Ramil Hüseynov: "ABŞ, aparıcı Avropa dövlətləri və o cümlədən İran..."
Məlum olduğu kimi, İraq hökuməti ilə Türkiyə arasında gərginlik davam edir. İki ölkə arasında Başika hərbi bazasına görə yaranan gərginlik səngimir. İraq parlamenti türkiyəli hərbçilərin ölkədən çıxarılması barədə qərar qəbul edib. Bağdad hətta bununla bağlı BMT-yə də şikayət edib.
İraqın bu addımına Türkiyənin cavabı gecikməyib. Baş nazir Binəli Yıldırım türk əsgərlərinin heç yerə tərpənməyəcəyini, Başika düşərgəsində qalacağını söyləyib. Nazir öz fikrini bu cümlələrlə tamamlayıb: "İraqda 63 dövlətin hərbçiləri təmsil olunur və onlar terrorla mübarizə aparır. Həmçinin də türk ordusu. Təəssüflər olsun ki, İraq və Suriyada davam edən qarşıdurma ucbatından Türkiyə terrordan əziyyət çəkir. Açıq şəkildə bir daha bəyan edirəm, İraqda vəziyyət stabilləşməyənədək türk ordusu bu ölkədə qalmağa davam edəcək".
Daha sonra İraqın baş naziri Heydər əl-Abadi Türkiyənin ünvanına təhdid dolu ifadələr səsləndirib. O bildirib ki, Ankara heç bir halda Mosul əməliyyatlarında iştirak edə bilməz: "Məsləhət görürəm ki, İraqda olan türkiyəli hərbçilər yerlərindən tərpənməsinlər", - deyə qeyd edən Abadi Türkiyənin israrla İraqda hərbi qüvvə saxlamasına təəccübləndiyini vurğulayıb.
Bu arada Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan "Başika"dan çəkilin" deyən İraq baş nazirinə cavab verib. Ərdoğan İraqın baş naziri Heydər əl-Abadinin onun səviyyəsində olmadığını və Türkiyə ordusunun İbadidən təlimat almayacağını deyib: "Sənin İraqdan bağırıb-çağırmağın əhəmiyyətli deyil. Sən mənim səviyyəmdə deyilsən. Biz bildiyimizi edəcəyik. Biz öz planımızı özümüz tətbiq edirik".
Digər tərəfdən görünən odur ki, ABŞ və digər Qərb dövlətləri Türkiyənin Mosul əməliyyatında iştirak etməsini istəmir. Sanki hər vəchlə Türkiyəni oyundan kənarda saxlamağa çalışırlar. Rəsmi Bağdadın ölkə ərazisinin böyük hissəsinə nəzarət edə bilməməsini nəzərə alsaq, əl-Abadinin məhz Türkiyəyə yönəlik açıqlamalarla çıxış etməsi təəccüb doğurur. Bütün bunların fonunda yaranan gərgin vəziyyət Türkiyə ilə İraq arasında müharibənin baş verməsinə gətirib çıxara bilərmi?
Məsələyə münasibət bildirən VİP-in sədr müavini Ramil Hüseynov bunu istisna etdi: "İraqın Türkiyə ilə buna görə müharibəyə girəcəyi real görünmür. Çünki hazırda sözügedən ölkə elə parçalanmış vəziyyətdədir ki, faktiki olaraq rəsmi Bağdad defakto ölkənin böyük hissəsinə nəzarət edə bilmir. Ölkə ərazisinin bir qismi İŞİD terrorçularının əlindədir. Ölkənin şimalına isə kürd muxtariyyəti nəzarət edir. O cümlədən, Kərkük şəhərinə kürd peşmərgələri nəzarət edir. Kürd muxtariyyəti də neçə ildir deyure İraqın tərkibində olsa da, defakto rəsmi Bağdadla hesablaşmır. Başqa bir tərəfdən ölkədə ciddi məzhəb qarşıdurması var. Belə ki, bunun yaxın illərdə öz həllini tapacağı real görünmür. Belə olan halda, İraq hökumətinin Başikaya görə Türkiyə ilə müharibəyə girəcəyi mümkün deyil. Proseslərə dərindən yanaşanda görürük ki, ABŞ, aparıcı Avropa dövlətləri və o cümlədən İran Mosulun taleyi məsələsində Türkiyənin oyundankənar saxlanmasında maraqlıdır. Çünki Mosulda zəngin neft yataqları var. Hər vəchlə də Türkiyəni bundan kənarda saxlamaq istəyirlər. Əslində baş verən gərginliyin kökündə bu dayanır. Çünki 1923-cü ildə imzalanan Lozanna müqaviləsinə görə, Türkiyə Mosulla bağlı müəyyən öhdəliklərə sahibdir. Bu faktor bəzi dövlətləri narahat edir. Bu baxımdan Heydər əl-Abadi siyasi səhnədə əslində bir "peşkadır".
Vidadi ORDAHALLI
