Öz sülhsevər siyasəti ilə Cənubi Qafqaz regionunda fərqlənən Azərbaycan dövlətinin dünya birliyinə inteqrasiyası nəticəsində ölkəmiz beynəlxalq qurumlarla sıx əməkdaşlıq edir. Ölkəmiz həm bölgədə yerləşən respublikalarla, həm qonşu, həm də məsafəcə bizdən uzaq dövlətlərlə nümunəvi xarici siyasət yürüdür. Azərbaycan xarici siyasətinin əsas prinsiplərini təşkil edən beynəlxalq əməkdaşlıq platforması formalaşıb.
Ermənistanın təcavüzkar siyasətinin hədəfinə çevrilən Azərbaycan torpaqlarının 20 faizdən çoxunun işğal edilməsi faktı ilə heç cür barışmır və bunu əməkdaşlıq etdiyi beynəlxalq qurumlar və dünya dövlətləri qarşısında bəyan edir. Məlumdur ki, Azərbaycanın xarici siyasəti sülh üzərində pərvəriş tapıb və ölkəmiz heç bir dövlətin maraqlarına toxunacaq addımlar atmayıb.
Azərbaycan Respublikasının sabiq prezidenti mərhum Heydər Əliyevdən miras qalan bu ənənə və prinsip dövlətimizi dünyada sülhsevər bir ölkə kimi tanıdır.
Heydər Əliyev siyasi kursunu uğurla davam və inkişaf etdirən Prezident İlham Əliyev də bu prinsiplərə sadiqlik nümayiş etdirir və hesab edir ki, həm regional, həm də beynəlxalq səviyyədə qarşılıqlı əlaqələrin inkişaf etdirilməsi mövcud problemlərin birgə səylərlə, təminatlı şəkildə aradan qaldırılması üçün etibarlı zəmin yaradır. Həmin səbəbdən müasir Azərbaycan fərq qoymadan regionda maraqları olan hər bir dövlətlə bərabərhüquqlu qarşılıqlı faydalı əlaqələr qurub. Qeyd edək ki, ölkəmizin bütün nüfuzlu beynəlxalq və regional təşkilatlara üzv olması, onların işində yaxından iştirakı da məhz bu prinsipdən irəli gəlir. Ümumiyyətlə, xarici siyasətimizin prinsipləri haqqında danışarkən onları ümumən aşağıdakı kimi qruplaşdırmaq olar: hər bir dövlətin suveren hüquqlarına, ərazi bütövlüyünə hörmətlə yanaşmaq, beynəlxalq hüquq norma və prinsiplərinə uyğun olaraq dövlətlərin ərazi bütövlüyünün pozulmasına, sərhədlərinin zorla dəyişdirilməsinə və dövlət müstəqilliyinin təhlükə altına alınmasına yol verməmək, mübahisəli məsələləri danışıqlar yolu ilə həll etmək. Buraya digər dövlətlərin daxili işlərinə müdaxilə etməmək və xarici dövlətlərin onun daxili işlərinə qarışmasına yol verməmək, hər bir ölkənin müəyyənləşdirdiyi və prioritet saydığı inkişaf modelinə hörmətlə yanaşmaq, beynəlxalq səviyyədə götürdüyü öhdəlikləri dəqiq yerinə yetirmək və bu qəbildən olan digər prinsiplər də daxildir.
Ekspertlər vurğulayırlar ki, demokratik inkişaf yolu ilə inamla addımlayan müstəqil Azərbaycan mövcud problemlərin böyük əksəriyyətinin öhdəsindən uğurla gəlib. Bu gün bizdən asılı olmayan səbəblər üzündən həllini tapmayan əsas problem ölkənin ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi ilə bağlıdır. Bu məqsədlə ölkəmiz BMT, ATƏT, AŞ, AB kimi nüfuzlu beynəlxalq təşkilatlar və ABŞ, Fransa, Rusiya, Almaniya, Türkiyə, İngiltərə, İran və s. dövlətlərlə sıx əməkdaşlıq edir.
