını istəmirlər. Ermənistanın ikinci prezidenti güclü şəxsiyyət, təhsilli ailəyə malik olmaqla mübarizə aparır və nüfuzu qalxırsa, Qriqoryan sanki ümidlərini itirib. Qriqoryan doğrudan da cinayət törədibsə, hamı kimi mühakimə olunmasını istəyirəm. Qriqoryanı dinləmək və medalın ikinci üzünü görmək arzusundayam”.
Baş nazir Nikol Paşinyan isə deyilənlərə sərt cavab verib. Onun sözlərinə görə, indiki vəziyyətdə Köçəryan siyasi məhbus adlandırlmamalıdır: “Robert Köçəryanı siyasi məhbus adlandıran bütün şəxslər onu demək istəyir ki, mən bu gün Ermənistanın Silahlı Qüvvələrini İrəvan şəhərinə daxil edə və istənilən müxalifət təzahürlərini tankların tırtılları altında əzə bilərəm”. Bu arada isə proseslər göstərir ki, artıq “Qarabağ klanı”nın da yaxından iştirakı ilə Ermənistanı Paşinyanın qorxduğu aksiyalar bürüyür. Ermənistanın İcevan rayonunda baş verənlər də bunun təsdiqidir. Qeyd edək ki, İcevanda taxta-şalban sexlərinin əməkdaşları etiraz aksiyası təşkil edib, Gürcüstana gedən yolu qapadıblar. Etirazçılar hökumətdən meşələrdə ağac kəsilməsinə qoyulan qadağanın ləğvini tələb ediblər. Nəticədə polislə toqquşma yaranıb və 13 nəfər yaralanıb. Nikol Paşinyan bildirib ki, hökumətə qarşı bütün qanunsuz tələbləri diqtə etmək cəhdlərinin qarşısı ən sərt formada alınacaq: “Heç bir qanunsuz kompromis olmayacaq və bunu hamının bilməsi vacibdir. Bu vəzifəni hüquq-mühafizə orqanları qarşısında dəqiq şəkildə qoyuram. Heç kim hökumətlə şantaj dilində danışmaq haqqına sahib deyil”. Paşinyan bildirib ki, etirazçıların tələbləri haqsızdır və hökumətin qərarı qüvvəsində qalacaq
Ermənistan polisinin rəhbəri Valeri Osipyan isə İcevanda baş verən aksiyada 500-600 nəfərin iştirak etdiyini deyib. O, etirazçıların polisin tələbinə tabe olmadığını bildirib: “Heç nədən asılı olmayaraq, biz hər kəsin polisiyik və hər kəsin yanında yer alırıq, amma bəzi insanlar var ki, səbrimizi zəiflik kimi qəbul etməyə cəhd edirlər. Bəli, Ermənistan qanunvericiliyində göstərildiyi kimi, polis güc tətbiq etdi və tətbiq etməyə davam edəcək”. Ermənistan İstintaq Komitəsi insidentlə bağlı polisə müqavimət və xuliqanlıq maddələri ilə cinayət işi qaldırıb. Etiraza qoşulanların ailə üzvləri iddia edirlər ki, mülki geyimdə olan polislər öz həmkarlarına daş atıb və vəziyyəti gərginləşdiriblər. Onlar əlavə ediblər ki, yaralıların sayı rəsmi rəqəmlərdə göstərildiyindən daha çoxdur. Saxlanan şəxslərin bir neçəsinin aparıldığı yer məlum deyil, bəzi şəxslər isə evlərində həbs edilib. “Qarabağ klanı” bəyan edir ki, baş verənlər ölkədə diktatura hakimiyyətinin qurulmasının göstəricisidir və bu hala qarşı aksiyalar davam etməlidir.
Belə bir vaxtda “Qarabağ klanı” Paşinyanla ordu arasında dərinləşməkdə olan uçurumdan da istifadə etməyə can atır. Belə ki, Paşinyan ordudakı zabitlərin əkəsəriyyətini oğru adlandırıb. Erməni siyasi xadim Volodya Ovannisyan isə bu fonda bildirir ki, Paşinyan və onun komandasının bu mövzuda davranış tərzi əvvəlki hakimiyyətlə müqayisədə daha biabırçıdır: “Misal olaraq, heç bir yerdə bugünədək işləməyən bir şəxsin ədliyyə naziri təyin edilməsi və onun təmtəraqlı fərdi yaşayış evinin cəmiyyət tərəfindən görülməməsi üçün ata evinə köçməsi faktını göstərə bilərəm. Yeni hakimiyyətə gələn şəxslərin var-dövlət və mülkiyyətlərinin naməlum mənbələrinin açıqlanmasını tələb edirəm”. O qeyd edib ki, Paşinyan və onun komandası Ermənistan tarixi üçün bir ləkədir: “Ordudakı zabitləri ağızdolusu oğru adlandıran Paşinyana demək istəyirəm ki, yeni hakimiyyətə gələnlərin var-dövlətini və illərlə məsul vəzifələr tutmaqla orduda xidmət edənlərin mülkiyyətlərini müqayisə etsin. Bu günlərdə bir qrup zabit heyəti ilə görüşdüm və onlar dedi ki, Paşinyanın mətbuat konfransında ordu zabitlərinin oğru və siçovul kimi ordunu talan etmələri barədə alçaq bəyanatına görə özlərini təhqir olunmuş hesab edirlər. Polkovnik, polkovnik-leytenant rütbəsində olan ordunun zabitləri, korpus komandirinin müavinləri, alay komandirləri olmuş şəxslər bu gün çörək problemi yaşayırlar. İndiki hakimiyyətin 27-28 yaşındakı mənsublarının malik olduğu var-dövlətin heç bir qisminə də sahib deyillər. Zabitlərin dediyini Paşinyana ötürməklə bildirmək istəyirəm ki, “Nikol Paşinyan, sən sadəcə yalançısan”. Eyni zamanda öz fikirlərimi də əlavə edərək, Nikol Paşinyanın yalançı olduğunu vurğulayıram”. Belə vəziyyətdə hakimiyyətlə ordu arasında münasibətlərin daha da kəskinləşməsi gözlənir.
Tahir TAĞIYEV
