“Azərbaycanla əməkdaşlıq etmək istəyən ölkələrin sayı ildən-ilə artır. Bizim dünya miqyasında çox yüksək reputasiyamız var, çox müsbət imicimiz var. Azərbaycan artıq dünyada orta gücə malik olan dövlət kimi tanınır və bir çox ölkələrin şirkətləri müxtəlif sahələrdə bizimlə əməkdaşlıq etmək istəyirlər”.
Bu fikirləri prezident İlham Əliyev özünün sədrliyi ilə kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirədə səsləndirib.
Ekspertlər qeyd edir ki, Azərbaycanın artıq orta gücə malik olan dövlət kimi qəbul edilməsi çox önəmlidir. Azərbaycan artıq beynəlxalq proseslərdə yalnız iştirak edən ölkə deyil. Gündəm formalaşdıran, təşəbbüs irəli sürən və siyasi çəkisi nəzərə alınan aktora çevrilib. Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemi sürətlə dəyişir və dünyada yeni güc mərkəzləri formalaşır. Əvvəllər əsasən böyük dövlətlərin müəyyən etdiyi beynəlxalq gündəlikdə indi regional və orta gücə malik dövlətlərin də rolu artmaqdadır. Bu kontekstdə Azərbaycan artıq yalnız Cənubi Qafqaz ölkəsi kimi deyil, həm də regional proseslərə təsir edən, müstəqil siyasət yürüdən və beynəlxalq münasibətlər sistemində söz sahibi olan orta güc dövlətlərdən biri kimi qəbul edilir. Orta güc dövləti termini beynəlxalq münasibətlərdə iqtisadi, siyasi, hərbi və diplomatik imkanları ilə öz regionunda və müəyyən hallarda qlobal səviyyədə təsir gücünə malik dövlətlərə aid edilir. Azərbaycan da son illərdə həyata keçirdiyi uğurlu siyasət nəticəsində məhz bu kateqoriyada qiymətləndirilməyə başlanıb. Ölkənin geostrateji mövqeyi, zəngin enerji ehtiyatları, nəqliyyat layihələri və balanslı xarici siyasəti onun beynəlxalq çəkisini əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. Ərazi bütövlüyünün bərpası prosesdə öz sözünü deyib. Azərbaycanın orta güc kimi qəbul edilməsində hərbi və siyasi amillər də mühüm rol oynayıb. Xüsusilə 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra ölkənin regiondakı nüfuzu daha da artdı. Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü təmin etməklə yanaşı, regionda yeni siyasi reallıq formalaşdırdı. Bu, həm ölkənin hərbi potensialını, həm də siyasi iradəsini nümayiş etdirdi. Nəticədə Azərbaycan regional təhlükəsizlik və əməkdaşlıq məsələlərində əsas aktorlardan birinə çevrildi.
Azərbaycanın orta güc statusuna yüksəlməsində enerji diplomatiyası da xüsusi rol oynayıb. Bakı-Tiflis-Ceyhan neft kəməri, Cənub Qaz Dəhlizi və digər beynəlxalq enerji layihələri Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm tərəfdaş kimi çıxış etməsinə imkan yaradıb. Bu layihələr ölkəyə yalnız iqtisadi gəlir qazandırmayıb, eyni zamanda onun siyasi təsir imkanlarını da genişləndirib. Azərbaycan enerji resurslarını yalnız iqtisadi vasitə kimi deyil, həm də strateji diplomatiya aləti kimi istifadə etməyi bacarıb. Bununla yanaşı, Azərbaycanın nəqliyyat-logistika sahəsində həyata keçirdiyi layihələr də ölkənin beynəlxalq mövqeyini gücləndirib. Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin əsas iştirakçılarından biri olan Azərbaycan Asiya ilə Avropa arasında mühüm tranzit mərkəzinə çevrilib. Bu amil ölkənin geosiyasi əhəmiyyətini artırmaqla yanaşı, müxtəlif dövlətlərlə əməkdaşlıq imkanlarını da genişləndirir. Digər mühüm məsələ Azərbaycanın çoxvektorlu və balanslaşdırılmış xarici siyasətidir. Azərbaycan həm Qərb dövlətləri, həm Türkiyə, Rusiya, Mərkəzi Asiya ölkələri, həm də digər beynəlxalq tərəfdaşlarla münasibətlərini milli maraqlar əsasında qurmağa çalışır. Bu siyasət ölkəyə müxtəlif güc mərkəzləri arasında etibarlı tərəfdaş imici qazandırıb. Azərbaycan bir çox beynəlxalq platformalarda dialoq və əməkdaşlıq məkanı kimi çıxış edir. Azərbaycanın orta güc dövləti kimi qəbul edilməsinin böyük əhəmiyyəti var. İlk növbədə, bu status ölkənin beynəlxalq nüfuzunu artırır və onun sözünün daha çox eşidilməsinə şərait yaradır. Eyni zamanda xarici investorların ölkəyə marağını gücləndirir, iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə imkan verir. Digər tərəfdən, orta güc statusu Azərbaycanın regional təhlükəsizlik məsələlərində daha fəal rol oynamasına şərait yaradır. Bu status Azərbaycanın gələcək inkişafı, beynəlxalq nüfuzu və regional liderlik imkanları baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Ramil QULİYEV
