Mehman Muradlı: “Həmin dairələrin yalan informasiya verdiyini, düşünülmüş şəkildə ictimai rəyi çaşdırdığını sübut edən əlavə dəlildir”
“ELS - Müstəqil Araşdırmalar Mərkəzi” İctimai Birliyi 2018-ci il prezident seçkiləri ərəfəsində ölkədəki mövcud ictimai-siyasi durumun qiymətləndirilməsi, seçici fəallığı, aktual məsələlərə əhalinin münasibətinin müəyyənləşdirilməsi məqsədilə ölkə ərazisində sosioloji tədqiqat və sorğu aparıb. Sorğu 18 və daha yuxarı yaşlı əhalini əhatə edib. Ümumilikdə, sorğu zamanı 4560 respondentin rəyi öyrənilib.
Sorğunun keçirilməsi üçün xüsusi hazırlıq kursunu keçmiş intervüerlər qrupu yaradılıb. Yaşayış məntəqələrinin seçimi çoxpilləli stratifikasiya edilmiş təsadüfi ərazi seçimi üsulu ilə aparılıb və rayonların bərabər əhatə olunması təmin edilib. Sorğu ilə əhatə edilmiş yaşayış məntəqələrinin 36,2 %-ni şəhər, 4,9 %-ni qəsəbələr, 58,9 %-ni isə kəndlər təşkil edib. Respondentlərin cins və yaş üzrə seçimi ölkə üzrə mövcud statistik məlumat bazasına uyğun aparılıb.
Sorğunun əhatə etdiyi respondentlərin 49,2 %-ni kişilər, 50,8 %-ni isə qadınlar təşkil edib. Ailə vəziyyətlərinə görə onların 75,9 %-i evli, 17,7 %-i subay, 4,7 %-i dul, 1,7 %-i isə boşananlar olub. Rəyi soruşulanların yarısından çoxu, yəni 53,7 %-i orta təhsilli olduğunu bildirib. Orta ixtisas təhsillilər 18,3 %, ali təhsillilər 17,0 %, aspirant və elmi dərəcəsi olanlar isə 0,1 % təşkil edib. Respondentlərin 7,9 %-i orta təhsilə malik olmayanlardır. Məşğulluqlarına görə respondentlərin 17,1 %-i dövlət sektorunda, 22,4 %-i özəl sektorda, 14,8 %-i özünə işləyən, 2,2 %-i tələbə, 11,0 %-i işləməyən təqaüdçü, 8,9 %-i işsiz, lakin işaxtaran, 23,6 %-i isə evdar qadın olub.
Sorğu zamanı respondentlərə Azərbaycanda mütəmadi olaraq keçirilən seçkilərdə iştiraklarına dair sual verilib. Rəyi soruşulanların 67,2 %-i seçkilərdə həmişə iştirak etdiyini söyləyib. Respondentlərin 16,9 %-i bəzən iştirak etdiyini, 12,0 %-i heç vaxt seçkilərdə iştirak etmədiyini deyib. Cavabdan imtina edənlərin sayı 3,9 % təşkil edib. Səs verənlərin cavablarını cins nöqteyi-nəzərdən təhlil etdikdə, qadınların seçkilərdə iştirakının bir qədər zəif olduğu müşahidə olunur. Bu hal, demək olar ki, ənənəvidir.
Sorğu zamanı respondentlərə gələn həftə prezident seçkiləri keçiriləcəyi halda, Prezident İlham Əliyevə səs verib-verməyəcəklərinə dair sual verilib. Rəyi soruşulanların 85,2 %-i İlham Əliyevə səs verəcəyini bildirib. 5,1%-i dəstək verməyəcəyini deyib, 9,7 % respondent isə cavab verməkdə çətinlik çəkib.
Sorğuda diqqətçəkən məqamlardan biri rəyi soruşulanların 67,2 %-nin seçkilərdə həmişə iştirak etdiyini bildirməsidir. Bu fakt bəzi dairələrin Azərbaycandakı seçkilərdə guya aktivliyin olmadığı ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlərin tamamilə əsassız olmasına bir sübut sayıla bilərmi?
Hüquqşünas Mehman Muradlı qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, həmin fikirlərin əsassız olması əvvəlcədən də bəlli idi: “Ancaq bəzi dairələr öz məğlubiyyətlərini gizlətmək üçün ənənəvi olaraq iki taktikadan istifadə edirlər. Ya seçkiləri boykot edirlər, ya da seçkilərdə seçici fəallığının olmadığını bəhanə kimi göstərirlər. Bunlar da indiyə kimi heç bir effekt verməyib. Əslində isə bu sorğudan da göründüyü kimi, bizim seçicilərin aktivliyi hər zaman olub. İndi elə bir zəmanədir ki, belə faktların gizlədilməsi mümkün deyil. Gəlin bütün seçkilərdən sonra beynəlxalq müşahidə missiyalarının hesabatlarına da diqqət yetirək. Onlar, birmənalı olaraq, seçkilərdə aktivliyin yüksək olduğunu və şəffaf keçdiyini bəyan edirlər. Hətta beynəlxalq qurumların keçirdiyi exitpol-un nəticələrində belə seçki fəallığının olduğuna dair konkret rəqəmlər açıqlanıb. Son rəy sorğusundakı rəqəm də real mənzərəni əks etdirir. Bununla yanaşı, həmin dairələrin yalan informasiya verdiyini, düşünülmüş şəkildə ictimai rəyi çaşdırdığını sübut edən əlavə dəlildir. Bir daha vurğulayıram ki, ölkəmizdə keçirilən bütün seçkilər hüquqi cəhətdən də legitim sayılıb. Seçici fəallığı olmasaydı, bu nəticələr hardan çıxardı?”
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