Azərbaycan Respublikası beynəlxalq, xüsusilə Avroatlantik strukturlarla strateji tərəfdaşlığa bütövlükdə beynəlxalq təhlükəsizliyə, iqtisadi inkişafa və demokratiyaya dəstək verəcək mühüm bir vasitə kimi baxır. AR Avropa və Avroatlantik məkanında qeyri-sabitliyin, münaqişə və təhdidlərin aradan qaldırılmasında Avroatlantik Tərəfdaşlıq Şurası, “Sülh naminə tərəfdaşlıq” Proqramı çərçivəsində NATO ilə əməkdaşlıq edir, Avropada və yerləşdiyi regionda vahid təhlükəsizlik sisteminin qurulması yükünü uğurla bölüşdürür.
Əməkdaşlıq, dostluq, daxili işlərə müdaxilə etməmək prinsiplərini ehtiva edən xarici siyasətimizin digər prioriteti region dövlətlərinin maraqları ilə dövlətçilik mənafelərimiz arasında uyğunluğun olmasına yönələn xüsusi strategiyanın hazırlanması və həyata keçirilməsidir.
Qeyd edək ki, bu gün AR Avropa İttifaqı (Aİ) və Avropa Şurası (AŞ) ilə də çoxspektrli, qarşılıqlı faydalı əlaqəlar qurub. Bu qurumla münasibətlər əsasən “MDB Ölkələrinə Texniki Dəstək” (TACİS), “Avropa-Qafqaz-Asiya Nəqliyyat Dəhlizi” (TRASECA) proqramları çərçivəsində inkişaf etdirilir. Ölkəmizin Aİ-nin “Yeni Qonşuluq Siyasəti”nə daxil edilməsi, Azərbaycan-Aİ Fəaliyyət Planının qəbul olunması, AR ilə Aİ arasında “Enerji sahəsində Strateji Tərəfdaşlıq haqqında” Anlaşma Memorandumu imzalanması həmin qurumla münasibətlərin pozitiv dinamikasından xəbər verir. AR-nin dünya birliyinə inteqrasiyası, region və dünya dövlətləri ilə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının bariz nümunəsi kimi bu il fevralın 12-də Bakıda keçirilən “Cənub Qaz Dəhlizi” Məşvərət Şurasının iclasını xüsusi qeyd etmək lazımdır. Qeyd edək ki, bu əməkdaşlıq bütövlükdə Qafqazda sabitliyin təmin olunması və milli dəyərlərimizi saxlamaq şərtilə konstruktiv Avropa dəyərlərinin regionda yayılması baxımından da əhəmiyyətlidir.
Uzun illərdir erməni terrorundan əziyyət çəkən Azərbaycan dövləti davamlı olaraq terrora qarşı mübarizəsini davam etdirir. Respublikamız terrorizmlə mübarizədə beynəlxalq birliyin səylərini həmişə müdafiə etməklə, siyasi, iqtisadi, dini və digər motivlərdən asılı olmayaraq, terrorizmin bütün forma və təzahürlərinə qarşı barışmaz mövqe tutub. Azərbaycan terrorizmə qarşı əməli mübarizəni dəstəkləmək üçün öz hava məkanını və hava limanlarını açıq elan edib. Ölkəmiz, həmçinin, qlobal və regional səviyyədə terrorçuluğa qarşı mübarizə məqsədilə qəbul edilən bütün konvensiyalara qoşulub.
Vurğulayaq ki, Heydər Əliyev 11 sentyabr hadisələrindən xeyli əvvəl terrorizmin beynəlxalq bəlaya çevriləcəyini uzaqgörənliklə hiss etdi və məlum olaydan 2 il qabaq - 1999-cu ildə “Terrorizmlə mübarizə haqqında” Qanunu imzaladı.
