Böyük güclərin geosiyasi çəkişməsində Qafqazın hər zaman xüsusi yer tutması danılmaz həqiqətdir. Hazırda əsas mübarizə meydanı kimi Yaxın Şərq, Ukrayna seçilsə də, Qafqaz da diqqətdən yayınmayıb.
Ümumiyyətlə, ABŞ-da prezident seçkilərindən sonra Qafqaz uğrunda rəqabətin daha da kəskinləşməsi gözlənir. Hazırda Rusiya Ermənistan və Gürcüstandakı separatçı qurumlar vasitəsilə regionda mövqelərini gücləndirməyə çalışır. Qərb isə daha çox Gürcüstanda möhkəmlənməyi düşünür. Lakin Moskva da indiki gürcü hakimiyyətinə təsirlərini artırmağa cəhdlər edir. Azərbaycan isə balanslı siyasət yürüdür, eyni zamanda həm Rusiya, həm də Qərblə eyni məsafə saxlayır. Digər tərəfdən Azərbaycanın müstəqil siyasətinə təsir göstərməyin mümkünsüzlüyü artıq həm Qərbdə, həm də Rusiyada etiraf olunur.
Bu durumda əsas geosiyasi savaş Gürcüstan uğrunda gedir. Belə vəziyyətdə Qərb əsas diqqəti Gürcüstanda son parlament seçkilərinə yönəldərək sabiq prezident Mixeil Saakaşvilinin tərəfdarlarının yenidən qələbə çalacağına ümid edirdi. Xatırladaq ki, Gürcüstanda oktyabrın 8-də başlayan parlament seçkiləri oktyabrın 30-da ikinci turun keçirilməsi ilə başa çatıb. İkinci turda Saakaşvilinin lideri olduğu əsas müxalifət təşkilatı sayılan "Vahid Milli Hərəkat" Partiyasının öz vəziyyətini yaxşılaşdıraraq daha bir neçə deputat yeri qazanacağı ehtimal edilsə də, bu baş vermədi. Sonuncu turda hakim partiyanın 50 birmandatlı dairədən 48-də qalib gəldiyi elan edildi. Beləliklə, Gürcüstan Mərkəzi Seçki Komissiyasının açıqlamasına əsasən, hakim "Gürcü arzusu - Demokratik Gürcüstan" Partiyası parlamentdəki 150 yerdən 115-ni qazanıb. Müxalifətdə olan "Vahid Milli Hərəkat" Partiyası 29, "Vətənpərvərlər Alyansı" isə 6 yer əldə edib. Belə vəziyyətdə Qərb hərbi cəhətdən Gürcüstanda möhkəmlənməyə yenidən xüsusi diqqət yetirir. Elə NATO-nun burada tez-tez təlimlər keçirməsi, ABŞ hərbi texnikasının vaxtaşırı Gürcüstanda peyda olması da qeyd edilənlərin sübutudur. Bu arada Gürcüstan Müdafiə Nazirliyi 10-20 noyabr tarixlərində Tiflis ətrafında yerləşən Krtsanisidə "Gürcüstan-NATO 2016" komanda-qərargah təlimi keçiriləcəyi barədə məlumat yayıb. Təlimdə Gürcüstan Silahlı Qüvvələrinin zabitləri ilə bərabər NATO üzvü olan 11 ölkənin (Belçika, Bolqarıstan, Böyük Britaniya, Macarıstan, Latviya, Litva, Niderland, Sloveniya, Rumıniya, Türkiyə və ABŞ), o cümlədən Alyansın tərəfdaşı olan Makedoniya və Ukraynanın zabitləri iştirak edəcək. Təlimdə iştirak edəcək ölkələrin hərbçilərinin sayı açıqlanmır.
Xatırladaq ki, Krtsanisidə həm də NATO təlim və qiymətləndirmə mərkəzi yaradılıb. Rusiya isə NATO-nun Gürcüstanda bu fəallığından razı deyil. Elə bu səbəbdəndir ki, Rusiya Duması Rusiya və Abxaziya arasında imzalanmış birgə hərbi qruplar haqqında müqaviləni ratifikasiya edib. Rusiya Dumasının vitse-spikeri İrina Yarovayanın sözlərinə görə, bu müqavilə üçüncü ölkəyə qarşı yönəlməyib və yalnız müdafiə xarakteri daşıyır: "Biz Abxaziyaya qarşı "aqressiya"nı çox yaxşı xatırlayırıq. Bu regionda təhlükəsizlik və sülh Moskva üçün çox vacibdir".
Qeyd edək ki, bu müqavilə 2015-ci ilin noyabrında Moskvada imzalanıb. Müqavilənin şərtinə əsasən, hər iki tərəf bir-birini müdafiə edəcəkləri haqqında öhdəlik götürür. Üstəlik, hərbi əməliyyatlar zamanı birləşmiş hərbi qruplaşma Rusiya Müdafiə Nazirliyinə tabe olur. Lakin müqavilənin indi təsdiqlənməsi Rusiyaya gürcü ərazilərinə yeni böyük sayda hərbi texnika yeritmək imkanı verir. Artıq Rusiya Müdafiə Nazirliyi, Abxaziya da daxil olmaqla, cənub istiqamətinə yeni hərbi texnika göndərməyə hazırlaşır. Cənub hərbi dairəsinin qoşun hissələri hərbi texnika parkının yenilənməsi çərçivəsində ilin sonuna qədər 350 vahid təyyarə, gəmi, tank və digər zirehli texnikalar alacaq. Quru qoşunları hərbi texnikasının böyük əksəriyyəti, yəni 300 vahidə yaxın texnika isə Rusiyanın separatçı Abxaziya və Cənubi Osetiyadakı, Ermənistandakı hərbi bazalarına göndəriləcək. Xatırladaq ki, Rusiya həm də Ermənistandakı hərbi bazasını gücləndirir. Bu ilin əvvəllərində İrəvan yaxınlığındakı Erebuni hava bazasına onlarla zərbə vertolyotu və Miq-29 qırıcıları yerləşdirilib. Gümrüdəki 102-ci bazanın arsenalı gücləndirilib.
Xatırladaq ki, ilin əvvəllərində prezident Vladimir Putinin NATO-nun cənub cinahında yerləşən 102-ci bazanın əlavə qoşun hissələri və hərbi texnika ilə gücləndirilməsini əmr etdiyi məlum olmuşdu.
Tahir TAĞIYEV
