ABŞ-ın Yaxın Şərqdə Türkiyə sərhədlərində atdığı son addımlar Ankara iləVaşinqton arasında münasibətlərin daha da gərginləşməsini qaçılmaz edir. Görünən budur ki, ABŞ kürd yaraqlıları vasiğtəsilə bölgədə Türkiyəyə qarşı təzyiqləri davam etdirmək istəiyr. Heç şübhəsiz, burada əsas məqsəd Türkiyənin Rusiya və İranla yaxınlaşmasına son verməkdir. Amma ABŞ istəyinə nail olmadığından, indi əsas diqqəti kürd separatçılarla işbirlyinə yönəldib. Bu isə qarşıdakı dövrdə kürdlərlə Türkiyə arasında bölgədə qanlı savaşı qaçılmaz edir. Çünki ABŞ hazırda kürdlərə hərtərəfli, o cümlədən hərbi dəstək verir.
Belə bir vaxtda ABŞ-ın daha bir qərəzli addımı üzə çıxıb. Məlumatlara görə,
ABŞ-ın Müdafiə Nazirliyi İraq və Suriyada İŞİD-ə qarşı mübarizə aparmaq üçün terrorçu PKK qruplaşmasının Suriyadakı qollarından biri olan YPG-yə 500 milyon dollarlıq silah, sursat, hərbi texnika və avtomobil verəcək. Pentaqon 2017-ci ildə bu məqsədlə 430 milyon dollar vəsait ayırmışdı. ABŞ hərbi təlimçilərinin hazırladığı YPG silahlılarının hər birinə Pentaqon 200-400 dollar məbləğində maaş verəcək. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, hazırda bölgədə ABŞ-ın 25 min silahlısı var. Bura Pentaqon hərbçiləri, ABŞ-ın dəstək verdiyi silahlılar və digərləri daxildir. 2018-ci ildə onların sayının daha 5 min artırılması nəzərdə tutulub.
Xatırladaq ki, İraq hökuməti terrorçu İŞİD üzərində qələbə qazanıldığını elan edib. Rusiya Prezidenti Vladimir Putin isə Suriya ərazisinin 98 faizinə BMT-nin tanıdığı Bəşər Əsəd hakimiyyətinin nəzarət etdiyini, ölkənin demək olar İŞİD-dən təmizləndiyini bildirib. Burada maraq doğuran məqam odur ki, ABŞ-ın əsas gətirdiyi İŞİD olmadığı halda Pentaqon nədən yenidən gələn il ərzində kürd yaraqlılarına yenidən böyük həcmdə maliyyə vəsaiti ayırır, yeni silah-sursat yardımları edir. Ekspertlər qeyd edir ki, əslində bununla ABŞ, faktiki olaraq, Türkiyəni cəzalandırır. Xatırladaq ki, bir müddət əvvəl ABŞ prezidenti Donald Tramp türkiyəli həmkarı Rəcəb Tayyib Ərdoğanla son telefon söhbəti zamanı YPG-yə silah çatdırılmasının dayandırılacağına dair söz versə də, görünən odur ki, terror təşkilatının silah tədarükü davam edəcək. ABŞ-ın YPG-yə verəcəyi silahların mənşəyi ABŞ Müdafiə Nazirliyi tərəfindən ictimaiyyətə açıqlanmasa da, Pentaqona yaxın hərbi nəşr “Military Times” siyahını dərc edib. Nəşrin siyahısına görə, YPG-nin əsasını təşkil etdiyi “Demokratik Suriya Güçlərinə” ABŞ tərəfindən bu silahlar veriləcək: 6 min “Bixi”, 3 min 500 “Doçka”, 3 min “RPG-7” tank əleyhinə mərmi, 1000 “AT-4” və “SPG-9” yeni nəsil tank əleyhinə mərmiləri, 235 minaatan, 150 “AN/PVS 7b” gecə müşahidə gözlüyü, 150 “AN/PEQ 2” lazer qurğusu. Brüsseldə NATO-nun baş qərargahında keçirilən toplantıya qatılan Türkiyənin müdafiə naziri Nurəddin Canikli ABŞ-ın PYD-yə verdiyi silahların 3 min TIR-ı keçdiyini və bu rəqəmin İŞİD-lə mübarizə ilə üst-üstə düşmədiyini bildirib.
Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu da ABŞ-ın addımlarının anlaşılmaz olduğunu vurğulayır: “ABŞ prezidenti Donald Trampın özü şəxsən prezidentimiz Rəcəb Tayyib Ərdoğanla telefon söhbəti zamanı bundan sonra YPG-yə silah verilməyəcəyini söyləyib. Biz ABŞ-ın daxili işlərinə qarışmırıq, amma Pentaqon öz prezidentini dinləmirsə, nəticə bizi də maraqlandırır. Çünki YPG-yə verilən silahlar bizim üçün də bir təhdiddir. ABŞ kimi əhəmiyyətli bir ölkə öz prezientinin sözünü yerinə yetirməlidir. Biz Türkiyə olaraq buna çox əhəmiyyət veririk. Biz verdiyimiz hər sözə əməl edirik”.
Belə bir vaxtda Türkiyənin “Haber7” saytı ABŞ və YPG-nin Rakkadan çıxmasına icazə verdiyi İŞİD terrorçularının “Fərat Qalxanı” bölgəsini hədəf almasına dair şok məlumat yayıb. Bildirilir ki, Türkiyə ordusunun Afrinə hücuma hazırlaşdığı bir vaxtda İŞİD terrorçuları Cerablusa sızmağa hazırlaşır. Məlumata görə, YPG İŞİD-dən aldığı bölgələrdəki terrorçuları “Fərat Qalxanı” xəttinə doğru istiqamətləndirir. İŞİD terrorçularının “Fərat Qalxanı” bölgəsində qanlı terror aktları planlaşdırdığı Türkiyə kəşfiyyatının əldə etdiyi məlumatlarda da əksini tapıb. Məqsəd Türkiyə Silahlı qüvvələrinə hücumlar edərək diqqətin YPG-nin nəzarətindəki Afrindən uzaqlaşdırılmasıdır. Qeyd edək ki, “Fərat Qalxanı” bölgəsi Türkiyə-Suriya sərhədində Cerablusdan Azezə qədər uzanan ərazidir. Bura Türkiyə ordusu və Azad Suriya Ordusu tərəfindən “terror dəhlizi”nin tamamlanmasının qarşısını almaq məqsədilə İŞİD terrorçularından təmizlənib. Amma ABŞ-ın atdığı son addımlar artıq bölgədə fərqli bir vəziyyətin yarandığını göstərir. Belə vəziyyət əslində ABŞ və Türkiyənin faktiki üz-üzə gəlməsi deməkdir. Görünən odur ki, ABŞ özü bu qarşıdurmada maraqlıdır və bu gedişlə onun Türkiyə kimi vacib mütəffiqini itirməsi qaçılmaz olacaq.
Tahir TAĞIYEV