Təcavüzkar Ermənistan dövlətinin xüsusi xidmət orqanları tərəfindən Bakı metropolitenində törədilən 2 partlayış (1994-cü il, mart, iyul ayları), Neft Akademiyasındakı terror və digər təxribatlarla üzləşən ölkəmiz terrorizmə qarşı 8 beynəlxalq müqavilənin iştirakçısıdır. Azərbaycan tərəfdaş çıxdığı bütün müqavilələrə əsasən bu istiqamətdə xarici dövlətlər və beynəlxalq təşkilatlarla sıx əməkdaşlıq edir. Belə ki, mühüm beynəlxalq və regional konvensiyalara qoşulan ölkəmiz 13 ikitərəfli saziş, 15 protokol və 2 memoranduma imza atıb, BMT-nin antiterrorizmə dair 13 konvensiyasını ratifikasiya edib. Son 4 ildə AR-nin BMT çərçivəsində görülən işlərə verdiyi töhfələr sırasında onun qlobal səviyyədə terrorizmə qarşı aparılan mübarizədə fəal iştirakı xüsusilə qeyd edilməlidir. Respublikamız BMT TŞ-nin Terrorizmə qarşı Komitəsi ilə yaxından əməkdaşlıq edərək, həmin ali quruma Azərbaycanda terrorizmə qarşı mübarizədə görülən əməli tədbirlər haqqında müvafiq hesabatlar təqdim edib. Ölkəmiz NATO ilə terror təhlükəsi ilə bağlı kəşfiyyat mübadiləsi aparır, siyasi müzakirələrdə iştirak edir, milli qabiliyyətlərin inkişaf etdirilməsi sahəsində əməkdaşlığı həyata keçirir. NATO ilə AR Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti arasında qarşılıqlı əməkdaşlığın yeni mərhələsi NATO-nun Xüsusi Komitəsinin işçi qrupunun terrorçuluqla mübarizəsinə həsr olunub və ilk dəfə Bakıda 2004-cü ildə keçirilən iclası ilə başlayıb. Birgə antiterror fəaliyyətilə bağlı DTX-nin Heydər Əliyev adına Akademiyasının nəzdində Beynəlxalq Antiterror Təlim Mərkəzinin yaradılması Azərbaycanın bu sahədə NATO ilə əməkdaşlığının davamlılığını sübut edir.
Ölkəmiz Aİ, ATƏT, AŞ, MDB, GUAM, Qara Dəniz İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı və digər beynəlxalq qurumlarla da yaxından əməkdaşlıq edir. Respublikamız indiyədək Avropa İttifaqının terrorizmə qarşı mübarizəni nəzərdə tutan 9 konvensiyasını ratifikasiya edib. AR, həmçinin, Avropa Şurası ilə Terrorçuluq üzrə Ekspert Komitəsi çərçivəsində birgə fəaliyyət göstərir. MDB Antiterror Mərkəzinin “MDB iştirakçı dövlətlərin ərazisində fəaliyyəti qadağan olunacağı mümkün terrorçu və ekstremist təşkilatların vahid siyahısı”nın hazırlanmasında ölkəmiz xüsusilə fərqlənib. Belə ki, bir sıra terror və ekstremist təşkilatların adları məhz Azərbaycanın təklifi əsasında bu siyahıya daxil edilib. Regionda Türkiyə və Gürcüstanla, hər sahədə olduğu kimi, terrorizmə qarşı mübarizə sahəsində də ciddi əməkdaşlıq münasibətləri qurulub.
Azərbaycan dünya birliyinə sülhsevər siyasət yürütməklə dəstək olur. Onu da vurğulayaq ki, ölkəmizdə mövcud olan multikulturalizm mühiti dünya dövlətlərinin diqqət mərkəzindədir. Azərbaycandan dünyaya sülh, əminamanlıq, dostluq kimi yüksək, ali dəyərlər ixrac edilir. Sevindirici haldır ki, ölkəmiz multikulturalizmin beşiyi kimi dünyanın diqqətini çəkir. Məlumdur ki, Azərbaycanda mövcud olan multikultural mühit, xalqların, mədəniyyətlərin, dinlərin bir-birinə dözümlü münasibət göstərməsi dünyada müsbət bir göstərici kimi qəbul edilir. Bu gün dünyanın dinclik şəraitdə yaşaması üçün gərək olan hümanizm Azərbaycanda özünün çiçəklənmə dövrünü yaşayır. Azərbaycan cəmiyyəti bütün sahələrdə dünya birliyinə öz töhfəsini verə bilir. Ölkəmiz Qərb və Şərq sivilizasiyaları ilə yanaşı, Şimal və Cənub arasında da dəhliz rolunu oynayır. Bu baxımdan biz Böyük İpək Yolunun bərpasını, bir neçə ay əvvəl açılışı olan və istifadəyə verilən Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu xəttinin fəaliyyətini göstərə bilərik. Azərbaycan bütün dünyanın nəzərlərinin birləşdiyi bir ölkədir. Azərbaycan dünya birliyinə inteqrasiya etməklə öz xoş niyyətlərini, sivilizasiyalararası körpü rolu oynadığını bir daha təsdiqlədi.
İradə SARIYEVA
Yazı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun keçirdiyi müsabiqəyə təqdim etmək üçündür.
