Ağa Seyidli: “Əminəm ki, Türkiyədə çağırılan toplantıda ABŞ əleyhinə sərt qərar qəbul olunacaq”
Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ABŞ-ın Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanımasından ciddi narahatdır. Ərdoğan Trampın qərarını dəyişməsi üçün hərəkətə keçib. O bu məsələ ilə əlaqədar islam ölkələrinin rəhbərləri ilə telefon əlaqəsi saxlayıb. Bildirilib ki, gələn həftə İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı (İƏT) İstanbulda toplanacaq.
“Prezident Malayziya, İran, Qətər, İndoneziyanın dövlət rəhbərləri ilə telefonla danışıb və danışıqlar davam edir. Qüds tarixi, dini və hüquqi baxımdan İsrailin paytaxtı elan edilə bilməz. Bu, beynəlxalq qanunvericiliyə ziddir. Qüdsün İsrailin paytaxtı elan edilməsi BMT-nin qərarına zidd olacaq. BMT-nin hər hansı bir qərarında Qüdsün işğal edilməsi nə qəbul edilib, nə də tanınıb”, - deyə Ərdoğanın sözçüsü İbrahim Kalın vurğulayıb.
Qeyd edək ki, ABŞ-ın Qüdsün İsrailin paytaxtı kimi tanınmasına dair qərarı rəsmən açıqlanıb. Ağ evdən bildirilib ki, Amerika Birləşmiş Ştatları Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanıyır.
Ərdoğanın bu təşəbbüsü Qüdslə bağlı nəyi dəyişə bilər?
Ekspert Ağa Seyidlinin sözlərinə görə, ABŞ-ın etdiyi hərəkət bütün dünyada birmənalı qarşılanmayıb: “Tək İslam ölkələri deyil, o cümlədən bir çox Avropa ölkələri, beynəlxalq təsisatlar bu qərardan narazıdır və bunu açıq ifadə ediblər. Dünyada özünü sülhün, demokratiyanın carçısı kimi qələmə verən ABŞ-ın bu hərəkəti elə sülhə və demokratiyaya təhdiddir. Bununla sanki yanan ocağın üstünə neft töküldü. Belə qərarın verilməsi nəinki Yaxın Şərq, həmçinin, bütün dünya üçün yaxşı gələcək vəd etmir. ABŞ Qüdsün İsrailin paytaxtı kimi tanınması məsələsini çoxdan qaldırıb. Lakin ölkənin o zamankı prezidentləri bu qərarı qəbul etməyə risq etmirdilər. Çünki bu qərarın yerinə yetirilməsi ölkədə gərginliyi artıra, Ərəb dünyası ilə münaqişə yarada bilərdi. Lakin ABŞ-ın hazırkı prezidenti Donald Tramp bu addımı atdı. Ərdoğanın İslam ölkələrini öz ölkəsinə çağırması təsadüfi deyil. Orada iştirak edən ölkələrin məsələyə reaksiyası birmənalı olaraq sərt olacaq. Toplantının Türkiyədə keçirilməsi heç də o anlama gəlmir ki, bu işdən ancaq rəsmi Ankara narazıdır. İranın mövqeyi daha sərtdir. Verilən bəyanatların məzmunundan da görünür ki, Trampın qərarı ABŞ-la müsəlman ölkələrinin münasibətinə ciddi təsir edəcək. Münaqişənin həlli imkanları xeyli zəifləyəcək. Amerika belə bir qərar qəbul etməklə ərəblərin qanuni və beynəlxalq hüquqlarını tapdalayır və ifrat radikal yəhudi millətçilərinə dəstək verir.
Hazırda ərəb-müsəlman dövlətlərinin əksəriyyətinin Amerika ilə normal münasibətləri var. Ancaq bunun etirazdan yan keçməyə təsiri olmayacaq. Prinsipial məsələ olduğu üçün, bir çox ölkələr dəstək ifadə edəcək. Trampın növbəti “səhv”i minlərlə insanın gələcəyini təhlükə altına atacaq və Amerikanın nüfuzuna ciddi zərbə vuracaq. O, fikirləşir ki, bu addımı atarsa, Amerika daxilindəki yəhudilərin rəğbətini qazanacaq. Əminəm ki, Türkiyədə çağırılan toplantıda ABŞ əleyhinə sərt qərar qəbul olunacaq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
