Qabil Hüseynli: “Kimsə Hillari Klintonun hansısa səhv addımına görə Türkiyə ilə problem yaşamaq istəmir”
2009-cu ilin oktyabrında İsveçrənin Sürix şəhərində ABŞ dövlət katibi, Rusiya və Fransa XİN rəhbərlərinin vasitəçiliyi və şahidliyi ilə Türkiyə və Ermənistan xarici işlər nazirlərinin imzaladığı protokollar Azərbaycanda və eləcə də Türkiyədə kəskin etiraz doğurdu. Nəticədə Türkiyə hökuməti etirazları nəzərə alaraq, Ermənistanın üzünə qapadığı qapılarını açmayacağını bəyan etdi.
Vəziyyəti belə görən işğalçı Ermənistanın hakim koalisiyası 2010-cu ilin aprelində protokolların ratifikasiyasının dayandırılması haqqında qərar verdi. 2015-ci ilin fevralında isə S.Sarkisyan protokolları Ermənistan parlamentindən geri çəkdi. Sonrakı dönəmlərdə İrəvan bir neçə dəfə Türkiyəni mövqeyindən döndərmək üçün uğursuz cəhd göstərdi. 2017-ci ilin sentyabr ayında BMT Baş Assambleyasının sessiyasında çıxış edən Sarkisyan bəyan etdi ki, Ermənistan-Türkiyə protokollarının reallaşmasında müsbət irəliləyişlər olmadığından, ölkəsi onları ləğv edəcək. Bu ilin fevralında keçirilən Münhen Təhlükəsizlik Konfransında isə S.Sarkisyan daha da uzağa gedərək, Ankaranı hər hansı şərt irəli sürmədən yeni protokollar üzərində işləməyə çağırdı. Ən nəhayət, S.Sarkisyan prezidentliyinin son günlərində protokolların ləğvi ilə bağlı qərar verdi.
Məlum olduğu kimi, “Sürix protokolları” kimi tanınan bu sənədin imzalanmasında bir sıra aparıcı ölkələr vasitəçilik ediblər. Ancaq maraqlıdır ki, onlar Sarkisyanın protokolların ləğvi ilə bağlı son qərarını sükutla qarşılayaraq, heç bir reaksiya vermədilər. Bunun səbəbi nədir?
Politoloq Qabil Hüseynli qəzetimizə bildirdi ki, həmin protokolların gələcəyinə ümidlər hər zaman az olub: “Cünki həmin sənədi Türkiyəyə sanki zorla imzalatdılar. Bəli, həmin dönəmdə bu işdə fəallıq göstərən ölkələr vardı. Xüsusilə də ABŞ və onun dövlət katibi Hillari Klinton prosesə rəhbərlik edirdi. Türkiyənin o zamankı xarici işlər naziri Əhməd Davudoğlu da prosesdə fəal olub. Protokolların sonrakı aqibəti bəllidir. Sarkisyan son addımı ilə özünə sanki bəraət qazandırmaq istəyib. Ancaq bu prosesin məğlub tərəfi odur. Çünki cəhdi alınmadı. Onsuz da həmin protokolların ləğvi nəyisə dəyişmədi. Çünki sənəd işlək mexanizmə malik deyildi. Kənardan verilməli olan reaksiyalara gəldikdə isə, bunu ABŞ və Avropa Birliyi edə bilər. İşin təşəbbüskarı olan ABŞ-dakı həmin komanda arxivə göndərilib. Buna görə də kimsə Hillari Klintonun hansısa səhv addımına görə Türkiyə ilə problem yaşamaq istəmir. Çünki bölgədəki vəziyyət də sabit deyil. Prosesdə günahkar axtarmaq həmin qüvvələrin hələ ki, marağında deyil. Maraq kəsb etsə, çox güman ki, nahaq olsa da, Türkiyənin adını qeyd edəcəklər”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
