Yeganə Hacıyeva: “Hesab edir ki, bundan başqa əlacı da qalmayıb”
Ermənistanda dislokasiya olunan Rusiya sərhədçilərinin yerli hökumət nümayəndələrinə İrəvan-Gorus-Mehri yolunun İran sərhədinə qədər olan 40 metrlik hissəsində təmir-bərpa işləri aparılmasına icazə verməməsi işğalçı ölkədə ciddi rezonans doğurub. Ermənistanda yaranan narazılıq dalğası Rusiya mətbuatının da diqqət mərkəzinə düşüb.
Rusiyanın nüfuzlu nəşrləri yazırlar ki, artıq Ermənistanda bir çoxları Rusiya qoşunlarının ölkədən çıxarılmasını çoxdan istədiklərini bəyan etməyə başlayıblar: “Ermənistanda Rusiya qoşunlarını, o cümlədən sərhədçilərini “işğalçı” adlandırırlar. Axı Ermənistan özü 1992-ci ildə müqavilə imzalayaraq İran və Türkiyə ilə sərhədlərinin qorunmasını Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin Sərhəd İdarəsinə etibar edib.
Ermənistanın “Lragir” saytı yazır ki, situasiya suveren dövlət üçün çox maraqlıdır: “Üçüncü dövlətin sərhəd qoşunları Ermənistana İranla sərhəddə yolu təmir etməyə icazə vermir”. Sayt Ermənistanda olan rus əsgərləri ilə bağlı baş vermiş insidentləri yada salır. Misal kimi Gümrüdə rus əsgərinin bir ailənin 7 üzvünü güllələməsi göstərilir, yaxud Rusiya sərhədçilərinin Ermənistan parlamentinin deputatına sərhəddən çox uzaqda yerləşən ərazidə seçki kampaniyası aparmasına icazə verməməsi yada salınır. Deputata sadəcə olaraq bildiriblər ki, “həmin əraziyə daxil olmaq olmaz”. Digər Ermənistan KİV-ləri də məsələni diqqətdə saxlayıb. “Bu, Rusiya hərbçiləri tərəfindən təkcə Ermənistan konstitusiyasının pozulması deyil, eləcə də ölkənin suverenliyinə qəsd edən struktura qarşı hökumətin fəaliyyətsizliyidir. Serj Sarkisyanın simasında hökumət Ermənistanın suverenliyini Rusiya Federasiyasına təslim edib” - deyə KİV-də yazılır.
Ermənistanda anti-Rusiya ritorikasının artması yalnız sadalanan hallarla bağlıdır, yoxsa bunun başqa səbəbi də var?
Politoloq Yeganə Hacıyevanın sözlərinə görə, bunun bir sıra əsaslı səbəbi var: “Öncə ondan başlayaq ki, Rusiya, sadəcə, Ermənistanın hərbi-siyasi müttəfiqi deyil, Ermənistanın bir dövlət kimi mövcudluğunun səbəbi və Ermənistanın təhlükəsizliyi məsələsində qarantdır. Lakin son iki il Ermənistan rəhbərliyi, siyasi qruplar və əhali arasında anti-Rusiya əhval-ruhiyyəsinin get-gedə artmasının şahidi oluruq. Ermənistan parlamentində anti-Rusiya qanun layihəsi müzakirə olunur, küçələrdə anti-Rusiya etiraz aksiyaları keçirilir, Ermənistan Avropa Birliyi qonşuluq siyasətində çərcivə sazişi imzalayır və s.
Ermənistanda ildən-ilə artan anti-Rusiya ritorikasının müxtəlif, amma bir neçə başlıca səbəbi var.
Bildiyiniz kimi, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zonasında mürəkkəb vəziyyət davam edir və ərazisinin 20%-i illərdir işğal altında olan Azərbaycan işğal rejiminin daha bir neçə il uzanması ilə barışmayacağını və münaqişənin beynəlxalq hüquq çərçivəsində sülh danışıqları ilə, ehtiyac yaranacağı halda hərbi yolla həll edəcəyi qətiyyətini göstərir. Keçən il aprel hadisələri, Azərbaycan Ordusunun uğurlu Lələtəpə əməliyyatı kimi hadisələr Azərbaycanın bu mövzuda necə qətiyyətli olmasının sübutudur.
Ermənistan uzun illər Rusiyanın Cənubi Qafqaz regionundakı maraqlarını Ermənistanın maraqları üzərindən quracağına, Rusiyanın Cənubi Qafqazdakı qüvvələr balansındakı iştirakının həmin ölkənin maraqlarına xidmət edəcəyinə əmin idi. Etiraf etmək lazımdır ki, Rusiya da Ermənistanda belə qənaətin yaranması üçün əlindən gələni edib. Lakin zaman dəyişdi və Ermənistan indi 27 ildir davam etdirdiyi yanlış geopolitik “əməyinin” bəhrəsini görməkdədir.
Yəni başqa dövlətin ərazisinin işğalının və özünün dövlət olaraq təhlükəsizliyində
başqasına həddən artıq güvənməyin və ən əsası Cənubi Qafqaz regionunun təhlükəsizliyinə verdiyi neqativ töhfənin onun üçün hansı hədələr gətirə biləcəyini anlayıb.
Dağlıq Qarabağ münaqişəsində baş verən son iki gərginlik, cəbhə bölgəsində Azərbaycan Ordusunun üstünlüyü və sonrakı proseslər Ermənistana onu sübut etdi ki, Rusiya və ya istənilən digər qlobal güc Cənubi Qafqazda güclər balansında iştirakını və bu balansın qorunmasında öz marağını regionun əsas ölkəsi kimi Azərbaycanın maraqlarına uyğunlaşdıracag. Bu həm regional maraqların təmin olunması, həm də beynəlxalq hüququn gözlənilməsi demək olacaq.
Digər ikinci bir səbəb isə sanksiyalardır. Ermənistanın Cənubi Qafqazda siyasi-hərbi tərəfdaşı Rusiya, ticari tərəfdaşı İrandır. Hər iki ölkəyə sanksiyalar tətbiq olunur.
Sırf İranla nüvə sazişinin imzalanması və ardınca AB-nin bu ölkəyə tətbiq etdiyi sanksiyaların ləğvindən sonra Ermənistanda İrandan gələn enerji, nəqliyyat və qlobal logistik kommunikasiyalarda iştirak etmək xülyası var idi. Lakin regionda yarana biləcək bu mümkün imkanlarda İran, Rusiya tərəfdaş olaraq Azərbaycanı seçib. Mümkün ticari, nəqliyyat layihələrində isə Azərbaycanın təklifi və tələbi üzündən Ermənistan oyundan kənarda qalıb. Bütün bunları görən Ermənistan öz daxilində anti-Rusiya ritorikasına start verib. Hesab edir ki, bundan başqa əlacı da qalmayıb”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
