Mübariz Əhmədoğlu: “Üç ölkə arasında əlaqələrin sonadək strukturlaşması düzgündür”
Bu günlərdə Rusiya Dövlət Dumasının beynəlxalq məsələlər komitəsinin sədri Leonid Slutski Rusiya-Azərbaycan-İran parlament üçlüyü yaratmağı təklif edib. Bu fikirləri o, İran parlamentinin üzvləri ilə Moskvada keçirilən birgə iclasda söyləyib.
Deputat bildirib ki, üç ölkənin prezidenti şimal-cənub vertikalı üzrə dəmir yolu xətti, elektrik enerjisi, neft-qaz sahələrində əməkdaşlıq istiqamətində çalışırlar: “Bir neçə ildir bu format davam edir. Əminəm ki, biz Azərbaycanın iştirakı ilə parlament üçlüyü barədə də düşünə bilərik. Bizim üçün bu ölkələrin parlament rəhbərləri ilə də üçlüyün yaradılması maraqlı olardı”.
Ümumilikdə? üç dövlətin parlamentarilərinin ortaq nöqtədən çıxış edərək, bu və ya digər problemin həlli istiqamətində konkret mövqe ortaya qoyması, təşəbbüslərlə çıxış etməsi, nəticə etibarilə mövcud problemlərin həlli yollaırna da müsbət təsir göstərə bilər. Bunu indidən proqnozlaşdırmaq mümkündür. Eyni zamanda, öz-özlüyündə parlamentlərarası əlaqələrin inkişafı digər sferalarda mövcud əlaqələrimizin inkişafı yolunda da yeni imkanlar aça bilər. Nəzərə almaq lazımdır ki, sözügedən üç ölkə arasında siyasi dialoq mühiti var, iqtisadi-ticari əlaqələr inkişaf edir. Təhlükəsizlik sahəsində də müəyyən əlaqələr var. Bu nöqteyi-nəzərdən qanunvericilik orqanları arasında üçtərəfli əlaqələrin yaradılması, nəticə etibarilə ümumi işin xeyrinə olar. Hər halda, siyasi cəhətdən Azərbaycan, Rusiya və İran arasında parlament üçlüyünün yaradılması əhəmiyyətlidir. Maraqlıdır, bəs siyasi ekspertlər buna necə yanaşırlar?
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən Siyasi İnnovasiya və Texnologiyalar Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Mübariz Əhmədoğlu buna müsbət prizmadan yanaşdı. O bunu bir sıra arqumentlərlə əsaslandırdı: “Sözügedən məsələdə bir neçə məqam nəzərə alınmalıdır. Birincisi, Azərbaycan-İran-Rusiya formatının təşəbbüskarı Prezident İlham Əliyevdir. İkincisi, nəzərə almaq lazımdır ki, İlham Əliyev bu təklifi tarixi, strateji zərurətdən irəli sürdü. Məsələ ondadır ki, bir sıra dövlətlər Azərbaycanla bağlı müxtəlif fikirdə idilər. İstəyirdilər ki, İranla Rusiyanı qarşı-qarşıya qoysunlar və bu işdə Azərbaycana da müəyyən rol versinlər. Təbii ki, dövlət başçısı buna gedə bilməzdi. Üçüncüsü, ortalıqda coğrafi amil var və bu mütləq nəzərə alınmalıdır. Çünki Azərbaycan İranla Rusiya arasında olan yeganə dövlətdir. Başqa ikinci belə bir dövlət yoxdur. Bütün bunların hamısından çıxış edərək hesab edirəm ki, Azərbaycan, Rusiya və İran arasında olan əlaqələrin sonadək strukturlaşması düzgündür. Yəni tək prezidentlərin birgə sammiti ilə kifayətlənmək yetərli deyil. Üçtərəfli səviyyədə xarici işlər nazirlərinin də görüşü davam edir. Bunu da genişləndirmək lazımdır. Əlavə digər sahələrdə də birgə üçtərəfli işçi qrupları yaratmaq lazımdır. Bu baxımdan Leonid Slutskinin təklifini çox yerində və faydalı hesab edirəm. Düşünürəm ki, Azərbaycan vasitəsilə İranla Rusiya arasındakı əməkdaşlıq bütöv Avrasiya materikində çox ciddi geostrateji təhlükəsizliyə töhfə olacaq. Bu baxımdan Rusiya, Azərbaycan, İran arasında parlament üçlüyü yaradılması təklifinə müsbət yanaşıram. Hesab edirəm ki, bu, üç ölkə arasında əlaqələrin genişlənməsinə və bir sıra məsələlərin həllinə öz töhfəsini verəcək. Ona görə də bu təklifi dəstəkləyirəm”.
Vidadi ORDAHALLI
