Arzuxan Əlizadə: "Bu rəqabət Ermənistan və Gürcüstanarasında qarşıdurmaya çevrilməyəcək"
İrakli Kobaxidze bildirib ki, Avropa İttifaqı GürcüstanlaErmənistan arasında qarşıdurma yarada bilməyəcək. O vurğulayıb ki, Gürcüstan Ermənistanı və erməni xalqını dost ölkə hesab edir və iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlıq mövcuddur.
Kobaxidze deyib ki, bəzi dairələr Gürcüstanla Ermənistanımüqayisə edərək münasibətləri gərginləşdirməyə çalışır, lakin bunun uğurlu olmayacağını düşünür. O, həmçinin Nikol Paşinyana Gürcüstana xüsusi münasibətinə görə təşəkkür edib və Paşinyanın “Gürcüstan olmadan Ermənistanın Avrointeqrasiyası barədə danışmaq mümkün olmazdı” fikrini xatırladıb.
Baş nazir əlavə edib ki, Avropa rəsmilərindən birinin Ermənistanı Mərkəzi Asiyanı Avropa ilə birləşdirən ən qısa yol adlandırması coğrafi baxımdan yanlış yanaşmadır.
Avropa tərəfdən Ermənistanı Gürcüstanla toqquşdurmaq siyasəti baş tuta bilərmi?
Bu siyasətin uğur qazanma ehtimalı olduqca aşağıdır, çünki Gürcüstan-Ermənistan münasibətlərinin kökləri çox dərin tarixi və strateji əsaslara söykənir.
İki ölkə arasında real rəqabət mövzuları, məsələn tranzit marşrutlar və enerji infrastrukturu üzərindəki iqtisadi mübarizəvə s. mövcuddur. Lakin bu rəqabət heç vaxt açıq siyasi düşmənçiliyə çevrilməyib. Bunun əsas səbəbi hər iki ölkənin regional təhlükəsizlik mühitinin oxşar olması və ortaq qonşularla - Rusiya, İran, Türkiyə ilə - mürəkkəb münasibətlər içində olmasıdır.
Kobaxidzenin vurğuladığı strateji tərəfdaşlıq diskurs səviyyəsindən ibarət deyil. Ermənistanın Avropaya inteqrasiyası coğrafi baxımdan Gürcüstan ərazisindən keçir, Gürcüstansız bu proses fiziki olaraq mümkün deyil. Bu asılılıq hər iki tərəfə qarşılıqlı maraq yaradır.
Avropa İttifaqının bu iki ölkəni bir-birinə qarşı qoymaq üçün ciddi bir mənfəəti də yoxdur. Əksinə, hər ikisini inteqrasiyaya cəlb etmək AB-nin regional strategiyasına daha uyğundur. Bəzi Avropa rəsmilərinin Ermənistanı önə çəkərək Gürcüstanla müqayisə etməsi isə daha çox Tiflisin son illərdəki demokratik geriləməsinə qarşı göndərilmiş bir mesajdır, məqsədyönlü bir parçalanma siyasəti deyil.
Nəticə etibarilə, Kobaxidze bu mövzuda mövqeyini ifadə etməkdə haqlıdır. Belə bir toqquşdurma siyasəti regionda mənfinəticələr doğura bilər, lakin Gürcüstan-Ermənistanmünasibətlərinin struktur xüsusiyyətləri buna imkan vermir.
Milli Məclisin deputatı, AMİP lideri, siyasi şərhçi Arzuxan Əlizadə hesab edir ki, Avropanın Ermənistan və Gürcüstanı bir-biriilə toqquşdurmaq niyyəti yoxdur.
Onun sözlərinə görə, belə bir ssenarinin reallaşması hazırkı dövrdə mümkün görünmür: "Gürcüstan və Ermənistan arasında müəyyən rəqabət olsa da, Ermənistan üçün Gürcüstan Qara dənizə, Rusiyaya və digər logistika marşrutlarına çıxış baxımından həyati əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda, Gürcüstan da qarşı tərəflə sabit qonşuluq siyasəti yürütməkdə maraqlıdır. Buna görə də onlar arasında konflikt ehtimalı yoxdur. Amma iki ölkə arasında müəyyən rəqabət elementləri mövcuddur. Ona görə də Kobaxidzenin bu istiqamətdə narahatlığı əsassız deyil.
Son illər Ermənistan Avropa ilə əlaqələrini daha da genişləndirir, alternativ kommunikasiya layihələrində, eləcə də Azərbaycanın təklif etdiyi Zəngəzur dəhlizi layihəsində iştirak etməkdə maraqlı olduğunu nümayiş etdirir. İrəvan Cənubi Qafqazda Qərbin əsas tərəfdaşı olmaq və əsas tranzit ölkə kimi önə çıxmaqla Tiflis üçün rəqabət mühiti formalaşdırır. Yəni Zəngəzur dəhlizi açılacağı təqdirdə, Gürcüstan üzərindən Avropaya çıxışın aktuallığı azala bilər.
Bu baxımdan Kobaxidzenin bəyanatı siyasi mesaj kimi qəbul edilməlidir. Çünki Ermənistanın Avropanı Mərkəzi Asiya ilə birləşdirən ən qısa yol kimi təqdim olunması Gürcüstanın tranzit ölkə kimi əhəmiyyətini azaltmaq cəhdi kimi qiymətləndirilə bilər. Həmçinin regionda balansın dəyişməsi Ermənistanın xeyrinə işləyir.
Bu bəyanatı alternativ logistika imkanlarının mövcudluğuna işarə edən çağırış kimi də dəyərləndirmək olar. Avropa İttifaqı tərəfindən Ermənistanın bu cür qəbul edilməsi, hazırda əsas logistika imkanlarına malik olan Gürcüstan üçün rəqabət mühiti yaradır. Bu baxımdan Kobaxidzeni anlamaq və onun açıqlamasını önləyici mesaj kimi qiymətləndirmək mümkündür.
Amma hesab etmirəm ki, bu rəqabət Ermənistan və Gürcüstan arasında qarşıdurmaya çevriləcək. Çünki hər iki dövlət regionda gərginliyin deyil deyil, sülhün və yaxınlaşmanın tərəfdarı kimi çıxış edir”.
Dəniz NƏSİRLİ
