ABŞ-da prezident seçkiləri başa çatsa da, belə görünür, onun nəticələri ətrafında ziddiyyət və qarşıdurmalar hələ xeyli müddət davam edəcək. Buna səbəb qalib olan Donald Trampın əleyhdarlarının keçirdiyi aksiyaların miqyasının artmasıdır.
Məlumatlara görə, Oreqon ştatında yerləşən Portlend şəhərində Donald Trampın prezident seçilməsi əleyhinə keçirilən etiraz aksiyası iğtişaşlarla nəticələnib. Yerli polisin məlumatına əsasən, aksiya iştirakçıları avtomobillərin hərəkətinə maneə yaradır və vandalizmlə məşğul olurlar. Aksiya iştirakçılarından bir neçəsi saxlanıb.
Portlend şəhərinin polis idarəsinin bəyanatında bildirilir: "Etirazların miqyasını, həmçinin onların kriminogen və aşkar təhdidedici xüsusiyyətini nəzərə alaraq, polis bu fəaliyyətləri iğtişaşlar kimi qəbul edəcək". Trampın əleyhinə kütləvi nümayişlər ABŞ-ın digər ştatlarında, o cümlədən Nyu-York, Vaşinqton və Kaliforniyada da keçirilir. Baltimor, Filadelfiya, Los-Anceles, San Fransisko və Oakland kimi böyük şəhərlərdə də aksiyalar təşkil olunur. Küçələrə çıxan minlərlə insan "Mənim prezidentim deyil" plakatlarını daşıyır. Polis əməkdaşları Nyu-Yorkdakı "Trump Tower" və Trampın Ağ Evin yanında açdığı otelin ətrafında təhlükəsizlik tədbirlərini gücləndirib. Los-Anceles və Minneapolis şəhərlərində etirazçılar yolları bağlayıb. Donald Tramp etiraz aksiyalarına "Twitter" hesabından münasibət bildirib: "Açıq və uğurlu seçki keçirildi. İndi media tərəfindən təhrik edilən professional etirazçılar aksiya keçirir. Bu heç də ədalətli deyil". Etirazçılar isə tezliklə dağılışmalayacaqlarını, sona qədər mübarizə aparacaqlarını bəyan ediblər.
Kaliforniya ştatında isə ABŞ tərkibindən çıxmaq üçün referendumun təşkili üzrə kampaniya başlanıb. Kampaniyaya dəstək olaraq "Twitter"də "# Calexit" və "# Caleavefornia" heşteqləri yaradılıb. Həmçinin ştat sakinləri "yescalifornia.org" saytında referendum təşəbbüsü ilə daha ətraflı tanış ola bilər. Sakinlər "vətəndaş təşəbbüsü" yolu ilə müstəqillik haqqında referendumun keçirilməsinə nail olmaq niyyətindədir. Təşəbbüs müəlliflərinin sözlərinə görə, lazımi sayda imza toplanarsa, referendum 2019-cu ildə keçirilə bilər. Müstəqilliyin tərəfdarları qeyd edir ki, Kaliforniya ümumi daxili məhsulun həcminə görə dünyada altıncı yerdə durur və Fransa kimi ölkəni qabaqlayır. "Yescalifornia.org" saytında deyilir: "Kaliforniyanın iqtisadi gücü Fransadan, əhalisi isə Polşadan daha çoxdur. Kaliforniya müxtəlif göstəricilər üzrə yalnız digər 49 ştatla deyil, başqa dövlətlərlə də gücünü sınamağa qadirdir". Təşəbbüs müəllifləri qeyd edir ki, ABŞ heç bir nəticə verməyən silahlı konfliktlərə və müdafiəyə vergi ödəyicilərinin pulunu xərcləyir. Onlar kaliforniyalılara pulsuz səhiyyə xidməti ilə təminat vəd edirlər. Bildirilir ki, müstəqil olacaqları halda vergilər daha az inkişaf etdirilmiş ştatların saxlanmasına və müdafiə xərclərinə getməyəcək. Kaliforniyanın müstəqilliyi haqqında təşəbbüs yenə də Donald Trampın qələbəsi ilə bağlıdır. Ştatın 61 faiz sakini Hillari Klintona, 33 faizi isə Trampa səs verib. Etirazçıların çoxu antimühacir siyasətinə görə Tramp administrasiyasından qorxduğunu deyir. Trampın seçkiqabağı kampaniyaları zamanı söylədikləri onu irqçi və ksenofob kimi qələmə verib. Qeyd edək ki, indiyə qədər dünyanın bir çox ölkəsində ABŞ-ın dəstəyi ilə "rəngli inqilablar" baş verib. Bu inqilablar məhz kütlələrin küçələrə axın etməsindən sonra həyata keçib. İndi Amerikanın özündə belə aksiyaların baş verməsi və xaos vəziyyətinin yaranması diqqət çəkir. İndiki ABŞ hökuməti də etiraz aksiyalarından məmnun deyil. Seçkidən əvvəl Trampa qarşı kampaniya aparan prezident Barak Obama bütün amerikalıları seçkilərin nəticələrini qəbul etməyə çağırıb: "Biz indi onun ölkəni birləşdirən və rəhbərlik edən uğuruna doğru gedirik". Trampın rəqibi olmuş Hillari Klinton da dəstəkçilərinə Trampa liderlik etmək şansı verilməli olduğunu deyib. Lakin çağırışlara baxmayaraq, ölkənin bir çox şəhərlərində etirazlar keçirilir. "Change.org" saytında isə Hillari Klintonun ABŞ prezidenti seçilməsi üçün elektron xahiş (petisiya) dərc edilib. Müraciətin müəllifləri Seçicilər Kollegiyasını 19 dekabrda nəzərdə tutulmuş formal səsvermədə demokrat Hillari Klintona səs verməyə çağırıb. Qeyd edilir ki, Klinton ABŞ sakinlərinin daha çox səsini toplayıb. Mətndə iddia edilir ki, Ağ Evi başqa namizədə vermək hələ mümkündür: "Cənab Tramp prezident postu üçün uyğun deyil. Təhqirlər, yalan, seksual zorakılıq, həmçinin təcrübənin olmaması onu ABŞ üçün təhlükəli edir. Klinton xalq səsverməsini udub və o, prezident olmalıdır". Müraciəti indiyə kimi 1,9 milyondan çox insan imzalayıb. Bütün bunlar isə qarşıdakı dövr ərzində ABŞ-ı heç də sakit günlərin gözləmədiyini deməyə əsas verir.
Tahir TAĞIYEV
